ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.29.1
खरं तु विरथं रामो गदापाणिमवस्थितम्।
मृदुपूर्वं महातेजाः परुषं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२९.१ ॥
ਪਰ ਰੱਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਖਰ ਨੂੰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੇ।
3.29.2
गजाश्वरथसम्बाधे बले महति तिष्ठता।
कृतं ते दारुणं कर्म सर्वलोकजुगुप्सितम् ॥ ३.२९.२ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰੱਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ।
3.29.3
उद्वेजनीयो भूतानां नृशंसः पापकर्मकृत् ।
त्रयाणामपि लोकानामीश्वरोऽपि न तिष्ठति ॥ ३.२९.३ ॥
ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
3.29.4
कर्म लोकविरुद्धं तु कुर्वाणं क्षणदाचर।
तीक्ष्णं सर्वजनो हन्ति सर्पं दुष्टमिवागतम् ॥ ३.२९.४ ॥
ਹੇ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ! ਜੋ ਲੋਕ-ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਘਰ ਆਏ ਦੁਸ਼ਟ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਭ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
3.29.5
लोभात् पापानि कुर्वाणः कामाद् वा यो न बुध्यते।
हृष्टः पश्यति तस्यान्तं ब्राह्मणी करकादिव ॥ ३.२९.५ ॥
ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਕਾਮ ਕਾਰਨ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਕਰਕ ਫਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
3.29.6
वसतो दण्डकारण्ये तापसान् धर्मचारिणः।
किं नु हत्वा महाभागान् फलं प्राप्स्यसि राक्षस ॥ ३.२९.६ ॥
ਦੰਡਕ ਬਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਭਾਗੀ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਖਸ਼, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਪਾਵੇਂਗਾ?
3.29.7
न चिरं पापकर्माणः क्रूरा लोकजुगुप्सिताः।
ऐश्वर्यं प्राप्य तिष्ठन्ति शीर्णमूला इव द्रुमाः ॥ ३.२९.७ ॥
ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿੰਦੇ ਗਏ ਲੋਕ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪਾ ਕੇ ਵੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੇ; ਜੜ੍ਹਾਂ ਸੜੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
3.29.8
अवश्यं लभते कर्ता फलं पापस्य कर्मणः।
घोरं पर्यागते काले द्रुमः पुष्पमिवार्तवम् ॥ ३.२९.८ ॥
ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਉਸਦਾ ਭਿਆਨਕ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਰੁੱਤ ਆਉਣ ਤੇ ਰੁੱਖ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ।
3.29.9
नचिरात् प्राप्यते लोके पापानां कर्मणां फलम्।
सविषाणामिवान्नानां भुक्तानां क्षणदाचर ॥ ३.२९.९ ॥
ਹੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਛੇਤੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲਾ ਅੰਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ।
3.29.10
पापमाचरतां घोरं लोकस्याप्रियमिच्छताम्।
अहमासादितो राज्ञा प्राणान् हन्तुं निशाचर ॥ ३.२९.१० ॥
ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਹਿਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
3.29.11
अद्य भित्त्वा मया मुक्ताः शराः काञ्चनभूषणाः।
विदार्यातिपतिष्यन्ति वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ३.२९.११ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਛੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਤੈਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਬੰਬੀ ਪਾੜ ਕੇ ਸੱਪ ਜਿਵੇਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਲੰਘ ਜਾਣਗੇ।
3.29.12
ये त्वया दण्डकारण्ये भक्षिता धर्मचारिणः।
तानद्य निहतः संख्ये ससैन्योऽनुगमिष्यसि ॥ ३.२९.१२ ॥
ਦੰਡਕਾਰਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਧਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਧਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਵੀ ਜਾਵੇਂਗਾ।
3.29.13
अद्य त्वां निहतं बाणैः पश्यन्तु परमर्षयः।
निरयस्थं विमानस्था ये त्वया निहताः पुरा ॥ ३.२९.१३ ॥
ਅੱਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੈਨੂੰ ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਵੇਖਣ; ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੇਖਣ।
3.29.14
प्रहरस्व यथाकामं कुरु यत्नं कुलाधम।
अद्य ते पातयिष्यामि शिरस्तालफलं यथा ॥ ३.२९.१४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਵਾਰ ਕਰ, ਯਤਨ ਕਰ, ਹੇ ਕੁਲ ਦੇ ਨੀਚ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਤਾੜ ਦੇ ਫਲ ਵਾਂਗ ਡੇਗ ਦਿਆਂਗਾ।
3.29.15
एवमुक्तस्तु रामेण क्रुद्धः संरक्तलोचनः।
प्रत्युवाच ततो रामं प्रहसन् क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.२९.१५ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਲਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਹੱਸਦਿਆਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
3.29.16
प्राकृतान् राक्षसान् हत्वा युद्धे दशरथात्मज।
आत्मना कथमात्मानमप्रशस्यं प्रशंससि ॥ ३.२९.१६ ॥
ਹੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਆਮ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਡਿਆਉਂਦਾ ਹੈਂ?
3.29.17
विक्रान्ता बलवन्तो वा ये भवन्ति नरर्षभाः।
कथयन्ति न ते किंचित् तेजसा चातिगर्विताः ॥ ३.२९.१७ ॥
ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਤਿ ਗਰਵਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ।
3.29.18
प्राकृतास्त्वकृतात्मानो लोके क्षत्रियपांसनाः।
निरर्थकं विकत्थन्ते यथा राम विकत्थसे ॥ ३.२९.१८ ॥
ਆਮ, ਅਣਘੜੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਕਲੰਕ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਮ! ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
3.29.19
कुलं व्यपदिशन् वीरः समरे कोऽभिधास्यति।
मृत्युकाले तु सम्प्राप्ते स्वयमप्रस्तवे स्तवम् ॥ ३.२९.१९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੂਰਮਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਤਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
3.29.20
सर्वथा तु लघुत्वं ते कत्थनेन विदर्शितम्।
सुवर्णप्रतिरूपेण तप्तेनेव कुशाग्निना ॥ ३.२९.२० ॥
ਤੇਰੀ ਤੁੱਛਤਾ ਤੇਰੀਆਂ ਸ਼ੇਖੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਪਾਉਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.29.21
न तु मामिह तिष्ठन्तं पश्यसि त्वं गदाधरम्।
धराधरमिवाकम्प्यं पर्वतं धातुभिश्चितम् ॥ ३.२९.२१ ॥
ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮੈਨੂੰ, ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਮੈਨੂੰ, ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਅਚਲ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ?
3.29.22
पर्याप्तोऽहं गदापाणिर्हन्तुं प्राणान् रणे तव।
त्रयाणामपि लोकानां पाशहस्त इवान्तकः ॥ ३.२९.२२ ॥
ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ; ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਾਸ਼ ਫੜੇ ਯਮ ਵਾਂਗ।
3.29.23
कामं बह्वपि वक्तव्यं त्वयि वक्ष्यामि न त्वहम्।
अस्तं प्राप्नोति सविता युद्धविघ्नस्ततो भवेत् ॥ ३.२९.२३ ॥
ਤੈਨੂੰ ਹਾਲੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ; ਪਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਗਾ। ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
3.29.24
चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां हतानि ते।
त्वद्विनाशात् करोम्यद्य तेषामश्रुप्रमार्जनम् ॥ ३.२९.२४ ॥
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਥਰੂ ਪੂੰਝਾਂਗਾ।
3.29.25
इत्युक्त्वा परमक्रुद्धः स गदां परमाङ्गदाम्।
खरश्चिक्षेप रामाय प्रदीप्तामशनिं यथा ॥ ३.२९.२५ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਖਰ ਨੇ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ।
3.29.26
खरबाहुप्रमुक्ता सा प्रदीप्ता महती गदा।
भस्म वृक्षांश्च गुल्मांश्च कृत्वागात् तत्समीपतः ॥ ३.२९.२६ ॥
ਖਰ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਹੋਈ ਉਹ ਵੱਡੀ ਬਲਦੀ ਗਦਾ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਲੰਘ ਗਈ।
3.29.27
तामापतन्तीं महतीं मृत्युपाशोपमां गदाम्।
अन्तरिक्षगतां रामश्चिच्छेद बहुधा शरैः ॥ ३.२९.२७ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਝਪਟਦੀ ਆਉਂਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਰਗੀ ਉਸ ਵੱਡੀ ਗਦਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
3.29.28
सा विशीर्णा शरैर्भिन्ना पपात धरणीतले।
गदा मन्त्रौषधिबलैर्व्यालीव विनिपातिता ॥ ३.२९.२८ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੀ ਅਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਉਹ ਗਦਾ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਡਿੱਗਾਏ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।