വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.31.1
त्वरमाणस्ततो गत्वा जनस्थानादकम्पनः।
प्रविश्य लङ्कां वेगेन रावणं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.१ ॥
പിന്നെ വേഗത്തിൽ ജനസ്ഥാനത്തുനിന്ന് പോയ അകമ്പനൻ ലങ്കയിൽ വേഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് രാവണനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.31.2
जनस्थानस्थिता राजन् राक्षसा बहवो हताः।
खरश्च निहतः संख्ये कथंचिदहमागतः ॥ ३.३१.२ ॥
രാജാവേ! ജനസ്ഥാനത്ത് വസിച്ചിരുന്ന പല രാക്ഷസന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ ഖരനും വധിക്കപ്പെട്ടു; ഏതുവിധത്തിലോ ഞാൻ തിരിച്ചെത്തി.
3.31.3
एवमुक्तो दशग्रीवः क्रुद्धः संरक्तलोचनः।
अकम्पनमुवाचेदं निर्दहन्निव तेजसा ॥ ३.३१.३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ദശഗ്രീവനായ രാവണൻ, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, തേജസ്സുകൊണ്ട് ദഹിപ്പിക്കുന്നവനെപ്പോലെ അകമ്പനനോട് ഇതു പറഞ്ഞു.
3.31.4
केन भीमं जनस्थानं हतं मम परासुना।
को हि सर्वेषु लोकेषु गतिं नाधिगमिष्यति ॥ ३.३१.४ ॥
എന്റെ ജീവൻ അപഹരിക്കുന്നവനായി ഭയങ്കരമായ ജനസ്ഥാനത്തെ ആരാണ് നശിപ്പിച്ചത്? എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആർക്കാണ് രക്ഷയുടെ വഴി കാണാൻ കഴിയാതെ പോവുക?
3.31.5
न हि मे विप्रियं कृत्वा शक्यं मघवता सुखम्।
प्राप्तुं वैश्रवणेनापि न यमेन च विष्णुना ॥ ३.३१.५ ॥
എനിക്ക് അപ്രിയം ചെയ്താൽ ഇന്ദ്രനോ കുബേരനോ യമനോ വിഷ്ണുവോ പോലും സുഖം നേടാൻ കഴിയില്ല.
3.31.6
कालस्य चाप्यहं कालो दहेयमपि पावकम्।
मृत्युं मरणधर्मेण संयोजयितुमुत्सहे ॥ ३.३१.६ ॥
ഞാൻ കാലത്തിനും കാലമാണ്; അഗ്നിയെപ്പോലും ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയും; മൃത്യുവിനെപ്പോലും മരണധർമ്മത്തോടു ചേർക്കാൻ ഞാൻ പ്രാപ്തനാണ്.
3.31.7
वातस्य तरसा वेगं निहन्तुमपि चोत्सहे।
दहेयमपि संक्रुद्धस्तेजसाऽऽदित्यपावकौ ॥ ३.३१.७ ॥
കാറ്റിന്റെ വേഗത്തെപ്പോലും എനിക്കു തടുക്കാനാകും; കോപിച്ചാൽ എന്റെ തേജസ്സുകൊണ്ട് സൂര്യനെയും അഗ്നിയെയും പോലും ദഹിപ്പിക്കാനാകും.
3.31.8
तथा क्रुद्धं दशग्रीवं कृताञ्जलिरकम्पनः।
भयात् संदिग्धया वाचा रावणं याचतेऽभयम् ॥ ३.३१.८ ॥
ഇങ്ങനെ കോപിച്ചുനിന്ന ദശഗ്രീവനോട് അകമ്പനൻ കൈകൂപ്പി, ഭയത്താൽ ഇടറിയ വാക്കുകളാൽ അഭയം യാചിച്ചു.
3.31.9
दशग्रीवोऽभयं तस्मै प्रददौ रक्षसां वरः।
स विस्रब्धोऽब्रवीद् वाक्यमसंदिग्धमकम्पनः ॥ ३.३१.९ ॥
രാക്ഷസശ്രേഷ്ഠനായ ദശഗ്രീവൻ അവന് അഭയം നൽകി; ആശ്വസ്തനായ അകമ്പനൻ വ്യക്തവും ഉറപ്പുള്ളതുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.31.10
पुत्रो दशरथस्यास्ते सिंहसंहननो युवा।
रामो नाम महास्कन्धो वृत्तायतमहाभुजः ॥ ३.३१.१० ॥
ദശരഥന്റെ പുത്രനായ രാമൻ എന്ന യുവാവുണ്ട്; സിംഹസമാനമായ ദൃഢ ശരീരവും വിശാലമായ തോളുകളും വൃത്താകൃതിയിലും നീളത്തിലും വലിയ ബാഹുക്കളും ഉള്ളവൻ.
3.31.11
श्यामः पृथुयशाः श्रीमानतुल्यबलविक्रमः।
हतस्तेन जनस्थाने खरश्च सहदूषणः ॥ ३.३१.११ ॥
ശ്യാമവർണ്ണനും വിപുലകീർത്തിയുള്ളവനും ശ്രീമാനും അതുല്യമായ ബലപരാക്രമമുള്ളവനുമായ അവനാൽ ജനസ്ഥാനത്തിൽ ഖരനും ദൂഷണനും വധിക്കപ്പെട്ടു.
3.31.12
अकम्पनवचः श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः।
नागेन्द्र इव निःश्वस्य इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.३१.१२ ॥
അകമ്പനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാക്ഷസാധിപതിയായ രാവണൻ ഗജേന്ദ്രനെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.31.13
स सुरेन्द्रेण संयुक्तो रामः सर्वामरैः सह।
उपयातो जनस्थानं ब्रूहि कच्चिदकम्पन ॥ ३.३१.१३ ॥
അകമ്പനാ, ദേവേന്ദ്രനോടും സർവ്വ അമരന്മാരോടും ചേർന്ന ആ രാമൻ ജനസ്ഥാനത്തിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ടോ എന്ന് പറയൂ.
3.31.14
रावणस्य पुनर्वाक्यं निशम्य तदकम्पनः।
आचचक्षे बलं तस्य विक्रमं च महात्मनः ॥ ३.३१.१४ ॥
രാവണന്റെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും കേട്ട അകമ്പനൻ ആ മഹാത്മാവിന്റെ ബലവും പരാക്രമവും വിവരിച്ചു.
3.31.15
रामो नाम महातेजाः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्।
दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः परं धर्मं गतो युधि ॥ ३.३१.१५ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ രാമൻ എന്ന് പേരുള്ളവൻ എല്ലാ വില്ലാളികളിലും ശ്രേഷ്ഠനാണ്. ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ പരമധർമ്മം പാലിക്കുന്നവനാണ്.
3.31.16
तस्यानुरूपो बलवान् रक्ताक्षो दुन्दुभिस्वनः।
कनीयाँल्लक्ष्मणो भ्राता राकाशशिनिभाननः ॥ ३.३१.१६ ॥
അവന് തുല്യനായ ബലവാനും ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവനും ദുന്ദുഭിയുടെ ശബ്ദമുള്ളവനും പൗർണ്ണമിച്ചന്ദ്രസമാന മുഖമുള്ളവനുമായ അവന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണൻ.
3.31.17
स तेन सह संयुक्तः पावकेनानिलो यथा।
श्रीमान् राजवरस्तेन जनस्थानं निपातितम् ॥ ३.३१.१७ ॥
അവനോടൊപ്പം ചേർന്നവൻ, കാറ്റ് തീയോടൊപ്പം ചേരുന്നതുപോലെ. ആ ശ്രീമാനായ രാജശ്രേഷ്ഠനാൽ ജനസ്ഥാനം തകർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.31.18
नैव देवा महात्मानो नात्र कार्या विचारणा।
शरा रामेण तूत्सृष्टा रुक्मपुङ्खाः पतत्त्रिणः ॥ ३.३१.१८ ॥
ഇതിൽ സംശയമേ വേണ്ട; ആ മഹാത്മാക്കൾ ദേവന്മാരല്ല. രാമൻ തൊടുത്ത സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള അമ്പുകൾ പക്ഷികളെപ്പോലെ പറക്കുന്നു.
3.31.19
सर्पाः पञ्चानना भूत्वा भक्षयन्ति स्म राक्षसान्।
येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्षिताः ॥ ३.३१.१९ ॥
അഞ്ചു തലയുള്ള സർപ്പങ്ങളായി അവ രാക്ഷസരെ വിഴുങ്ങി. ഭയത്താൽ തളർന്ന രാക്ഷസർ ഏതു വഴിക്കു പോയാലും,
3.31.20
तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम्।
इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ ॥ ३.३१.२० ॥
അവർ ഏതു ദിക്കിൽ നോക്കിയാലും മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന രാമനെയേ കണ്ടു. നിഷ്കളങ്കനേ, ഇങ്ങനെയാണ് അവൻ നിന്റെ ജനസ്ഥാനം നശിപ്പിച്ചത്.
3.31.21
अकम्पनवचः श्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत्।
गमिष्यामि जनस्थानं रामं हन्तुं सलक्ष्मणम् ॥ ३.३१.२१ ॥
അകമ്പനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാവണൻ പറഞ്ഞു: "ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം രാമനെ കൊല്ലാൻ ഞാൻ ജനസ്ഥാനത്തേക്ക് പോകും."
3.31.22
अथैवमुक्ते वचने प्रोवाचेदमकम्पनः।
शृणु राजन् यथावृत्तं रामस्य बलपौरुषम् ॥ ३.३१.२२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അകമ്പനൻ പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, നടന്നതുപോലെ രാമന്റെ ബലവും പൗരുഷവും കേൾക്കൂ."
3.31.23
असाध्यः कुपितो रामो विक्रमेण महायशाः।
आपगायास्तु पूर्णाया वेगं परिहरेच्छरैः ॥ ३.३१.२३ ॥
മഹായശസ്വിയായ രാമൻ കോപിച്ചാൽ ജയിക്കാനാവാത്തവനാകും. നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന നദിയുടെ വേഗത്തെപ്പോലും അവൻ തന്റെ അമ്പുകളാൽ തടയും.
3.31.24
सताराग्रहनक्षत्रं नभश्चाप्यवसादयेत्।
असौ रामस्तु सीदन्तीं श्रीमानभ्युद्धरेन्महीम् ॥ ३.३१.२४ ॥
നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും നിറഞ്ഞ ആകാശത്തെപ്പോലും അവന് താഴെയിടാനാകും. ആ ശ്രീമാനായ രാമൻതന്നെ മുങ്ങിത്താഴുന്ന ഭൂമിയെ ഉയർത്താനും കഴിയും.
3.31.25
भित्त्वा वेलां समुद्रस्य लोकानाप्लावयेद् विभुः।
वेगं वापि समुद्रस्य वायुं वा विधमेच्छरैः ॥ ३.३१.२५ ॥
സമുദ്രതീരം ഭേദിച്ച് ആ സർവശക്തൻ ലോകങ്ങളെ മുക്കിക്കളയും; അല്ലെങ്കിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് സമുദ്രത്തിന്റെ വേഗത്തെയോ കാറ്റിനെയോ ചിതറിക്കും.
3.31.26
संहृत्य वा पुनर्लोकान् विक्रमेण महायशाः।
शक्तः श्रेष्ठः स पुरुषः स्रष्टुं पुनरपि प्रजाः ॥ ३.३१.२६ ॥
മഹായശസ്വിയായ ആ ശ്രേഷ്ഠപുരുഷൻ പരാക്രമത്താൽ ലോകങ്ങളെ സംഹരിക്കാനും വീണ്ടും പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിവുള്ളവനാണ്.
3.31.27
नहि रामो दशग्रीव शक्यो जेतुं रणे त्वया।
रक्षसां वापि लोकेन स्वर्गः पापजनैरिव ॥ ३.३१.२७ ॥
ദശഗ്രീവാ! യുദ്ധത്തിൽ രാമനെ നിനക്ക് ജയിക്കാനാവില്ല; പാപികൾക്ക് സ്വർഗം നേടാനാവാത്തതുപോലെ, രാക്ഷസസംഘങ്ങൾക്കും അവനെ ജയിക്കാനാവില്ല.
3.31.28
न तं वध्यमहं मन्ये सर्वैर्देवासुरैरपि।
अयं तस्य वधोपायस्तन्ममैकमनाः शृणु ॥ ३.३१.२८ ॥
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും ചേർന്നാലും അവനെ വധിക്കാനാവുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല. അവന്റെ വധോപായം ഇതാണ്; ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കൂ.
3.31.29
भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा।
श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता ॥ ३.३१.२९ ॥
ലോകത്തിൽ അവന്റെ ഉത്തമഭാര്യ സീത എന്ന പേരുള്ളവളാണ്; മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടുള്ളവൾ, ശ്യാമവർണ്ണയായവൾ, ഒത്ത അവയവങ്ങളുള്ളവൾ, സ്ത്രീരത്നം, രത്നാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൾ.
3.31.30
नैव देवी न गन्धर्वी नाप्सरा न च पन्नगी।
तुल्या सीमन्तिनी तस्या मानुषी तु कुतो भवेत् ॥ ३.३१.३० ॥
ദേവിയോ, ഗന്ധർവിയോ, അപ്സരസ്സോ, നാഗസ്ത്രീയോ ആരും അവൾക്ക് തുല്യരല്ല; മനുഷ്യസ്ത്രീ അവൾക്ക് എങ്ങനെ തുല്യയാകും?
3.31.31
तस्यापहर भार्यां त्वं तं प्रमथ्य महावने।
सीतया रहितो रामो न चैव हि भविष्यति ॥ ३.३१.३१ ॥
അവനെ മഹാവനത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി അവന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിക്കുക. സീതയെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞ രാമൻ ജീവിച്ചിരിക്കില്ല.
3.31.32
अरोचयत तद्वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः।
चिन्तयित्वा महाबाहुरकम्पनमुवाच ह ॥ ३.३१.३२ ॥
ആ വാക്ക് രാക്ഷസാധിപനായ രാവണന് ഇഷ്ടമായി. ആലോചിച്ച ആ മഹാബാഹു അകമ്പനനോട് പറഞ്ഞു.
3.31.33
बाढं कल्यं गमिष्यामि ह्येकः सारथिना सह।
आनेष्यामि च वैदेहीमिमां हृष्टो महापुरीम् ॥ ३.३१.३३ ॥
ശരി, നാളെ ഞാൻ ഒരു സാരഥിയോടൊപ്പം മാത്രം പോകും. സന്തോഷത്തോടെ വൈദേഹിയെ ഈ മഹാനഗരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരും.
3.31.34
तदेवमुक्त्वा प्रययौ खरयुक्तेन रावणः।
रथेनादित्यवर्णेन दिशः सर्वाः प्रकाशयन् ॥ ३.३१.३४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാവണൻ കഴുതകൾ പൂട്ടിയ, സൂര്യവർണ്ണമുള്ള രഥത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു; എല്ലാ ദിശകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പോയി.
3.31.35
स रथो राक्षसेन्द्रस्य नक्षत्रपथगो महान्।
चञ्चूर्यमाणः शुशुभे जलदे चन्द्रमा इव ॥ ३.३१.३५ ॥
ആ രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ മഹാരഥം നക്ഷത്രപഥത്തിലൂടെ നീങ്ങി, മേഘത്തിൽ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങി ശോഭിച്ചു.
3.31.36
स दूरे चाश्रमं गत्वा ताटकेयमुपागमत्।
मारीचेनार्चितो राजा भक्ष्यभोज्यैरमानुषैः ॥ ३.३१.३६ ॥
അവൻ ദൂരെയുള്ള ആശ്രമത്തിൽ ചെന്ന് താടകാപുത്രനായ മാരീചനെ സമീപിച്ചു. മാരീചൻ അമാനുഷ ഭക്ഷ്യഭോജ്യങ്ങളാൽ അവനെ ആദരിച്ചു.
3.31.37
तं स्वयं पूजयित्वा तु आसनेनोदकेन च।
अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.३७ ॥
മാരീചൻ അവനെ സ്വയം ആസനവും ജലവും നൽകി സത്കരിച്ച്, അർത്ഥഗർഭമായ വാക്കുകളാൽ ഈ വാക്യം പറഞ്ഞു.
3.31.38
कच्चित् सकुशलं राजँल्लोकानां राक्षसाधिप।
आशङ्के नाधिजाने त्वं यतस्तूर्णमुपागतः ॥ ३.३१.३८ ॥
രാജാവേ, രാക്ഷസാധിപാ, ലോകങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമമല്ലേ? നീ വേഗത്തിൽ വന്നതിനാൽ എനിക്ക് ഭയമുണ്ട്; കാരണം ഞാൻ അറിയുന്നില്ല.
3.31.39
एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः।
ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद् वाक्यकोविदः ॥ ३.३१.३९ ॥
മാരീചൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയും വാക്ചാതുര്യമുള്ളവനുമായ രാവണൻ പിന്നീട് ഈ വാക്യം പറഞ്ഞു.
3.31.40
आरक्षो मे हतस्तात रामेणाक्लिष्टकारिणा।
जनस्थानमवध्यं तत् सर्वं युधि निपातितम् ॥ ३.३१.४० ॥
പ്രിയനേ, എന്റെ കാവൽക്കാരനായ രാക്ഷസനെ അനായാസം പ്രവർത്തിക്കുന്ന രാമൻ വധിച്ചു. അവധ്യമായ ജനസ്ഥാനത്തെ എല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ വീണു.
3.31.41
तस्य मे कुरु साचिव्यं तस्य भार्यापहारणे।
राक्षसेन्द्रवचः श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३१.४१ ॥
അവന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിക്കുന്നതിൽ നീ എനിക്ക് സഹായം ചെയ്യണം. രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് മാരീചൻ ഈ വാക്യം പറഞ്ഞു.
3.31.42
आख्याता केन वा सीता मित्ररूपेण शत्रुणा।
त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः ॥ ३.३१.४२ ॥
രാക്ഷസശാർദൂലാ, സീതയെക്കുറിച്ച് സുഹൃത്തിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ഏത് ശത്രുവാണ് നിന്നോട് പറഞ്ഞത്? നീ സന്തോഷിച്ചിരിക്കെ ആരാണ് സന്തോഷിക്കാത്തത്?
3.31.43
सीतामिहानयस्वेति को ब्रवीति ब्रवीहि मे।
रक्षोलोकस्य सर्वस्य कः शृङ्गं छेत्तुमिच्छति ॥ ३.३१.४३ ॥
"സീതയെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക" എന്ന് ആരാണ് പറയുന്നത്? എന്നോട് പറയൂ. സകല രാക്ഷസലോകത്തിന്റെയും ശിഖരം വെട്ടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ആരാണ്?
3.31.44
प्रोत्साहयति यश्च त्वां स च शत्रुरसंशयम्।
आशीविषमुखाद् दंष्ट्रामुद्धर्तुं चेच्छति त्वया ॥ ३.३१.४४ ॥
നിന്നെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നവൻ സംശയമില്ലാതെ ശത്രുവാണ്. വിഷസർപ്പത്തിന്റെ വായിൽനിന്ന് അതിന്റെ കോമ്പ് നിന്നിലൂടെ പറിച്ചെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും അവൻതന്നെ.
3.31.45
कर्मणानेन केनासि कापथं प्रतिपादितः।
सुखसुप्तस्य ते राजन् प्रहृतं केन मूर्धनि ॥ ३.३१.४५ ॥
രാജാവേ! ഈ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ നിന്നെ ആരാണ് തെറ്റായ വഴിയിലേക്ക് നയിച്ചത്? സുഖമായി ഉറങ്ങുന്ന നിന്റെ തലയിൽ ആരാണ് പ്രഹരിച്ചത്?
3.31.46
विशुद्धवंशाभिजनाग्रहस्त-
तेजोमदः संस्थितदोर्विषाणः।
उदीक्षितुं रावण नेह युक्तः
स संयुगे राघवगन्धहस्ती ॥ ३.३१.४६ ॥
രാവണാ! വിശുദ്ധ വംശത്തിലും ഉന്നത കുലത്തിലും ജനിച്ച, തേജസ്സിന്റെ അഹങ്കാരമുള്ള, കൊമ്പുകൾപോലെ ഉറച്ച തോളുകളുള്ള ആ രാഘവനെന്ന മദഗജം യുദ്ധത്തിൽ മാത്രം കാണേണ്ടതാണ്; ഇവിടെ കാണുന്നത് ഉചിതമല്ല.
3.31.47
असौ रणान्तःस्थितिसंधिवालो
विदग्धरक्षोमृगहा नृसिंहः।
सुप्तस्त्वया बोधयितुं न शक्यः
शराङ्गपूर्णो निशितासिदंष्ट्रः ॥ ३.३१.४७ ॥
യുദ്ധാന്ത്യത്തിൽ നിൽക്കുന്നവനും, സന്ധിയെന്ന വാലുള്ളവനും, വിദഗ്ധരായ രാക്ഷസമൃഗങ്ങളെ കൊന്ന നരസിംഹനുമാണ് അവൻ. ഉറങ്ങുന്ന അവനെ നിനക്ക് ഉണർത്താനാവില്ല; അമ്പുകൾ നിറഞ്ഞവനും മൂർച്ചയുള്ള വാളുകൾപോലെ കോമ്പുള്ളവനും.
3.31.48
चापापहारे भुजवेगपङ्के
शरोर्मिमाले सुमहाहवौघे।
न रामपातालमुखेऽतिघोरे
प्रस्कन्दितुं राक्षसराज युक्तम् ॥ ३.३१.४८ ॥
രാക്ഷസരാജാവേ! വില്ലു പിടിച്ചെടുക്കപ്പെടുന്ന, ഭുജവേഗത്തിന്റെ ചെളിയുള്ള, അമ്പുതിരമാലകളുടെ മാലയുള്ള, മഹായുദ്ധപ്രവാഹമുള്ള, അതിഘോരമായ രാമപാതാളത്തിന്റെ വായിലേക്ക് ചാടുന്നത് നിനക്കു യോഗ്യമല്ല.
3.31.49
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र
लङ्कां प्रसन्नो भव साधु गच्छ।
त्वं स्वेषु दारेषु रमस्व नित्यं
रामः सभार्यो रमतां वनेषु ॥ ३.३१.४९ ॥
ലങ്കേശ്വരാ, രാക്ഷസേന്ദ്രാ, പ്രസന്നനാകേണമേ. പ്രസന്നനായി നന്നായി ലങ്കയിലേക്ക് പോകൂ. നിന്റെ സ്വന്തം ഭാര്യമാരിൽ എപ്പോഴും രമിക്കൂ; രാമൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം വനങ്ങളിൽ രമിക്കട്ടെ.
3.31.50
एवमुक्तो दशग्रीवो मारीचेन स रावणः।
न्यवर्तत पुरीं लङ्कां विवेश च गृहोत्तमम् ॥ ३.३१.५० ॥
മാരീചൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ പത്തുതലയുള്ള രാവണൻ തിരിച്ചുപോയി, ലങ്കാനഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ഉത്തമമായ ഗൃഹത്തിൽ കയറി.