รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.28.1
निहतं दूषणं दृष्ट्वा रणे त्रिशिरसा सह।
खरस्याप्यभवत् त्रासो दृष्ट्वा रामस्य विक्रमम् ॥ ३.२८.१ ॥
เมื่อเห็นทูษณะถูกสังหารในสนามรบพร้อมกับตริศิรัส และเห็นความกล้าหาญของพระราม ความหวาดกลัวก็เกิดขึ้นในขรด้วย
3.28.2
स दृष्ट्वा राक्षसं सैन्यमविषह्यं महाबलम्।
हतमेकेन रामेण दूषणस्त्रिशिरा अपि ॥ ३.२८.२ ॥
เขาเห็นกองทัพรากษสอันทรงพลังที่ไม่อาจต้านทานได้ถูกพระรามผู้เดียวสังหาร และทูษณะกับตริศิรัสก็ถูกสังหารด้วย
3.28.3
तद्बलं हतभूयिष्ठं विमनाः प्रेक्ष्य राक्षसः।
आससाद खरो रामं नमुचिर्वासवं यथा ॥ ३.२८.३ ॥
เมื่อเห็นกองทัพของตนส่วนใหญ่ถูกสังหาร รากษสขรผู้ท้อแท้ก็เข้าหาพระราม ดังที่นมุจิเคยเข้าหาพระอินทร์
3.28.4
विकृष्य बलवच्चापं नाराचान् रक्तभोजनान्।
खरश्चिक्षेप रामाय क्रुद्धानाशीविषानिव ॥ ३.२८.४ ॥
ขรดึงคันธนูอันทรงพลัง แล้วยิงลูกศรเหล็กที่ดื่มเลือดใส่พระราม ดุจงูพิษที่โกรธจัด
3.28.5
ज्यां विधुन्वन् सुबहुशः शिक्षयास्त्राणि दर्शयन्।
चचार समरे मार्गान् शरै रथगतः खरः ॥ ३.२८.५ ॥
ขรสะบัดสายธนูซ้ำแล้วซ้ำเล่า และแสดงอาวุธต่างๆ อย่างชำนาญ ขึ้นรถศึกเคลื่อนไปทั่วสนามรบ ลูกศรของเขาขีดเป็นทางไปมา
3.28.6
स सर्वाश्च दिशो बाणैः प्रदिशश्च महारथः।
पूरयामास तं दृष्ट्वा रामोऽपि सुमहद् धनुः ॥ ३.२८.६ ॥
มหารถผู้นั้นเติมทุกทิศและทิศน้อยด้วยลูกศร เมื่อเห็นดังนั้น พระรามก็ยกคันธนูอันใหญ่ของพระองค์ขึ้นด้วย
3.28.7
स सायकैर्दुर्विषहैर्विस्फुलिङ्गैरिवाग्निभिः।
नभश्चकाराविवरं पर्जन्य इव वृष्टिभिः ॥ ३.२८.७ ॥
ด้วยลูกศรที่ต้านทานไม่ได้ ดุจประกายไฟ เขาทำให้ท้องฟ้าไม่มีช่องว่าง ดุจเมฆฝนที่เต็มไปด้วยสายฝน
3.28.8
तद् बभूव शितैर्बाणैः खररामविसर्जितैः।
पर्याकाशमनाकाशं सर्वतः शरसंकुलम् ॥ ३.२८.८ ॥
ด้วยลูกศรคมที่ขรและพระรามยิงออกไป ท้องฟ้าจึงเต็มทะลุทะลวงจนไม่เหลือที่ว่าง เต็มไปด้วยลูกศรทุกทิศ
3.28.9
शरजालावृतः सूर्यो न तदा स्म प्रकाशते।
अन्योन्यवधसंरम्भादुभयोः सम्प्रयुध्यतोः ॥ ३.२८.९ ॥
ดวงอาทิตย์ถูกตาข่ายลูกศรปกคลุม จึงไม่ส่องแสงในขณะนั้น เพราะทั้งสองฝ่ายต่อสู้กันด้วยความกระหายที่จะสังหารอีกฝ่าย
3.28.10
ततो नालीकनाराचैस्तीक्ष्णाग्रैश्च विकर्णिभिः।
आजघान रणे रामं तोत्रैरिव महाद्विपम् ॥ ३.२८.१० ॥
แล้วขรก็ยิงพระรามในสนามรบด้วยลูกศรนาลีกะและนาราจะ ปลายคมและมีเงี่ยง ดุจการใช้ไม้แทงกระตุ้นช้างใหญ่
3.28.11
तं रथस्थं धनुष्पाणिं राक्षसं पर्यवस्थितम्।
ददृशुः सर्वभूतानि पाशहस्तमिवान्तकम् ॥ ३.२८.११ ॥
รากษสยืนอยู่บนรถศึก ถือคันธนูในมือ มั่นคงอยู่ สรรพสัตว์ทั้งปวงต่างเห็นเขาเหมือนยมที่ถือบ่วงในมือ
3.28.12
हन्तारं सर्वसैन्यस्य पौरुषे पर्यवस्थितम्।
परिश्रान्तं महासत्त्वं मेने रामं खरस्तदा ॥ ३.२८.१२ ॥
ขรจึงถือว่าพระรามเป็นผู้สังหารกองทัพทั้งหมดของตน ยังยืนหยัดในความกล้าหาญ แม้เหน็ดเหนื่อยแต่ก็มีจิตใจยิ่งใหญ่
3.28.13
तं सिंहमिव विक्रान्तं सिंहविक्रान्तगामिनम्।
दृष्ट्वा नोद्विजते रामः सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ३.२८.१३ ॥
เมื่อเห็นเขากล้าหาญดุจราชสีห์ และเดินด้วยท่าทางอย่างราชสีห์ พระรามไม่หวั่นไหว ดุจราชสีห์ที่ไม่หวั่นไหวต่อกวางตัวเล็ก
3.28.14
ततः सूर्यनिकाशेन रथेन महता खरः।
आससादाथ तं रामं पतङ्ग इव पावकम् ॥ ३.२८.१४ ॥
แล้วขรบนรถศึกใหญ่ที่เปล่งประกายดุจดวงอาทิตย์ ก็เข้ามาใกล้พระราม ดุจแมลงเม่าที่บินเข้าหาไฟ
3.28.15
ततोऽस्य सशरं चापं मुष्टिदेशे महात्मनः।
खरश्चिच्छेद रामस्य दर्शयन् हस्तलाघवम् ॥ ३.२८.१५ ॥
จากนั้นขรก็ตัดคันธนูของพระรามผู้ยิ่งใหญ่ พร้อมลูกศรที่พาดอยู่ ใกล้ด้ามจับ แสดงความว่องไวของมือตน
3.28.16
स पुनस्त्वपरान् सप्त शरानादाय मर्मणि।
निजघान रणे क्रुद्धः शक्राशनिसमप्रभान् ॥ ३.२८.१६ ॥
แล้วเขาก็หยิบลูกศรอีกเจ็ดดอก ด้วยความโกรธ ยิงพระรามที่จุดสำคัญในการรบ ลูกศรเหล่านั้นเปล่งประกายดุจสายฟ้าของพระอินทร์
3.28.17
ततः शरसहस्रेण राममप्रतिमौजसम्।
अर्दयित्वा महानादं ननाद समरे खरः ॥ ३.२८.१७ ॥
แล้วขรทำให้พระรามผู้มีพลังไม่มีใครเทียบได้ได้รับความทุกข์ด้วยลูกศรนับพัน แล้วคำรามดังลั่นในสนามรบ
3.28.18
ततस्तत्प्रहतं बाणैः खरमुक्तैः सुपर्वभिः।
पपात कवचं भूमौ रामस्यादित्यवर्चसम् ॥ ३.२८.१८ ॥
แล้วเกราะของพระราม ซึ่งเปล่งรัศมีดุจดวงอาทิตย์ ถูกลูกศรมีข้อต่อที่ขรยิงออกไปกระทบ ก็ตกลงสู่พื้นดิน
3.28.19
स शरैरर्पितः क्रुद्धः सर्वगात्रेषु राघवः।
रराज समरे रामो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ३.२८.१९ ॥
ราฆวะผู้โกรธจัดถูกลูกศรปักทุกส่วนของร่างกาย แต่ในสนามรบพระรามยังส่องแสงรุ่งโรจน์ ดุจไฟที่ลุกโชนปราศจากควัน
3.28.20
ततो गम्भीरनिर्ह्रादं रामः शत्रुनिबर्हणः।
चकारान्ताय स रिपोः सज्यमन्यन्महद्धनुः ॥ ३.२८.२० ॥
แล้วพระราม ผู้ปราบศัตรู จึงทำให้คันธนูอีกคันที่ใหญ่ขึ้นพร้อมใช้งาน ดังก้องด้วยเสียงสายอันทุ้ม เพื่อให้ศัตรูถึงจุดจบ
3.28.21
सुमहद् वैष्णवं यत् तदतिसृष्टं महर्षिणा।
वरं तद् धनुरुद्यम्य खरं समभिधावत ॥ ३.२८.२१ ॥
รามยกธนูไวษณพอันยิ่งใหญ่นั้น ซึ่งมหาฤๅษีได้ประทานให้ แล้วพุ่งเข้าหาขรเป็นการใหญ่
3.28.22
ततः कनकपुङ्खैस्तु शरैः संनतपर्वभिः।
चिच्छेद रामः संक्रुद्धः खरस्य समरे ध्वजम् ॥ ३.२८.२२ ॥
ครั้งนั้น พระรามผู้โกรธจัดได้ตัดธงของขรในการรบด้วยลูกศรมีขนสีทองและข้อปล้องตรง
3.28.23
स दर्शनीयो बहुधा विच्छिन्नः काञ्चनो ध्वजः।
जगाम धरणीं सूर्यो देवतानामिवाज्ञया ॥ ३.२८.२३ ॥
ธงทองอันน่าชมนั้นถูกตัดเป็นหลายท่อนแล้วตกลงสู่พื้นดิน ดุจพระอาทิตย์ลงมาสู่แผ่นดินตามบัญชาของเหล่าเทพ
3.28.24
तं चतुर्भिः खरः क्रुद्धो रामं गात्रेषु मार्गणैः।
विव्याध हृदि मर्मज्ञो मातङ्गमिव तोमरैः ॥ ३.२८.२४ ॥
ขรผู้โกรธเกรี้ยว รู้จุดสำคัญของร่างกาย ได้ยิงพระรามด้วยลูกศรสี่ดอกที่แขนขา โดยเฉพาะที่อก ดุจควาญช้างใช้หอกแทงช้าง
3.28.25
स रामो बहुभिर्बाणैः खरकार्मुकनिःसृतैः।
विद्धो रुधिरसिक्ताङ्गो बभूव रुषितो भृशम् ॥ ३.२८.२५ ॥
พระรามถูกลูกศรจำนวนมากที่ยิงออกจากคันธนูของขรแทง ร่างกายเปรอะเปื้อนด้วยโลหิต จึงทรงพิโรธยิ่งนัก
3.28.26
स धनुर्धन्विनां श्रेष्ठः संगृह्य परमाहवे।
मुमोच परमेष्वासः षट् शरानभिलक्षितान् ॥ ३.२८.२६ ॥
พระรามผู้เป็นยอดนักธนูในบรรดานักธนูทั้งปวง จับคันธนูในการรบอันยิ่งใหญ่นั้น แล้วยิงลูกศรที่เล็งไว้อย่างแม่นยำหกดอก
3.28.27
शिरस्येकेन बाणेन द्वाभ्यां बाह्वोरथार्पयत् ।
त्रिभिश्चन्द्रार्धवक्त्रैश्च वक्षस्यभिजघान ह ॥ ३.२८.२७ ॥
ลูกศรดอกหนึ่งยิงไปที่ศีรษะ สองดอกยิงที่แขนทั้งสอง แล้วลูกศรสามดอกปลายรูปจันทร์เสี้ยวก็ยิงไปที่อก
3.28.28
ततः पश्चान्महातेजा नाराचान् भास्करोपमान्।
जघान राक्षसं क्रुद्धस्त्रयोदश शिलाशितान् ॥ ३.२८.२८ ॥
จากนั้น พระรามผู้ทรงเดชานุภาพยิ่งใหญ่ ทรงพิโรธ ได้ยิงรากษสด้วยลูกศรสิบสามดอกที่มีด้ามเหล็ก ส่องแสงดุจพระอาทิตย์ และลับบนหิน
3.28.29
रथस्य युगमेकेन चतुर्भिः शबलान् हयान्।
षष्ठेन च शिरः संख्ये चिच्छेद खरसारथेः ॥ ३.२८.२९ ॥
ด้วยลูกศรดอกเดียวพระองค์ตัดแอกรถ ด้วยสี่ดอกตัดม้าลาย และด้วยดอกที่หกตัดศีรษะของสารถีของขรในการรบ
3.28.30
त्रिभिस्त्रिवेणून् बलवान् द्वाभ्यामक्षं महाबलः।
द्वादशेन तु बाणेन खरस्य सशरं धनुः ॥ ३.२८.३० ॥
พระรามผู้ทรงพลังใช้ลูกศรสามดอกทำลายธงสามเสา ด้วยสองดอกทำลายเพลาเกวียน และด้วยลูกศรดอกที่สิบสองตัดคันธนูของขรพร้อมลูกศรที่อยู่บนนั้น
3.28.31
छित्त्वा वज्रनिकाशेन राघवः प्रहसन्निव।
त्रयोदशेनेन्द्रसमो बिभेद समरे खरम् ॥ ३.२८.३१ ॥
พระราฆพ ผู้เสมอด้วยพระอินทร์ ตัดด้วยลูกศรดุจสายฟ้า พลางทรงหัวเราะเหมือนเยาะเย้ย แล้วแทงขรในการรบด้วยลูกศรดอกที่สิบสาม
3.28.32
प्रभग्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।
गदापाणिरवप्लुत्य तस्थौ भूमौ खरस्तदा ॥ ३.२८.३२ ॥
คันธนูหัก รถศึกพัง ม้าถูกฆ่า สารถีตาย ขรจึงกระโดดลงมาถือตะบองอยู่ในมือ แล้วยืนอยู่บนพื้นดิน
3.28.33
तत् कर्म रामस्य महारथस्य
समेत्य देवाश्च महर्षयश्च।
अपूजयन् प्राञ्जलयः प्रहृष्टा-
स्तदा विमानाग्रगताः समेताः ॥ ३.२८.३३ ॥
เหล่าเทพและมหาฤๅษีทั้งหลายประชุมกัน ยืนอยู่บนวิมานชั้นสูง ต่างพนมมือด้วยความยินดี แล้วบูชาการกระทำของพระรามผู้เป็นมหารถีนั้น