వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.29.1
खरं तु विरथं रामो गदापाणिमवस्थितम्।
मृदुपूर्वं महातेजाः परुषं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.२९.१ ॥
కానీ రథం లేకుండా గదను చేతిలో పట్టుకుని నిలిచిన ఖరుడితో, మహాతేజస్వి అయిన రాముడు మొదట మృదువుగా, తరువాత కఠినంగా మాట్లాడాడు.
3.29.2
गजाश्वरथसम्बाधे बले महति तिष्ठता।
कृतं ते दारुणं कर्म सर्वलोकजुगुप्सितम् ॥ ३.२९.२ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండిన మహా సేనలో నిలబడి నువ్వు చేసిన ఈ భయంకర కర్మ సర్వలోకాలచే నిందింపబడేది.
3.29.3
उद्वेजनीयो भूतानां नृशंसः पापकर्मकृत् ।
त्रयाणामपि लोकानामीश्वरोऽपि न तिष्ठति ॥ ३.२९.३ ॥
ప్రాణులను భయపెట్టేవాడు, క్రూరుడు, పాపకర్మలు చేసేవాడు, మూడు లోకాలకు ప్రభువైనా కూడా నిలబడలేడు.
3.29.4
कर्म लोकविरुद्धं तु कुर्वाणं क्षणदाचर।
तीक्ष्णं सर्वजनो हन्ति सर्पं दुष्टमिवागतम् ॥ ३.२९.४ ॥
ఓ రాత్రిచరా! లోకానికి విరుద్ధమైన కర్మ చేసేవాడిని, ఇంటికి వచ్చిన దుష్టమైన, భయంకరమైన పామును వలె అందరూ చంపుతారు.
3.29.5
लोभात् पापानि कुर्वाणः कामाद् वा यो न बुध्यते।
हृष्टः पश्यति तस्यान्तं ब्राह्मणी करकादिव ॥ ३.२९.५ ॥
లోభంతో లేదా కామంతో పాపాలు చేసేవాడు, తన అంతాన్ని గ్రహించక సంతోషంగా చూస్తాడు—బ్రాహ్మణి కరక ఫలాన్ని చూసినట్లు.
3.29.6
वसतो दण्डकारण्ये तापसान् धर्मचारिणः।
किं नु हत्वा महाभागान् फलं प्राप्स्यसि राक्षस ॥ ३.२९.६ ॥
దండకారణ్యంలో నివసిస్తూ ధర్మాన్ని అనుసరించే మహాభాగ్యులైన తపస్వులను చంపి, ఓ రాక్షసా, నువ్వు ఏ ఫలాన్ని పొందుతావు?
3.29.7
न चिरं पापकर्माणः क्रूरा लोकजुगुप्सिताः।
ऐश्वर्यं प्राप्य तिष्ठन्ति शीर्णमूला इव द्रुमाः ॥ ३.२९.७ ॥
పాపకర్మలు చేసే, క్రూరులు, లోకం నిందించే వారు ఐశ్వర్యం పొందినా ఎక్కువ కాలం నిలవరు; వేరు కుళ్ళిన వృక్షాల్లా పడిపోతారు.
3.29.8
अवश्यं लभते कर्ता फलं पापस्य कर्मणः।
घोरं पर्यागते काले द्रुमः पुष्पमिवार्तवम् ॥ ३.२९.८ ॥
పాపకర్మ చేసిన వాడు దాని భయంకర ఫలాన్ని తప్పక పొందుతాడు; కాలం రాగానే వృక్షం పుష్పాన్ని ఇచ్చినట్లు.
3.29.9
नचिरात् प्राप्यते लोके पापानां कर्मणां फलम्।
सविषाणामिवान्नानां भुक्तानां क्षणदाचर ॥ ३.२९.९ ॥
ఓ రాత్రిసంచారీ, లోకంలో పాపకర్మల ఫలం త్వరగానే లభిస్తుంది; విషం కలిసిన అన్నం తింటే వెంటనే ఫలితం కనిపించినట్లు.
3.29.10
पापमाचरतां घोरं लोकस्याप्रियमिच्छताम्।
अहमासादितो राज्ञा प्राणान् हन्तुं निशाचर ॥ ३.२९.१० ॥
ఘోర పాపాలు చేసి, లోకానికి అప్రియం కోరేవారి ప్రాణాలు తీయడానికి, ఓ రాత్రిచరా, రాజు నన్ను నియమించాడు.
3.29.11
अद्य भित्त्वा मया मुक्ताः शराः काञ्चनभूषणाः।
विदार्यातिपतिष्यन्ति वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ३.२९.११ ॥
ఈ రోజు నేను వదిలిన బంగారు అలంకారాలున్న బాణాలు నిన్ను చీల్చి, పుట్టను చీల్చి పాములు దూసుకుపోయినట్లు దూసుకుపోతాయి.
3.29.12
ये त्वया दण्डकारण्ये भक्षिता धर्मचारिणः।
तानद्य निहतः संख्ये ससैन्योऽनुगमिष्यसि ॥ ३.२९.१२ ॥
దండకారణ్యంలో నువ్వు ఏ ధర్మచారులను భక్షించావో, వారి వద్దకు ఈ రోజు యుద్ధంలో చంపబడి, నీ సైన్యంతో సహా నువ్వు కూడా వెళ్తావు.
3.29.13
अद्य त्वां निहतं बाणैः पश्यन्तु परमर्षयः।
निरयस्थं विमानस्था ये त्वया निहताः पुरा ॥ ३.२९.१३ ॥
ఇవాళ బాణాలతో చంపబడిన నిన్ను పరమ ఋషులు చూడనివ్వు; పూర్వం నువ్వు చంపినవారు, విమానాల్లో ఉన్నవారూ, నరకంలో ఉన్నవారూ చూడనివ్వు.
3.29.14
प्रहरस्व यथाकामं कुरु यत्नं कुलाधम।
अद्य ते पातयिष्यामि शिरस्तालफलं यथा ॥ ३.२९.१४ ॥
నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు ప్రహరించు, ప్రయత్నించు, కులాధమా! ఈరోజు నీ తలను తాటిపండులా రాలగొడతాను.
3.29.15
एवमुक्तस्तु रामेण क्रुद्धः संरक्तलोचनः।
प्रत्युवाच ततो रामं प्रहसन् क्रोधमूर्च्छितः ॥ ३.२९.१५ ॥
రాముడు ఇలా అనగానే కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులు గలవాడై, కోపంతో మూర్ఛితుడై నవ్వుతూ రాముడికి జవాబిచ్చాడు.
3.29.16
प्राकृतान् राक्षसान् हत्वा युद्धे दशरथात्मज।
आत्मना कथमात्मानमप्रशस्यं प्रशंससि ॥ ३.२९.१६ ॥
దశరథ పుత్రా! సాధారణ రాక్షసులను యుద్ధంలో చంపి, ప్రశంసార్హం కానిదాన్ని నీవే నిన్ను ఎలా ప్రశంసించుకుంటున్నావు?
3.29.17
विक्रान्ता बलवन्तो वा ये भवन्ति नरर्षभाः।
कथयन्ति न ते किंचित् तेजसा चातिगर्विताः ॥ ३.२९.१७ ॥
పరాక్రమవంతులు, బలవంతులైన నరశ్రేష్ఠులు తమ తేజస్సుతో అతిగర్వితులైనా ఏమీ చెప్పుకోరు.
3.29.18
प्राकृतास्त्वकृतात्मानो लोके क्षत्रियपांसनाः।
निरर्थकं विकत्थन्ते यथा राम विकत्थसे ॥ ३.२९.१८ ॥
సామాన్యులు, సంస్కారంలేని మనసు గలవారు, లోకంలో క్షత్రియ కళంకులు మాత్రమే వ్యర్థంగా గొప్పలు చెప్పుకుంటారు; రామా! నువ్వు చెప్పుకుంటున్నట్టు.
3.29.19
कुलं व्यपदिशन् वीरः समरे कोऽभिधास्यति।
मृत्युकाले तु सम्प्राप्ते स्वयमप्रस्तवे स्तवम् ॥ ३.२९.१९ ॥
యుద్ధంలో తన వంశాన్ని చాటుకునే వీరుడు ఎవరు? మరణ సమయం వచ్చినప్పుడు, స్తుతి అవసరం లేని చోట తనను తానే పొగడుకోవడం వ్యర్థం.
3.29.20
सर्वथा तु लघुत्वं ते कत्थनेन विदर्शितम्।
सुवर्णप्रतिरूपेण तप्तेनेव कुशाग्निना ॥ ३.२९.२० ॥
నీ అల్పత్వం నీ గొప్పలు చెప్పుకోవడంతో పూర్తిగా బయటపడింది; బంగారు రంగులాంటిది దర్భ నిప్పులో కాల్చబడినట్లుగా.
3.29.21
न तु मामिह तिष्ठन्तं पश्यसि त्वं गदाधरम्।
धराधरमिवाकम्प्यं पर्वतं धातुभिश्चितम् ॥ ३.२९.२१ ॥
ఇక్కడ నిలిచి ఉన్న నన్ను, గదను ధరించిన నన్ను, ధాతువులతో కప్పబడిన కదలని పర్వతంలా నిలిచిన నన్ను నీవు చూడటం లేదా?
3.29.22
पर्याप्तोऽहं गदापाणिर्हन्तुं प्राणान् रणे तव।
त्रयाणामपि लोकानां पाशहस्त इवान्तकः ॥ ३.२९.२२ ॥
గదను చేతబట్టిన నేను యుద్ధంలో నీ ప్రాణాలను తీయడానికి పూర్తిగా సమర్థుడను; మూడు లోకాలకూ పాశం పట్టిన యముడిలా.
3.29.23
कामं बह्वपि वक्तव्यं त्वयि वक्ष्यामि न त्वहम्।
अस्तं प्राप्नोति सविता युद्धविघ्नस्ततो भवेत् ॥ ३.२९.२३ ॥
నీతో ఇంకా ఎంతో చెప్పవచ్చు; అయినా నేను చెప్పను. సూర్యుడు అస్తమించబోతున్నాడు; కాబట్టి యుద్ధానికి ఆటంకం కలగవచ్చు.
3.29.24
चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां हतानि ते।
त्वद्विनाशात् करोम्यद्य तेषामश्रुप्रमार्जनम् ॥ ३.२९.२४ ॥
పదునాలుగు వేల రాక్షసులు నీ వల్ల చంపబడ్డారు; నేడు నీ నాశనంతో వారి కన్నీళ్లను తుడుస్తాను.
3.29.25
इत्युक्त्वा परमक्रुद्धः स गदां परमाङ्गदाम्।
खरश्चिक्षेप रामाय प्रदीप्तामशनिं यथा ॥ ३.२९.२५ ॥
ఇలా పలికి, అత్యంత కోపోద్రిక్తుడైన ఖరుడు రాముని మీదికి మెరుస్తున్న ఆ అందమైన గదను పిడుగులా విసిరాడు.
3.29.26
खरबाहुप्रमुक्ता सा प्रदीप्ता महती गदा।
भस्म वृक्षांश्च गुल्मांश्च कृत्वागात् तत्समीपतः ॥ ३.२९.२६ ॥
ఖరుని బాహువుల నుండి విడువబడిన ఆ మహా ప్రజ్వలిత గద చెట్లను, పొదలను భస్మం చేస్తూ ఆ సమీపం గుండా దూసుకుపోయింది.
3.29.27
तामापतन्तीं महतीं मृत्युपाशोपमां गदाम्।
अन्तरिक्षगतां रामश्चिच्छेद बहुधा शरैः ॥ ३.२९.२७ ॥
ఆకాశంలో దూసుకు వస్తున్న ఆ మహా గదను, మృత్యుపాశంలా ఉన్న దానిని, రాముడు బాణాలతో అనేక ముక్కలుగా ఛేదించాడు.
3.29.28
सा विशीर्णा शरैर्भिन्ना पपात धरणीतले।
गदा मन्त्रौषधिबलैर्व्यालीव विनिपातिता ॥ ३.२९.२८ ॥
బాణాలచే ముక్కలై, చిల్లులు పడిన ఆ గద మంత్రౌషధ బలంతో క్రిందపడగొట్టబడిన పాములా నేలపై పడింది.