Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.32

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.32.1

ततः शूर्पणखा दृष्ट्वा सहस्राणि चतुर्दश।
हतान्येकेन रामेण रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ३.३२.१ ॥

ਤਦ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ ਇਕੱਲੇ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

3.32.2

दूषणं च खरं चैव हतं त्रिशिरसं रणे।
दृष्ट्वा पुनर्महानादान् ननाद जलदोपमा ॥ ३.३२.२ ॥

ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੂਸ਼ਣ, ਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਗਰਜੀ।

3.32.3

सा दृष्ट्वा कर्म रामस्य कृतमन्यैः सुदुष्करम्।
जगाम परमोद्विग्ना लङ्कां रावणपालिताम् ॥ ३.३२.३ ॥

ਰਾਮ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਪਾਲੀ ਹੋਈ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਗਈ।

3.32.4

सा ददर्श विमानाग्रे रावणं दीप्ततेजसम्।
उपोपविष्टं सचिवैर्मरुद्भिरिव वासवम् ॥ ३.३२.४ ॥

ਉਸ ਨੇ ਵਿਮਾਨ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਦੀਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

3.32.5

आसीनं सूर्यसंकाशे काञ्चने परमासने।
रुक्मवेदिगतं प्राज्यं ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ३.३२.५ ॥

ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਸਣ ਉੱਤੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਉਹ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੀ।

3.32.6

देवगन्धर्वभूतानामृषीणां च महात्मनाम्।
अजेयं समरे घोरं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ३.३२.६ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਉਹ ਸੀ।

3.32.7

देवासुरविमर्देषु वज्राशनिकृतव्रणम्।
ऐरावतविषाणाग्रैरुत्कृष्टकिणवक्षसम् ॥ ३.३२.७ ॥

ਦੇਵ-ਦੈਂਤ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਨਿ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ; ਐਰਾਵਤ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਉੱਭਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ।

3.32.8

विंशद्भुजं दशग्रीवं दर्शनीयपरिच्छदम्।
विशालवक्षसं वीरं राजलक्षणलक्षितम् ॥ ३.३२.८ ॥

ਵੀਹ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਗਰਦਨਾਂ ਵਾਲਾ; ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਸਾਜ-ਸਿੰਗਾਰ ਵਾਲਾ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ, ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ।

3.32.9

नद्धवैदूर्यसंकाशं तप्तकाञ्चनभूषणम्।
सुभुजं शुक्लदशनं महास्यं पर्वतोपमम् ॥ ३.३२.९ ॥

ਜੜੇ ਹੋਏ ਵੈਡੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ; ਤਪਾਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ; ਸੁੰਦਰ ਬਾਹਾਂ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ; ਪਰਬਤ ਵਰਗਾ।

3.32.10

विष्णुचक्रनिपातैश्च शतशो देवसंयुगे।
अन्यैः शस्त्रैः प्रहारैश्च महायुद्धेषु ताडितम् ॥ ३.३२.१० ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ, ਹੋਰ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

3.32.11

अहताङ्गैः समस्तैस्तं देवप्रहरणैस्तदा।
अक्षोभ्याणां समुद्राणां क्षोभणं क्षिप्रकारिणम् ॥ ३.३२.११ ॥

ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਅਚੱਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਛੇਤੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।

3.32.12

क्षेप्तारं पर्वताग्राणां सुराणां च प्रमर्दनम्।
उच्छेत्तारं च धर्माणां परदाराभिमर्शनम् ॥ ३.३२.१२ ॥

ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਾ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ; ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਉਛੇਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ; ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲਾ।

3.32.13

सर्वदिव्यास्त्रयोक्तारं यज्ञविघ्नकरं सदा।
पुरीं भोगवतीं गत्वा पराजित्य च वासुकिम् ॥ ३.३२.१३ ॥

ਸਾਰੇ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭੋਗਵਤੀ ਨਗਰੀ ਜਾ ਕੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ—

3.32.14

तक्षकस्य प्रियां भार्यां पराजित्य जहार यः।
कैलासं पर्वतं गत्वा विजित्य नरवाहनम् ॥ ३.३२.१४ ॥

ਤਕਸ਼ਕ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਜਿਸ ਨੇ ਹਰ ਲਈ, ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਜਾ ਕੇ ਨਰਵਾਹਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ—

3.32.15

विमानं पुष्पकं तस्य कामगं वै जहार यः।
वनं चैत्ररथं दिव्यं नलिनीं नन्दनं वनम् ॥ ३.३२.१५ ॥

ਉਸ ਦਾ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਖੋਹਣ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ ਚੈਤਰਰਥ ਬਣ, ਨਲਿਨੀ ਅਤੇ ਨੰਦਨ ਬਣ ਨੂੰ ਵੀ—

3.32.16

विनाशयति यः क्रोधाद् देवोद्यानानि वीर्यवान्।
चन्द्रसूर्यौ महाभागावुत्तिष्ठन्तौ परंतपौ ॥ ३.३२.१६ ॥

ਬਲਵਾਨ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਦੈ ਹੁੰਦੇ ਮਹਾਭਾਗ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੀ—

3.32.17

निवारयति बाहुभ्यां यः शैलशिखरोपमः।
दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महावने ॥ ३.३२.१७ ॥

ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ (ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ) ਰੋਕਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਵਨ ਵਿੱਚ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—

3.32.18

पुरा स्वयंभुवे धीरः शिरांस्युपजहार यः।
देवदानवगन्धर्वपिशाचपतगोरगैः ॥ ३.३२.१८ ॥

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈਂਭੂ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧੀਰ — ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ (ਤੋਂ ਲਏ) ਸਿਰ।

3.32.19

अभयं यस्य संग्रामे मृत्युतो मानुषादृते।
मन्त्रैरभिष्टुतं पुण्यमध्वरेषु द्विजातिभिः ॥ ३.३२.१९ ॥

ਜਿਸਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਅਭੈ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

3.32.20

हविर्धानेषु यः सोममुपहन्ति महाबलः।
प्राप्तयज्ञहरं दुष्टं ब्रह्मघ्नं क्रूरकारिणम् ॥ ३.३२.२० ॥

ਹਵਿਰਧਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਬਲੀ, ਆਏ ਯੱਗ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁਸ਼ਟ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤਕ, ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

3.32.21

कर्कशं निरनुक्रोशं प्रजानामहिते रतम्।
रावणं सर्वभूतानां सर्वलोकभयावहम् ॥ ३.३२.२१ ॥

ਕਠੋਰ, ਦਇਆਹੀਣ, ਪਰਜਾ ਦੇ ਅਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ।

3.32.22

राक्षसी भ्रातरं क्रूरं सा ददर्श महाबलम्।
तं दिव्यवस्त्राभरणं दिव्यमाल्योपशोभितम् ॥ ३.३२.२२ ॥

ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੂਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਦਿਵਿਆ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ।

3.32.23

आसने सूपविष्टं तं काले कालमिवोद्यतम्।
राक्षसेन्द्रं महाभागं पौलस्त्यकुलनन्दनम् ॥ ३.३२.२३ ॥

ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਨੂੰ, ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਉੱਠੇ ਕਾਲ ਵਰਗੇ, ਮਹਾਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਪੌਲਸਤਯ ਕੁਲ ਦੇ ਅਨੰਦ ਨੂੰ।

3.32.24

उपगम्याब्रवीद् वाक्यं राक्षसी भयविह्वला।
रावणं शत्रुहन्तारं मन्त्रिभिः परिवारितम् ॥ ३.३२.२४ ॥

ਭੈ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੀ।

3.32.25

तमब्रवीद् दीप्तविशाललोचनं
प्रदर्शयित्वा भयलोभमोहिता।
सुदारुणं वाक्यमभीतचारिणी
महात्मना शूर्पणखा विरूपिता ॥ ३.३२.२५ ॥

ਡਰ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੇ, ਵਿਗਾੜਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦਿਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।