ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.31.1
त्वरमाणस्ततो गत्वा जनस्थानादकम्पनः।
प्रविश्य लङ्कां वेगेन रावणं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.१ ॥
ਫਿਰ ਛੇਤੀ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਜਾ ਕੇ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.31.2
जनस्थानस्थिता राजन् राक्षसा बहवो हताः।
खरश्च निहतः संख्ये कथंचिदहमागतः ॥ ३.३१.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਖ਼ਸ਼ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖਰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹਾਂ।
3.31.3
एवमुक्तो दशग्रीवः क्रुद्धः संरक्तलोचनः।
अकम्पनमुवाचेदं निर्दहन्निव तेजसा ॥ ३.३१.३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ, ਮਾਨੋ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਾੜਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
3.31.4
केन भीमं जनस्थानं हतं मम परासुना।
को हि सर्वेषु लोकेषु गतिं नाधिगमिष्यति ॥ ३.३१.४ ॥
ਕਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ? ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਐਸਾ ਹੈ ਜੋ (ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ) ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇਗਾ?
3.31.5
न हि मे विप्रियं कृत्वा शक्यं मघवता सुखम्।
प्राप्तुं वैश्रवणेनापि न यमेन च विष्णुना ॥ ३.३१.५ ॥
ਮੇਰਾ ਬੁਰਾ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ, ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵੀ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।
3.31.6
कालस्य चाप्यहं कालो दहेयमपि पावकम्।
मृत्युं मरणधर्मेण संयोजयितुमुत्सहे ॥ ३.३१.६ ॥
ਮੈਂ ਕਾਲ ਦਾ ਵੀ ਕਾਲ ਹਾਂ; ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਰਨ ਦੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
3.31.7
वातस्य तरसा वेगं निहन्तुमपि चोत्सहे।
दहेयमपि संक्रुद्धस्तेजसाऽऽदित्यपावकौ ॥ ३.३१.७ ॥
ਮੈਂ ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ; ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
3.31.8
तथा क्रुद्धं दशग्रीवं कृताञ्जलिरकम्पनः।
भयात् संदिग्धया वाचा रावणं याचतेऽभयम् ॥ ३.३१.८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਅੱਗੇ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਅਭੈ ਮੰਗਿਆ।
3.31.9
दशग्रीवोऽभयं तस्मै प्रददौ रक्षसां वरः।
स विस्रब्धोऽब्रवीद् वाक्यमसंदिग्धमकम्पनः ॥ ३.३१.९ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਭਰੋਸਾ ਪਾ ਕੇ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
3.31.10
पुत्रो दशरथस्यास्ते सिंहसंहननो युवा।
रामो नाम महास्कन्धो वृत्तायतमहाभुजः ॥ ३.३१.१० ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਹੈ; ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ, ਚੌੜੇ ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਗੋਲ, ਲੰਮੀਆਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ।
3.31.11
श्यामः पृथुयशाः श्रीमानतुल्यबलविक्रमः।
हतस्तेन जनस्थाने खरश्च सहदूषणः ॥ ३.३१.११ ॥
ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਲ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਉਸੇ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਖਰ ਅਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।
3.31.12
अकम्पनवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः।
नागेन्द्र इव निःश्वस्य इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.३१.१२ ॥
ਅਕੰਪਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਗਜਰਾਜ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
3.31.13
स सुरेन्द्रेण संयुक्तो रामः सर्वामरैः सह।
उपयातो जनस्थानं ब्रूहि कच्चिदकम्पन ॥ ३.३१.१३ ॥
ਹੇ ਅਕੰਪਨ, ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਰਾਮ ਜਨਸਥਾਨ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਦੱਸ।
3.31.14
रावणस्य पुनर्वाक्यं निशम्य तदकम्पनः।
आचचक्षे बलं तस्य विक्रमं च महात्मनः ॥ ३.३१.१४ ॥
ਰਾਵਣ ਦੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਕਹੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
3.31.15
रामो नाम महातेजाः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्।
दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः परं धर्मं गतो युधि ॥ ३.३१.१५ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
3.31.16
तस्यानुरूपो बलवान् रक्ताक्षो दुन्दुभिस्वनः।
कनीयाँल्लक्ष्मणो भ्राता राकाशशिनिभाननः ॥ ३.३१.१६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਬਲਵਾਨ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੁੰਦੁਭੀ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ।
3.31.17
स तेन सह संयुक्तः पावकेनानिलो यथा।
श्रीमान् राजवरस्तेन जनस्थानं निपातितम् ॥ ३.३१.१७ ॥
ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਅੱਗ ਨਾਲ। ਉਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3.31.18
नैव देवा महात्मानो नात्र कार्या विचारणा।
शरा रामेण तूत्सृष्टा रुक्मपुङ्खाः पतत्त्रिणः ॥ ३.३१.१८ ॥
ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੋ; ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ।
3.31.19
सर्पाः पञ्चानना भूत्वा भक्षयन्ति स्म राक्षसान्।
येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्षिताः ॥ ३.३१.१९ ॥
ਪੰਜ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਲੱਗੇ। ਡਰ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਿਸ ਜਿਸ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ,
3.31.20
तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम्।
इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ ॥ ३.३१.२० ॥
ਉਹ ਜਿਧਰ ਵੀ ਤੱਕਦੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦੇ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਸਥਾਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
3.31.21
अकम्पनवचः श्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्।
गमिष्यामि जनस्थानं रामं हन्तुं सलक्ष्मणम् ॥ ३.३१.२१ ॥
ਅਕੰਪਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਜਨਸਥਾਨ ਜਾਵਾਂਗਾ।"
3.31.22
अथैवमुक्ते वचने प्रोवाचेदमकम्पनः।
शृणु राजन् यथावृत्तं रामस्य बलपौरुषम् ॥ ३.३१.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਕੰਪਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਾਮ ਦੇ ਬਲ ਅਤੇ ਪੌਰਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।"
3.31.23
असाध्यः कुपितो रामो विक्रमेण महायशाः।
आपगायास्तु पूर्णाया वेगं परिहरेच्छरैः ॥ ३.३१.२३ ॥
ਮਹਾਂਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਮ ਗੁੱਸੇ ਹੋਣ ਤੇ ਅਜੇਯ ਹਨ। ਭਰੀ ਹੋਈ ਨਦੀ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
3.31.24
सताराग्रहनक्षत्रं नभश्चाप्यवसादयेत्।
असौ रामस्तु सीदन्तीं श्रीमानभ्युद्धरेन्महीम् ॥ ३.३१.२४ ॥
ਤਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨਛੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਡੇਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਮ ਡੁੱਬਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
3.31.25
भित्त्वा वेलां समुद्रस्य लोकानाप्लावयेद् विभुः।
वेगं वापि समुद्रस्य वायुं वा विधमेच्छरैः ॥ ३.३१.२५ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਉਹ ਸਰਬਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੋਬ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਜਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵੇਗ ਜਾਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਵੀ ਖਿੰਡਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
3.31.26
संहृत्य वा पुनर्लोकान् विक्रमेण महायशाः।
शक्तः श्रेष्ठः स पुरुषः स्रष्टुं पुनरपि प्रजाः ॥ ३.३१.२६ ॥
ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
3.31.27
नहि रामो दशग्रीव शक्यो जेतुं रणे त्वया।
रक्षसां वापि लोकेन स्वर्गः पापजनैरिव ॥ ३.३१.२७ ॥
ਹੇ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ! ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਪਾਪੀ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ।
3.31.28
न तं वध्यमहं मन्ये सर्वैर्देवासुरैरपि।
अयं तस्य वधोपायस्तन्ममैकमनाः शृणु ॥ ३.३१.२८ ॥
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਵਧ ਦਾ ਇਹ ਉਪਾਇ ਹੈ; ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
3.31.29
भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा।
श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता ॥ ३.३१.२९ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਉੱਤਮ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਦੀ ਹੈ; ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸੁਡੌਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਸਤਰੀ-ਰਤਨ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।
3.31.30
नैव देवी न गन्धर्वी नाप्सरा न च पन्नगी।
तुल्या सीमन्तिनी तस्या मानुषी तु कुतो भवेत् ॥ ३.३१.३० ॥
ਦੇਵੀ, ਗੰਧਰਵੀ, ਅਪਸਰਾ ਜਾਂ ਨਾਗ-ਕੰਨਿਆ ਵੀ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਮਨੁੱਖੀ ਇਸਤਰੀ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
3.31.31
तस्यापहर भार्यां त्वं तं प्रमथ्य महावने।
सीतया रहितो रामो न चैव हि भविष्यति ॥ ३.३१.३१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਂਬਨ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈ। ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਵਿਛੜਿਆ ਰਾਮ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
3.31.32
अरोचयत तद्वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः।
चिन्तयित्वा महाबाहुरकम्पनमुवाच ह ॥ ३.३१.३२ ॥
ਉਹ ਬਚਨ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਭਾਇਆ। ਸੋਚ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਅਕੰਪਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
3.31.33
बाढं कल्यं गमिष्यामि ह्येकः सारथिना सह।
आनेष्यामि च वैदेहीमिमां हृष्टो महापुरीम् ॥ ३.३१.३३ ॥
ਠੀਕ ਹੈ, ਕੱਲ੍ਹ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਰਥੀ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਂਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।
3.31.34
तदेवमुक्त्वा प्रययौ खरयुक्तेन रावणः।
रथेनादित्यवर्णेन दिशः सर्वाः प्रकाशयन् ॥ ३.३१.३४ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰਾਵਣ ਗਧਿਆਂ ਜੁੜੇ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਗਿਆ।
3.31.35
स रथो राक्षसेन्द्रस्य नक्षत्रपथगो महान्।
चञ्चूर्यमाणः शुशुभे जलदे चन्द्रमा इव ॥ ३.३१.३५ ॥
ਉਸ ਰਾਖਸ਼ੇਂਦਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰਥ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ, ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
3.31.36
स दूरे चाश्रमं गत्वा ताटकेयमुपागमत्।
मारीचेनार्चितो राजा भक्ष्यभोज्यैरमानुषैः ॥ ३.३१.३६ ॥
ਉਹ ਦੂਰ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤਾਟਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਅਮਾਨੁਸ਼ੀ ਭੋਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
3.31.37
तं स्वयं पूजयित्वा तु आसनेनोदकेन च।
अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.३७ ॥
ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਆਪ ਉਸਦਾ ਆਸਨ ਅਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਰਥ ਭਰੀ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.31.38
कच्चित् सकुशलं राजँल्लोकानां राक्षसाधिप।
आशङ्के नाधिजाने त्वं यतस्तूर्णमुपागतः ॥ ३.३१.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤਾਂ ਹੈ ਨਾ? ਤੂੰ ਝਟਪਟ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ; ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
3.31.39
एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः।
ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद् वाक्यकोविदः ॥ ३.३१.३९ ॥
ਮਾਰੀਚ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਵਣ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.31.40
आरक्षो मे हतस्तात रामेणाक्लिष्टकारिणा।
जनस्थानमवध्यं तत् सर्वं युधि निपातितम् ॥ ३.३१.४० ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਵੱਧ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।
3.31.41
तस्य मे कुरु साचिव्यं तस्य भार्यापहारणे।
राक्षसेन्द्रवचः श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.४१ ॥
ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰ। ਰਾਕਸ਼ਸੇਂਦਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.31.42
आख्याता केन वा सीता मित्ररूपेण शत्रुणा।
त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः ॥ ३.३१.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਵੈਰੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ? ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ?
3.31.43
सीतामिहानयस्वेति को ब्रवीति ब्रवीहि मे।
रक्षोलोकस्य सर्वस्य कः शृङ्गं छेत्तुमिच्छति ॥ ३.३१.४३ ॥
"ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਓ" ਇਹ ਕੌਣ ਆਖਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ ਲੋਕ ਦੀ ਚੋਟੀ ਕੱਟਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ?
3.31.44
प्रोत्साहयति यश्च त्वां स च शत्रुरसंशयम्।
आशीविषमुखाद् दंष्ट्रामुद्धर्तुं चेच्छति त्वया ॥ ३.३१.४४ ॥
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਵੈਰੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਉਸਦੀ ਦਾੜ੍ਹ ਕਢਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ।
3.31.45
कर्मणानेन केनासि कापथं प्रतिपादितः।
सुखसुप्तस्य ते राजन् प्रहृतं केन मूर्धनि ॥ ३.३१.४५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਇਸ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਕੁਰਾਹੇ ਪਾਇਆ? ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ?
3.31.46
विशुद्धवंशाभिजनाग्रहस्त-
तेजोमदः संस्थितदोर्विषाणः।
उदीक्षितुं रावण नेह युक्तः
स संयुगे राघवगन्धहस्ती ॥ ३.३१.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ! ਸ਼ੁੱਧ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਦਾ, ਤੇਜ ਦੇ ਮਾਣ ਵਾਲਾ, ਦੰਦਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਦ੍ਰਿੜ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਘਵ ਰੂਪੀ ਗੰਧਹਸਤੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
3.31.47
असौ रणान्तःस्थितिसंधिवालो
विदग्धरक्षोमृगहा नृसिंहः।
सुप्तस्त्वया बोधयितुं न शक्यः
शराङ्गपूर्णो निशितासिदंष्ट्रः ॥ ३.३१.४७ ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ, ਸੰਧੀ ਰੂਪੀ ਪੂਛ ਵਾਲਾ, ਨਿਪੁਣ ਰਾਖਸ਼-ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦਾ ਹੰਤਾ ਉਹ ਨਰਸਿੰਘ ਹੈ। ਸੁੱਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਜਗਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ।
3.31.48
चापापहारे भुजवेगपङ्के
शरोर्मिमाले सुमहाहवौघे।
न रामपातालमुखेऽतिघोरे
प्रस्कन्दितुं राक्षसराज युक्तम् ॥ ३.३१.४८ ॥
ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ! ਜਿੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਖੋਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵੇਗ ਦੀ ਚਿੱਕੜ ਹੈ, ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਹੈ — ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਰਾਮ-ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਛਾਲ ਮਾਰਨੀ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
3.31.49
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र
लङ्कां प्रसन्नो भव साधु गच्छ।
त्वं स्वेषु दारेषु रमस्व नित्यं
रामः सभार्यो रमतां वनेषु ॥ ३.३१.४९ ॥
ਹੇ ਲੰਕੇਸ਼ਵਰ, ਰਾਖ਼ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਜਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਮੋ; ਅਤੇ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮੇ।
3.31.50
एवमुक्तो दशग्रीवो मारीचेन स रावणः।
न्यवर्तत पुरीं लङ्कां विवेश च गृहोत्तमम् ॥ ३.३१.५० ॥
ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਏਦਾਂ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਦਸ-ਗਰੀਵ ਰਾਵਣ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।