ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.28.1
निहतं दूषणं दृष्ट्वा रणे त्रिशिरसा सह।
खरस्याप्यभवत् त्रासो दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् ॥ ३.२८.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ରିଶିରା ସହିତ ଦୂଷଣ ନିହତ ହେବାର ଓ ରାମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ଖରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ହେଲା।
3.28.2
स दृष्ट्वा राक्षसं सैन्यमविषह्यं महाबलम्।
हतमेकेन रामेण दूषणस्त्रिशिरा अपि ॥ ३.२८.२ ॥
ସେ ଅଜେୟ ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସ ସେନାକୁ ଏକା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେବା ଦେଖିଲା; ଦୂଷଣ ଓ ତ୍ରିଶିରା ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ।
3.28.3
तद्बलं हतभूयिष्ठं विमनाः प्रेक्ष्य राक्षसः।
आससाद खरो रामं नमुचिर्वासवं यथा ॥ ३.२८.३ ॥
ନିଜ ସେନାର ଅଧିକାଂଶ ନିହତ ହେବା ଦେଖି ବିଷଣ୍ଣ ମନ ରାକ୍ଷସ ଖର, ନମୁଚି ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଥିଲା ସେପରି ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲା।
3.28.4
विकृष्य बलवच्चापं नाराचान् रक्तभोजनान्।
खरश्चिक्षेप रामाय क्रुद्धानाशीविषानिव ॥ ३.२८.४ ॥
ବଳବାନ ଧନୁ ଟାଣି ଖର ରାମଙ୍କ ଉପରେ ରକ୍ତପାନକାରୀ ନାରାଚ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ କ୍ରୋଧିତ ବିଷସର୍ପ ପରି ଥିଲା।
3.28.5
ज्यां विधुन्वन् सुबहुशः शिक्षयास्त्राणि दर्शयन्।
चचार समरे मार्गान् शरै रथगतः खरः ॥ ३.२८.५ ॥
ଧନୁ ଦଉଡ଼ିକୁ ବାରମ୍ବାର ହଲାଇ, କୌଶଳରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇ, ରଥରେ ଥିବା ଖର ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପଥ ସୃଷ୍ଟି କରି ବୁଲିଲା।
3.28.6
स सर्वाश्च दिशो बाणैः प्रदिशश्च महारथः।
पूरयामास तं दृष्ट्वा रामोऽपि सुमहद् धनुः ॥ ३.२८.६ ॥
ସେହି ମହାରଥୀ ବାଣରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲା; ତାହା ଦେଖି ରାମ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମହାନ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ।
3.28.7
स सायकैर्दुर्विषहैर्विस्फुलिङ्गैरिवाग्निभिः।
नभश्चकाराविवरं पर्जन्य इव वृष्टिभिः ॥ ३.२८.७ ॥
ସେ ଅସହ୍ୟ, ଅଗ୍ନିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ପରି ବାଣରେ, ମେଘ ବର୍ଷାରେ ଭରିଦିଏ ପରି ଆକାଶକୁ ଫାଙ୍କା ନ ରଖି ଭରିଦେଲା।
3.28.8
तद् बभूव शितैर्बाणैः खररामविसर्जितैः।
पर्याकाशमनाकाशं सर्वतः शरसंकुलम् ॥ ३.२८.८ ॥
ଖର ଓ ରାମଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାହା ସବୁ ଦିଗରେ ବାଣପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଆକାଶରେ ଫାଙ୍କା ସ୍ଥାନ ରହିଲା ନାହିଁ।
3.28.9
शरजालावृतः सूर्यो न तदा स्म प्रकाशते।
अन्योन्यवधसंरम्भादुभयोः सम्प्रयुध्यतोः ॥ ३.२८.९ ॥
ବାଣ ଜାଲରେ ଆବୃତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଆଲୋକ ଦେଉନଥିଲା; ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାର ଆବେଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
3.28.10
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः।
आजघान रणे रामं तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ३.२८.१० ॥
ତା'ପରେ ରଣରେ ସେ ନାଳୀକ, ନାରାଚ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ବିକର୍ଣୀ ବାଣରେ ରାମଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା, ଯେପରି ଅଙ୍କୁଶରେ ମହାହସ୍ତୀକୁ ଆଘାତ କରାଯାଏ।
3.28.11
तं रथस्थं धनुष्पाणिं राक्षसं पर्यवस्थितम्।
ददृशुः सर्वभूतानि पाशहस्तमिवान्तकम् ॥ ३.२८.११ ॥
ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ, ହାତରେ ଧନୁ ଧରି, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ହାତରେ ପାଶ ଧରିଥିବା ଯମ।
3.28.12
हन्तारं सर्वसैन्यस्य पौरुषे पर्यवस्थितम्।
परिश्रान्तं महासत्त्वं मेने रामं खरस्तदा ॥ ३.२८.१२ ॥
ସମଗ୍ର ସେନାର ସଂହାରକ, ପରାକ୍ରମରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମହାସତ୍ତ୍ୱ ରାମଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଖର ମନେ କଲା।
3.28.13
तं सिंहमिव विक्रान्तं सिंहविक्रान्तगामिनम्।
दृष्ट्वा नोद्विजते रामः सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ३.२८.१३ ॥
ସିଂହ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ଏବଂ ସିଂହ ଚାଲିରେ ଚାଲୁଥିବା ସେହି ଖରକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ରାମ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ସିଂହ ଛୋଟ ହରିଣକୁ ଦେଖି ବିଚଳିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
3.28.14
ततः सूर्यनिकाशेन रथेन महता खरः।
आससादाथ तं रामं पतङ्ग इव पावकम् ॥ ३.२८.१४ ॥
ତା'ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତ ମହାରଥରେ ଖର ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା, ଯେପରି ପତଙ୍ଗ ଅଗ୍ନି ନିକଟକୁ ଯାଏ।
3.28.15
ततोऽस्य सशरं चापं मुष्टिदेशे महात्मनः।
खरश्चिच्छेद रामस्य दर्शयन् हस्तलाघवम् ॥ ३.२८.१५ ॥
ତା'ପରେ ଖର ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଶର ସହିତ ଧନୁକୁ ମୁଷ୍ଟି ନିକଟରେ କାଟିଦେଲା, ନିଜ ହାତର ଚତୁରତା ଦେଖାଇ।
3.28.16
स पुनस्त्वपरान् सप्त शरानादाय मर्मणि।
निजघान रणे क्रुद्धः शक्राशनिसमप्रभान् ॥ ३.२८.१६ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେ ଆଉ ସାତଟି ଶର ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମଙ୍କ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ପ୍ରହାର କଲା; ସେଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
3.28.17
ततः शरसहस्रेण राममप्रतिमौजसम्।
अर्दयित्वा महानादं ननाद समरे खरः ॥ ३.२८.१७ ॥
ତା'ପରେ ହଜାର ଶରରେ ଅନୁପମ ବଳଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ଖର ଯୁଦ୍ଧରେ ମହା ଗର୍ଜନ କଲା।
3.28.18
ततस्तत्प्रहतं बाणैः खरमुक्तैः सुपर्वभिः।
पपात कवचं भूमौ रामस्यादित्यवर्चसम् ॥ ३.२८.१८ ॥
ତା'ପରେ ଖରଙ୍କ ଛାଡ଼ିଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଶରରେ ପ୍ରହାରିତ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କବଚ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
3.28.19
स शरैरर्पितः क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राघवः।
रराज समरे रामो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ३.२८.१९ ॥
ବାଣରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାଘବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ।
3.28.20
ततो गम्भीरनिर्ह्रादं रामः शत्रुनिबर्हणः।
चकारान्ताय स रिपोः सज्यमन्यन्महद्धनुः ॥ ३.२८.२० ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁନାଶକ ରାମ ଶତ୍ରୁର ବିନାଶ ପାଇଁ ଗମ୍ଭୀର ଟଙ୍କାର ସହିତ ଆଉ ଏକ ମହାନ ଧନୁରେ ଛିଦା ଚଢାଇଲେ।
3.28.21
सुमहद् वैष्णवं यत् तदतिसृष्टं महर्षिणा।
वरं तद् धनुरुद्यम्य खरं समभिधावत ॥ ३.२८.२१ ॥
ମହର୍ଷି ପ୍ରଦତ୍ତ ସେହି ଅତି ମହାନ ବୈଷ୍ଣବ ଧନୁ ଉଠାଇ ରାମ ଖର ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
3.28.22
ततः कनकपुङ्खैस्तु शरैः संनतपर्वभिः।
चिच्छेद रामः संक्रुद्धः खरस्य समरे ध्वजम् ॥ ३.२८.२२ ॥
ତା'ପରେ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଖା ଓ ସିଧା ଗଣ୍ଠି ବିଶିଷ୍ଟ ବାଣରେ ଖରର ଧ୍ୱଜା ଛେଦିଲେ।
3.28.23
स दर्शनीयो बहुधा विच्छिन्नः काञ्चनो ध्वजः।
जगाम धरणीं सूर्यो देवतानामिवाज्ञया ॥ ३.२८.२३ ॥
ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଜା ଅନେକ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ଯେପରି ଦେବତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
3.28.24
तं चतुर्भिः खरः क्रुद्धो रामं गात्रेषु मार्गणैः।
विव्याध हृदि मर्मज्ञो मातङ्गमिव तोमरैः ॥ ३.२८.२४ ॥
କ୍ରୋଧିତ ଖର ମର୍ମଜ୍ଞ ହୋଇ ଚାରି ବାଣରେ ରାମଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ, ବିଶେଷତଃ ବକ୍ଷରେ, ମାହୁତ ହାତୀକୁ ବର୍ଚ୍ଛାରେ ବିନ୍ଧେ ସେପରି ବିଦ୍ଧ କଲା।
3.28.25
स रामो बहुभिर्बाणैः खरकार्मुकनिःसृतैः।
विद्धो रुधिरसिक्ताङ्गो बभूव रुषितो भृशम् ॥ ३.२८.२५ ॥
ଖରଙ୍କ ଧନୁରୁ ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତ ବହୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ରାମଙ୍କ ଶରୀର ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
3.28.26
स धनुर्धन्विनां श्रेष्ठः संगृह्य परमाहवे।
मुमोच परमेष्वासः षट् शरानभिलक्षितान् ॥ ३.२८.२६ ॥
ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ପରମ ଧନୁର୍ଧର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଧନୁ ଧରି ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛଅଟି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
3.28.27
शिरस्येकेन बाणेन द्वाभ्यां बाह्वोरथार्पयत् ।
त्रिभिश्चन्द्रार्धवक्त्रैश्च वक्षस्यभिजघान ह ॥ ३.२८.२७ ॥
ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ମୁଣ୍ଡରେ, ଦୁଇଟିରେ ବାହୁରେ ଆଘାତ କଲେ; ପରେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରାକାର ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ତିନୋଟି ବାଣରେ ବକ୍ଷରେ ଆଘାତ କଲେ।
3.28.28
ततः पश्चान्महातेजा नाराचान् भास्करोपमान्।
जघान राक्षसं क्रुद्धस्त्रयोदश शिलाशितान् ॥ ३.२८.२८ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଥରରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ତେର ନାରାଚ ବାଣରେ ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ଆଘାତ କଲେ।
3.28.29
रथस्य युगमेकेन चतुर्भिः शबलान् हयान्।
षष्ठेन च शिरः संख्ये चिच्छेद खरसारथेः ॥ ३.२८.२९ ॥
ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ରଥର ଯୁଆଳି, ଚାରିଟିରେ ଚିତ୍ରିତ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଖରଙ୍କ ସାରଥିର ମସ୍ତକ ଛେଦ କଲେ।
3.28.30
त्रिभिस्त्रिवेणून् बलवान् द्वाभ्यामक्षं महाबलः।
द्वादशेन तु बाणेन खरस्य सशरं धनुः ॥ ३.२८.३० ॥
ବଳବାନ ରାମ ତିନୋଟି ବାଣରେ ତିନି ଦଣ୍ଡର ଧ୍ୱଜ, ଦୁଇଟିରେ ଅକ୍ଷ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ବାଣରେ ଖରଙ୍କ ଧନୁ ତା'ର ବାଣ ସହିତ ଛେଦ କଲେ।
3.28.31
छित्त्वा वज्रनिकाशेन राघवः प्रहसन्निव।
त्रयोदशेनेन्द्रसमो बिभेद समरे खरम् ॥ ३.२८.३१ ॥
ବଜ୍ର ସଦୃଶ ବାଣରେ ଛେଦନ କରି, ଯେପରି ହସି ହସି, ଇନ୍ଦ୍ରସମ ରାଘବ ଯୁଦ୍ଧରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ବାଣରେ ଖରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
3.28.32
प्रभग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।
गदापाणिरवप्लुत्य तस्थौ भूमौ खरस्तदा ॥ ३.२८.३२ ॥
ଧନୁ ଭାଙ୍ଗି, ରଥହୀନ, ଘୋଡ଼ା ହତ, ସାରଥି ହତ ହୋଇ, ହାତରେ ଗଦା ଧରି ଖର ତାପରେ ଡେଇଁ ଭୂମିରେ ଠିଆ ହେଲା।
3.28.33
तत् कर्म रामस्य महारथस्य
समेत्य देवाश्च महर्षयश्च।
अपूजयन् प्राञ्जलयः प्रहृष्टा-
स्तदा विमानाग्रगताः समेताः ॥ ३.२८.३३ ॥
ମହାରଥୀ ରାମଙ୍କ ସେହି କର୍ମକୁ ଦେବତା ଓ ମହର୍ଷିମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ହାତ ଯୋଡ଼ି, ସେତେବେଳେ ବିମାନର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ରହି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।