Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.31.1
त्वरमाणस्ततो गत्वा जनस्थानादकम्पनः।
प्रविश्य लङ्कां वेगेन रावणं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.१ ॥
Entonces, apresurándose desde Janasthāna, Akampana entró velozmente en Laṅkā y dijo estas palabras a Rāvaṇa.
3.31.2
जनस्थानस्थिता राजन् राक्षसा बहवो हताः।
खरश्च निहतः संख्ये कथंचिदहमागतः ॥ ३.३१.२ ॥
Oh rey, muchos rākṣasas que habitaban en Janasthāna han sido muertos, y Khara también ha sido muerto en batalla; de algún modo he regresado.
3.31.3
एवमुक्तो दशग्रीवः क्रुद्धः संरक्तलोचनः।
अकम्पनमुवाचेदं निर्दहन्निव तेजसा ॥ ३.३१.३ ॥
Así interpelado, Rāvaṇa de diez cuellos, airado, con los ojos enrojecidos, como si abrasara con su resplandor, dijo esto a Akampana.
3.31.4
केन भीमं जनस्थानं हतं मम परासुना।
को हि सर्वेषु लोकेषु गतिं नाधिगमिष्यति ॥ ३.३१.४ ॥
¿Por quién ha sido destruido el terrible Janasthāna, por quien me quita la vida? ¿Quién, en todos los mundos, no hallará camino (para escapar de mí)?
3.31.5
न हि मे विप्रियं कृत्वा शक्यं मघवता सुखम्।
प्राप्तुं वैश्रवणेनापि न यमेन च विष्णुना ॥ ३.३१.५ ॥
Habiéndome causado disgusto, ni siquiera Indra, ni Kubera, ni Yama, ni Viṣṇu podrían alcanzar la felicidad.
3.31.6
कालस्य चाप्यहं कालो दहेयमपि पावकम्।
मृत्युं मरणधर्मेण संयोजयितुमुत्सहे ॥ ३.३१.६ ॥
Soy incluso el tiempo del tiempo; podría quemar incluso el fuego; soy capaz de unir incluso a la Muerte con la naturaleza de morir.
3.31.7
वातस्य तरसा वेगं निहन्तुमपि चोत्सहे।
दहेयमपि संक्रुद्धस्तेजसाऽऽदित्यपावकौ ॥ ३.३१.७ ॥
Puedo incluso detener la velocidad del viento; y, enfurecido, podría quemar al sol y al fuego con mi resplandor.
3.31.8
तथा क्रुद्धं दशग्रीवं कृताञ्जलिरकम्पनः।
भयात् संदिग्धया वाचा रावणं याचतेऽभयम् ॥ ३.३१.८ ॥
Así, ante el furioso Rāvaṇa de diez cuellos, Akampana juntó las manos y, con voz temblorosa de miedo, pidió protección.
3.31.9
दशग्रीवोऽभयं तस्मै प्रददौ रक्षसां वरः।
स विस्रब्धोऽब्रवीद् वाक्यमसंदिग्धमकम्पनः ॥ ३.३१.९ ॥
El Rāvaṇa de diez cuellos, mejor de los rākṣasas, le concedió seguridad; tranquilizado, Akampana habló palabras claras y sin vacilación.
3.31.10
पुत्रो दशरथस्यास्ते सिंहसंहननो युवा।
रामो नाम महास्कन्धो वृत्तायतमहाभुजः ॥ ३.३१.१० ॥
Hay un joven llamado Rāma, hijo de Daśaratha, de complexión de león, de anchos hombros y brazos redondos, largos y poderosos.
3.31.11
श्यामः पृथुयशाः श्रीमानतुल्यबलविक्रमः।
हतस्तेन जनस्थाने खरश्च सहदूषणः ॥ ३.३१.११ ॥
Ese de tez oscura, de gran fama, glorioso, de fuerza y valor incomparables, es quien mató a Khara y a Dūṣaṇa en Janasthāna.
3.31.12
अकम्पनवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः।
नागेन्द्र इव निःश्वस्य इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.३१.१२ ॥
Al oír las palabras de Akampana, Rāvaṇa, señor de los rākṣasas, suspiró como un elefante real y pronunció estas palabras.
3.31.13
स सुरेन्द्रेण संयुक्तो रामः सर्वामरैः सह।
उपयातो जनस्थानं ब्रूहि कच्चिदकम्पन ॥ ३.३१.१३ ॥
Akampana, dime si aquel Rāma, unido al señor de los dioses y a todos los inmortales, ha llegado a Janasthāna.
3.31.14
रावणस्य पुनर्वाक्यं निशम्य तदकम्पनः।
आचचक्षे बलं तस्य विक्रमं च महात्मनः ॥ ३.३१.१४ ॥
Al oír de nuevo las palabras de Rāvaṇa, Akampana describió la fuerza y el valor de aquel magnánimo.
3.31.15
रामो नाम महातेजाः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्।
दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः परं धर्मं गतो युधि ॥ ३.३१.१५ ॥
Rāma por nombre, de gran esplendor, es el primero entre todos los arqueros, dotado de las cualidades de las armas divinas, y en batalla ha alcanzado el deber supremo.
3.31.16
तस्यानुरूपो बलवान् रक्ताक्षो दुन्दुभिस्वनः।
कनीयाँल्लक्ष्मणो भ्राता राकाशशिनिभाननः ॥ ३.३१.१६ ॥
Su igual en fuerza, de ojos rojos y voz como un tambor de guerra, con un rostro como la luna llena, es su hermano menor Lakṣmaṇa.
3.31.17
स तेन सह संयुक्तः पावकेनानिलो यथा।
श्रीमान् राजवरस्तेन जनस्थानं निपातितम् ॥ ३.३१.१७ ॥
Él está unido con él, como el viento con el fuego; y por aquel glorioso mejor de los reyes ha sido arrasado Janasthāna.
3.31.18
नैव देवा महात्मानो नात्र कार्या विचारणा।
शरा रामेण तूत्सृष्टा रुक्मपुङ्खाः पतत्त्रिणः ॥ ३.३१.१८ ॥
No dudes en esto: aquellos magnánimos no son dioses. Las flechas lanzadas por Rāma, de plumas doradas y alas, vienen volando.
3.31.19
सर्पाः पञ्चानना भूत्वा भक्षयन्ति स्म राक्षसान्।
येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्षिताः ॥ ३.३१.१९ ॥
Convertidas en serpientes de cinco cabezas, devoraban a los rākṣasas. Por cualquier camino que huían los rākṣasas, atormentados por el miedo,
3.31.20
तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम्।
इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ ॥ ३.३१.२० ॥
Hacia donde miraban, veían a Rāma mismo de pie ante ellos. Así, oh sin mancha, destruyó tu Janasthāna.
3.31.21
अकम्पनवचः श्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्।
गमिष्यामि जनस्थानं रामं हन्तुं सलक्ष्मणम् ॥ ३.३१.२१ ॥
Al oír las palabras de Akampana, Rāvaṇa dijo: "Iré a Janasthāna para matar a Rāma junto con Lakṣmaṇa."
3.31.22
अथैवमुक्ते वचने प्रोवाचेदमकम्पनः।
शृणु राजन् यथावृत्तं रामस्य बलपौरुषम् ॥ ३.३१.२२ ॥
Dicho esto, Akampana habló: "Escucha, oh rey, la fuerza y el valor de Rāma tal como ocurrió."
3.31.23
असाध्यः कुपितो रामो विक्रमेण महायशाः।
आपगायास्तु पूर्णाया वेगं परिहरेच्छरैः ॥ ३.३१.२३ ॥
Rāma, de gran fama, es invencible cuando se enfurece; con su valor podría detener con sus flechas la corriente de un río crecido.
3.31.24
सताराग्रहनक्षत्रं नभश्चाप्यवसादयेत्।
असौ रामस्तु सीदन्तीं श्रीमानभ्युद्धरेन्महीम् ॥ ३.३१.२४ ॥
Podría derribar incluso el cielo con sus estrellas y constelaciones; y ese mismo glorioso Rāma podría levantar la tierra que se hunde.
3.31.25
भित्त्वा वेलां समुद्रस्य लोकानाप्लावयेद् विभुः।
वेगं वापि समुद्रस्य वायुं वा विधमेच्छरैः ॥ ३.३१.२५ ॥
Rompiendo la orilla del océano, aquel poderoso podría inundar los mundos; o con flechas dispersar la fuerza del océano o incluso el viento.
3.31.26
संहृत्य वा पुनर्लोकान् विक्रमेण महायशाः।
शक्तः श्रेष्ठः स पुरुषः स्रष्टुं पुनरपि प्रजाः ॥ ३.३१.२६ ॥
Aquel varón excelso, de gran renombre, con su valor puede reabsorber los mundos y de nuevo crear las criaturas.
3.31.27
नहि रामो दशग्रीव शक्यो जेतुं रणे त्वया।
रक्षसां वापि लोकेन स्वर्गः पापजनैरिव ॥ ३.३१.२७ ॥
Rāma, oh diez cabezas, no puede ser vencido por ti en batalla, ni por la multitud de rākṣasas, como el cielo no puede ser alcanzado por los pecadores.
3.31.28
न तं वध्यमहं मन्ये सर्वैर्देवासुरैरपि।
अयं तस्य वधोपायस्तन्ममैकमनाः शृणु ॥ ३.३१.२८ ॥
No creo que pueda ser abatido ni siquiera por todos los dioses y asuras juntos. Este es el medio para darle muerte; escúchalo de mí con la mente concentrada.
3.31.29
भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा।
श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता ॥ ३.३१.२९ ॥
En el mundo, su excelente esposa se llama Sītā: de cintura esbelta, de color oscuro, de miembros bien proporcionados, joya entre las mujeres, adornada con joyas.
3.31.30
नैव देवी न गन्धर्वी नाप्सरा न च पन्नगी।
तुल्या सीमन्तिनी तस्या मानुषी तु कुतो भवेत् ॥ ३.३१.३० ॥
Ninguna diosa, ninguna mujer gandharva, ninguna apsaras ni ninguna mujer nāga es igual a ella; ¿cómo podría entonces una mujer humana serle igual?
3.31.31
तस्यापहर भार्यां त्वं तं प्रमथ्य महावने।
सीतया रहितो रामो न चैव हि भविष्यति ॥ ३.३१.३१ ॥
Véncelo en el gran bosque y arrebata a su esposa; separado de Sītā, Rāma no sobrevivirá.
3.31.32
अरोचयत तद्वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः।
चिन्तयित्वा महाबाहुरकम्पनमुवाच ह ॥ ३.३१.३२ ॥
Rāvaṇa, señor de los rākṣasas, aprobó aquel consejo; reflexionando, el de grandes brazos habló a Akampana.
3.31.33
बाढं कल्यं गमिष्यामि ह्येकः सारथिना सह।
आनेष्यामि च वैदेहीमिमां हृष्टो महापुरीम् ॥ ३.३१.३३ ॥
Muy bien; mañana iré solo con un auriga y, gozoso, traeré a esta princesa de Videha a esta gran ciudad.
3.31.34
तदेवमुक्त्वा प्रययौ खरयुक्तेन रावणः।
रथेनादित्यवर्णेन दिशः सर्वाः प्रकाशयन् ॥ ३.३१.३४ ॥
Dicho esto, Rāvaṇa partió en un carro del color del sol, uncido a asnos, iluminando todas las direcciones.
3.31.35
स रथो राक्षसेन्द्रस्य नक्षत्रपथगो महान्।
चञ्चूर्यमाणः शुशुभे जलदे चन्द्रमा इव ॥ ३.३१.३५ ॥
Aquel gran carro del señor de los rākṣasas, avanzando por la senda de las estrellas, brilló como la luna en una nube de lluvia.
3.31.36
स दूरे चाश्रमं गत्वा ताटकेयमुपागमत्।
मारीचेनार्चितो राजा भक्ष्यभोज्यैरमानुषैः ॥ ३.३१.३६ ॥
Habiendo ido lejos hasta el ermitaño, llegó a Mārīca, hijo de Tāṭakā, y fue honrado por Mārīca con manjares sobrehumanos.
3.31.37
तं स्वयं पूजयित्वा तु आसनेनोदकेन च।
अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.३७ ॥
Mārīca mismo lo honró con un asiento y agua, y con palabras cargadas de sentido le dijo:
3.31.38
कच्चित् सकुशलं राजँल्लोकानां राक्षसाधिप।
आशङ्के नाधिजाने त्वं यतस्तूर्णमुपागतः ॥ ३.३१.३८ ॥
Oh rey, señor de los rākṣasas, ¿están bien los mundos? Me inquieto, pues has llegado con prisa y no comprendo la razón.
3.31.39
एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः।
ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद् वाक्यकोविदः ॥ ३.३१.३९ ॥
Así interpelado por Mārīca, Rāvaṇa, de gran esplendor y diestro en la palabra, habló después estas palabras.
3.31.40
आरक्षो मे हतस्तात रामेणाक्लिष्टकारिणा।
जनस्थानमवध्यं तत् सर्वं युधि निपातितम् ॥ ३.३१.४० ॥
Querido amigo, mi guardia fue muerto por Rāma, quien actúa sin esfuerzo. Todo Janasthāna, que era invulnerable, fue derribado en batalla.
3.31.41
तस्य मे कुरु साचिव्यं तस्य भार्यापहारणे।
राक्षसेन्द्रवचः श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.४१ ॥
Ayúdame a raptar a su esposa. Al oír estas palabras del señor de los rākṣasas, Mārīca habló así.
3.31.42
आख्याता केन वा सीता मित्ररूपेण शत्रुणा।
त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः ॥ ३.३१.४२ ॥
Oh tigre entre los rākṣasas, ¿qué enemigo con apariencia de amigo te habló de Sītā? ¿Quién no se alegraría al verte alegre?
3.31.43
सीतामिहानयस्वेति को ब्रवीति ब्रवीहि मे।
रक्षोलोकस्य सर्वस्य कः शृङ्गं छेत्तुमिच्छति ॥ ३.३१.४३ ॥
¿Quién dice: "Trae aquí a Sītā"? Dímelo. ¿Quién desea cortar la cima de todo el mundo de los rākṣasas?
3.31.44
प्रोत्साहयति यश्च त्वां स च शत्रुरसंशयम्।
आशीविषमुखाद् दंष्ट्रामुद्धर्तुं चेच्छति त्वया ॥ ३.३१.४४ ॥
Quien te incita es, sin duda, un enemigo; y también lo es quien quiere, por medio de ti, arrancar el colmillo de la boca de una serpiente venenosa.
3.31.45
कर्मणानेन केनासि कापथं प्रतिपादितः।
सुखसुप्तस्य ते राजन् प्रहृतं केन मूर्धनि ॥ ३.३१.४५ ॥
¡Oh rey! Por esta acción, ¿quién te ha llevado por un camino equivocado? ¿Quién ha golpeado tu cabeza mientras dormías cómodamente?
3.31.46
विशुद्धवंशाभिजनाग्रहस्त-
तेजोमदः संस्थितदोर्विषाणः।
उदीक्षितुं रावण नेह युक्तः
स संयुगे राघवगन्धहस्ती ॥ ३.३१.४६ ॥
¡Oh Rāvaṇa! Aquel Rāghava, elefante en celo, de linaje puro y noble nacimiento, orgulloso de su esplendor, con brazos firmes como colmillos, sólo es digno de ser contemplado en la batalla, no aquí.
3.31.47
असौ रणान्तःस्थितिसंधिवालो
विदग्धरक्षोमृगहा नृसिंहः।
सुप्तस्त्वया बोधयितुं न शक्यः
शराङ्गपूर्णो निशितासिदंष्ट्रः ॥ ३.३१.४७ ॥
Él se mantiene al final de la batalla, con la cola de la tregua; es el hombre-león que dio muerte a las bestias de los rākṣasas. Dormido, no puede ser despertado por ti: lleno de flechas, con colmillos como espadas afiladas.
3.31.48
चापापहारे भुजवेगपङ्के
शरोर्मिमाले सुमहाहवौघे।
न रामपातालमुखेऽतिघोरे
प्रस्कन्दितुं राक्षसराज युक्तम् ॥ ३.३१.४८ ॥
¡Oh señor de los rākṣasas! Lanzarse a las fauces del abismo de Rāma —lo más terrible, donde se arrebatan los arcos, atascado en la fuerza de los brazos, ceñido por olas de flechas, un diluvio de gran batalla— no te conviene.
3.31.49
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र
लङ्कां प्रसन्नो भव साधु गच्छ।
त्वं स्वेषु दारेषु रमस्व नित्यं
रामः सभार्यो रमतां वनेषु ॥ ३.३१.४९ ॥
Sé benévolo, señor de Laṅkā, rey de los rākṣasas. Sé complacido y vuelve bien a Laṅkā. Deléitate siempre con tus propias esposas, y que Rāma se deleite en los bosques con su esposa.
3.31.50
एवमुक्तो दशग्रीवो मारीचेन स रावणः।
न्यवर्तत पुरीं लङ्कां विवेश च गृहोत्तमम् ॥ ३.३१.५० ॥
Así aconsejado por Mārīca, aquel Rāvaṇa de diez cuellos dio la vuelta, entró en la ciudad de Laṅkā y se dirigió a la mejor de las casas.