Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.29

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.29.1

खरं तु विरथं रामो गदापाणिमवस्थितम्।
मृदुपूर्वं महातेजाः परुषं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२९.१ ॥

କିନ୍ତୁ ରଥହୀନ, ହାତରେ ଗଦା ଧରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଖରଙ୍କୁ ମହାତେଜସ୍ବୀ ରାମ ପ୍ରଥମେ କୋମଳ ଓ ପରେ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.29.2

गजाश्वरथसम्बाधे बले महति तिष्ठता।
कृतं ते दारुणं कर्म सर्वलोकजुगुप्सितम् ॥ ३.२९.२ ॥

ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାସେନାରେ ଠିଆ ହୋଇ ତୁମେ କରିଥିବା ଏହି ଭୟଙ୍କର କର୍ମ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ।

3.29.3

उद्वेजनीयो भूतानां नृशंसः पापकर्मकृत् ।
त्रयाणामपि लोकानामीश्वरोऽपि न तिष्ठति ॥ ३.२९.३ ॥

ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଭୟଦାତା, କ୍ରୂର ଓ ପାପକର୍ମକାରୀ ତ୍ରିଲୋକର ଈଶ୍ୱର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଟିକି ରହିପାରେ ନାହିଁ।

3.29.4

कर्म लोकविरुद्धं तु कुर्वाणं क्षणदाचर।
तीक्ष्णं सर्वजनो हन्ति सर्पं दुष्टमिवागतम् ॥ ३.२९.४ ॥

ହେ ନିଶାଚର! ଯିଏ ଲୋକବିରୁଦ୍ଧ କର୍ମ କରେ, ତାକୁ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଭୟଙ୍କର ସାପ ପରି ସମସ୍ତେ ମାରନ୍ତି।

3.29.5

लोभात् पापानि कुर्वाणः कामाद् वा यो न बुध्यते।
हृष्टः पश्यति तस्यान्तं ब्राह्मणी करकादिव ॥ ३.२९.५ ॥

ଲୋଭ ବା କାମରୁ ପାପ କରୁଥିବା ଯେ ନିଜ ବିନାଶ ବୁଝେ ନାହିଁ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ତାହା ଦେଖେ, ଯେପରି ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କରକ ଫଳ ଦେଖେ।

3.29.6

वसतो दण्डकारण्ये तापसान् धर्मचारिणः।
किं नु हत्वा महाभागान् फलं प्राप्स्यसि राक्षस ॥ ३.२९.६ ॥

ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଧର୍ମାଚରଣକାରୀ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ମାରି, ହେ ରାକ୍ଷସ, ତୁମେ କି ଫଳ ପାଇବ?

3.29.7

न चिरं पापकर्माणः क्रूरा लोकजुगुप्सिताः।
ऐश्वर्यं प्राप्य तिष्ठन्ति शीर्णमूला इव द्रुमाः ॥ ३.२९.७ ॥

ପାପକର୍ମ କରୁଥିବା, କ୍ରୂର ଏବଂ ଲୋକନିନ୍ଦିତ ଲୋକେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହନ୍ତି ନାହିଁ; ମୂଳ ପଚିଯାଇଥିବା ଗଛ ପରି ସେମାନେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।

3.29.8

अवश्यं लभते कर्ता फलं पापस्य कर्मणः।
घोरं पर्यागते काले द्रुमः पुष्पमिवार्तवम् ॥ ३.२९.८ ॥

ପାପକର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକ ଅବଶ୍ୟ ତା'ର ଭୟଙ୍କର ଫଳ ପାଏ; ଋତୁ ଆସିଲେ ଗଛ ଫୁଲ ଦିଏ ପରି।

3.29.9

नचिरात् प्राप्यते लोके पापानां कर्मणां फलम्।
सविषाणामिवान्नानां भुक्तानां क्षणदाचर ॥ ३.२९.९ ॥

ହେ ନିଶାଚର, ଜଗତରେ ପାପକର୍ମର ଫଳ ଶୀଘ୍ର ମିଳେ; ବିଷମିଶ୍ରିତ ଅନ୍ନ ଖାଇଲେ ଶୀଘ୍ର ପରିଣାମ ଦେଖାଯାଏ ପରି।

3.29.10

पापमाचरतां घोरं लोकस्याप्रियमिच्छताम्।
अहमासादितो राज्ञा प्राणान् हन्तुं निशाचर ॥ ३.२९.१० ॥

ଭୟଙ୍କର ପାପ କରୁଥିବା ଓ ଜଗତର ଅହିତ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରାଣ ହରଣ ପାଇଁ, ହେ ନିଶାଚର, ରାଜା ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

3.29.11

अद्य भित्त्वा मया मुक्ताः शराः काञ्चनभूषणाः।
विदार्यातिपतिष्यन्ति वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ३.२९.११ ॥

ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା ଛଡ଼ାଯାଇଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାର ଶର ତୁମକୁ ବିଦ୍ଧ କରି, ବଲ୍ମୀକ ଚିରି ସର୍ପ ପରି ବାହାରିଯିବେ।

3.29.12

ये त्वया दण्डकारण्ये भक्षिता धर्मचारिणः।
तानद्य निहतः संख्ये ससैन्योऽनुगमिष्यसि ॥ ३.२९.१२ ॥

ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଧର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଖାଇଥିଲ, ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ଯିବ।

3.29.13

अद्य त्वां निहतं बाणैः पश्यन्तु परमर्षयः।
निरयस्थं विमानस्था ये त्वया निहताः पुरा ॥ ३.२९.१३ ॥

ଆଜି ବାଣରେ ହତ ତୁମକୁ ପରମ ଋଷିମାନେ ଦେଖନ୍ତୁ; ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ବଧ କରିଥିବା ଏବଂ ବିମାନରେ ଥିବା ଓ ନରକରେ ଥିବା ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ।

3.29.14

प्रहरस्व यथाकामं कुरु यत्नं कुलाधम।
अद्य ते पातयिष्यामि शिरस्तालफलं यथा ॥ ३.२९.१४ ॥

ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କର ପ୍ରହାର, ଚେଷ୍ଟା କର, ହେ କୁଳାଧମ! ଆଜି ମୁଁ ତୁମ ମୁଣ୍ଡକୁ ତାଳଫଳ ପରି ପକାଇବି।

3.29.15

एवमुक्तस्तु रामेण क्रुद्धः संरक्तलोचनः।
प्रत्युवाच ततो रामं प्रहसन् क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.२९.१५ ॥

ରାମଙ୍କ ଏହିପରି କହିବା ପରେ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଓ ଲାଲ ଆଖିଥିବା ସେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ହସି ହସି ରାମଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲା।

3.29.16

प्राकृतान् राक्षसान् हत्वा युद्धे दशरथात्मज।
आत्मना कथमात्मानमप्रशस्यं प्रशंससि ॥ ३.२९.१६ ॥

ହେ ଦଶରଥପୁତ୍ର! ସାଧାରଣ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରି, ପ୍ରଶଂସାର ଅଯୋଗ୍ୟ ଯାହା ତାହା ତୁମେ ନିଜେ କିପରି ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ?

3.29.17

विक्रान्ता बलवन्तो वा ये भवन्ति नरर्षभाः।
कथयन्ति न ते किंचित् तेजसा चातिगर्विताः ॥ ३.२९.१७ ॥

ବିକ୍ରମୀ ଓ ବଳବାନ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନିଜ ତେଜରେ ଅତି ଗର୍ବିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି କହନ୍ତି ନାହିଁ।

3.29.18

प्राकृतास्त्वकृतात्मानो लोके क्षत्रियपांसनाः।
निरर्थकं विकत्थन्ते यथा राम विकत्थसे ॥ ३.२९.१८ ॥

ସାଧାରଣ, ଅପରିଣତ ମନର, ଜଗତରେ କ୍ଷତ୍ରିୟର କଳଙ୍କ ଲୋକେ ହିଁ ବୃଥା ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ହେ ରାମ! ତୁମେ ଯେମିତି କରୁଛ।

3.29.19

कुलं व्यपदिशन् वीरः समरे कोऽभिधास्यति।
मृत्युकाले तु सम्प्राप्ते स्वयमप्रस्तवे स्तवम् ॥ ३.२९.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ବଂଶର ଘୋଷଣା କରୁଥିବା ବୀର କିଏ? ମୃତ୍ୟୁକାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ପ୍ରଶଂସା ଅନାବଶ୍ୟକ ସ୍ଥାନରେ ନିଜକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ବ୍ୟର୍ଥ।

3.29.20

सर्वथा तु लघुत्वं ते कत्थनेन विदर्शितम्।
सुवर्णप्रतिरूपेण तप्तेनेव कुशाग्निना ॥ ३.२९.२० ॥

ତୁମର ଲଘୁତା ତୁମ ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସାରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି; ସୁନା ପରି ରଙ୍ଗ କୁଶ ଅଗ୍ନିରେ ତପାଇବାରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ପରି।

3.29.21

न तु मामिह तिष्ठन्तं पश्यसि त्वं गदाधरम्।
धराधरमिवाकम्प्यं पर्वतं धातुभिश्चितम् ॥ ३.२९.२१ ॥

ଏଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋତେ, ଗଦାଧାରୀ ମୋତେ, ଧାତୁରେ ଆବୃତ ଅଚଳ ପର୍ବତ ପରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋତେ ତୁମେ କି ଦେଖୁନାହଁ?

3.29.22

पर्याप्तोऽहं गदापाणिर्हन्तुं प्राणान् रणे तव।
त्रयाणामपि लोकानां पाशहस्त इवान्तकः ॥ ३.२९.२२ ॥

ଗଦା ଧରି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥ; ତିନି ଲୋକ ପାଇଁ ପାଶ ଧରିଥିବା ଯମ ପରି।

3.29.23

कामं बह्वपि वक्तव्यं त्वयि वक्ष्यामि न त्वहम्।
अस्तं प्राप्नोति सविता युद्धविघ्नस्ततो भवेत् ॥ ३.२९.२३ ॥

ତୁମକୁ ଆହୁରି ଅନେକ କହିହେବ; ତଥାପି ମୁଁ କହିବି ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଘ୍ନ ହୋଇପାରେ।

3.29.24

चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां हतानि ते।
त्वद्विनाशात् करोम्यद्य तेषामश्रुप्रमार्जनम् ॥ ३.२९.२४ ॥

ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛନ୍ତି; ଆଜି ତୁମ ବିନାଶରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଲୁହ ପୋଛିବି।

3.29.25

इत्युक्त्वा परमक्रुद्धः स गदां परमाङ्गदाम्।
खरश्चिक्षेप रामाय प्रदीप्तामशनिं यथा ॥ ३.२९.२५ ॥

ଏହା କହି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଖର ରାମଙ୍କ ଉପରେ ବଜ୍ରପରି ସେହି ସୁନ୍ଦର ଗଦା ନିକ୍ଷେପ କଲା।

3.29.26

खरबाहुप्रमुक्ता सा प्रदीप्ता महती गदा।
भस्म वृक्षांश्च गुल्मांश्च कृत्वागात् तत्समीपतः ॥ ३.२९.२६ ॥

ଖରଙ୍କ ବାହୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ମହାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗଦା ବୃକ୍ଷ ଓ ଝୋପଗୁଡ଼ିକୁ ଭସ୍ମ କରି ତାଙ୍କ ନିକଟ ଦେଇ ଗଲା।

3.29.27

तामापतन्तीं महतीं मृत्युपाशोपमां गदाम्।
अन्तरिक्षगतां रामश्चिच्छेद बहुधा शरैः ॥ ३.२९.२७ ॥

ଆକାଶରେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ମୃତ୍ୟୁପାଶ ପରି ସେହି ମହାନ ଗଦାକୁ ରାମ ବାଣରେ ଅନେକ ଖଣ୍ଡରେ ଛେଦନ କଲେ।

3.29.28

सा विशीर्णा शरैर्भिन्ना पपात धरणीतले।
गदा मन्त्रौषधिबलैर्व्यालीव विनिपातिता ॥ ३.२९.२८ ॥

ବାଣରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ଗଦା ମନ୍ତ୍ର-ଔଷଧ ବଳରେ ପଡ଼ିଥିବା ସାପ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।