વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.35
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.35.1
ततः शूर्पणखावाक्यं तच्छ्रुत्वा रोमहर्षणम्।
सचिवानभ्यनुज्ञाय कार्यं बुद्ध्वा जगाम ह ॥ ३.३५.१ ॥
પછી શૂર્પણખાના એ રોમાંચક વચનો સાંભળીને, મંત્રીઓની રજા લઈને, કાર્ય સમજીને તે ચાલ્યો ગયો.
3.35.2
तत् कार्यमनुगम्यान्तर्यथावदुपलभ्य च।
दोषाणां च गुणानां च सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ ३.३५.२ ॥
એ કાર્યને મનમાં બરાબર વિચારી, યથાર્થપણે સમજી, દોષ-ગુણ અને બળ-નિર્બળતા સારી રીતે તોળીને.
3.35.3
स्थिरबुद्धिस्ततो रम्यां यानशालां जगाम ह ॥ ३.३५.३ ॥
પછી સ્થિર બુદ્ધિવાળો તે સુંદર યાનશાળા તરફ ગયો.
3.35.4
यानशालां ततो गत्वा प्रच्छन्नं राक्षसाधिपः।
सूतं संचोदयामास रथः संयुज्यतामिति ॥ ३.३५.४ ॥
યાનશાળામાં જઈને રાક્ષસાધિપતિએ ગુપ્ત રીતે સારથિને 'રથ જોડો' એમ પ્રેરિત કર્યો.
3.35.5
एवमुक्तः क्षणेनैव सारथिर्लघुविक्रमः।
रथं संयोजयामास तस्याभिमतमुत्तमम् ॥ ३.३५.५ ॥
એમ કહેવાતાં જ, ઝડપી સારથિએ ક્ષણમાં જ તેને ગમતો ઉત્તમ રથ જોડ્યો.
3.35.6
कामगं रथमास्थाय काञ्चनं रत्नभूषितम्।
पिशाचवदनैर्युक्तं खरैः कनकभूषणैः ॥ ३.३५.६ ॥
ઇચ્છા પ્રમાણે ચાલતા, સોનાના, રત્નોથી શણગારેલા રથ પર તે ચડ્યો; તેમાં પિશાચના મુખવાળા, સોનાનાં આભૂષણોથી શોભતા ગધેડા જોડેલા હતા.
3.35.7
मेघप्रतिमनादेन स तेन धनदानुजः।
राक्षसाधिपतिः श्रीमान् ययौ नदनदीपतिम् ॥ ३.३५.७ ॥
મેઘ જેવા ગર્જનાર અવાજ સાથે તે રથમાં કુબેરનો નાનો ભાઈ, રાક્ષસોનો શ્રીમાન અધિપતિ નદનદીપતિ (સમુદ્ર) તરફ ગયો.
3.35.8
स श्वेतवालव्यजनः श्वेतच्छत्रो दशाननः।
स्निग्धवैदूर्यसंकाशस्तप्तकाञ्चनभूषणः ॥ ३.३५.८ ॥
સફેદ ચામર અને સફેદ છત્રવાળો તે દશાનન સુંવાળા વૈડૂર્ય જેવો ચમકતો હતો; તપાવેલા સોનાના આભૂષણોથી શોભતો હતો.
3.35.9
दशग्रीवो विंशतिभुजो दर्शनीयपरिच्छदः।
त्रिदशारिर्मुनीन्द्रघ्नो दशशीर्ष इवाद्रिराट् ॥ ३.३५.९ ॥
દસ ગરદન અને વીસ ભુજાવાળો, જોવા લાયક શોભાવાળો, દેવોનો શત્રુ, મુનિશ્રેષ્ઠોનો હંતા, દસ માથાવાળો તે જાણે પર્વતરાજ હતો.
3.35.10
कामगं रथमास्थाय शुशुभे राक्षसाधिपः।
विद्युन्मण्डलवान् मेघः सबलाक इवाम्बरे ॥ ३.३५.१० ॥
ઇચ્છા મુજબ ચાલતા રથ પર આરૂઢ થઈને રાક્ષસાધિપતિ શોભ્યો; આકાશમાં બગલાઓ સહિત વીજળીના વલયવાળા મેઘ જેવો.
3.35.11
सशैलसागरानूपं वीर्यवानवलोकयन्।
नानापुष्पफलैर्वृक्षैरनुकीर्णं सहस्रशः ॥ ३.३५.११ ॥
પર્વતો, સાગરો અને કિનારાઓ સહિત, નાનાં પુષ્પ-ફળવાળાં હજારો વૃક્ષોથી ભરેલો પ્રદેશ પરાક્રમી રાવણ જોતો ગયો.
3.35.12
शीतमङ्गलतोयाभिः पद्मिनीभिः समन्ततः।
विशालैराश्रमपदैर्वेदिमद्भिरलंकृतम् ॥ ३.३५.१२ ॥
ચોતરફ શીતળ મંગલજળવાળાં કમળ-સરોવરો તથા વેદીઓવાળાં વિશાળ આશ્રમ-સ્થાનોથી તે પ્રદેશ શોભતો હતો.
3.35.13
कदल्यटविसंशोभं नारिकेलोपशोभितम्।
सालैस्तालैस्तमालैश्च तरुभिश्च सुपुष्पितैः ॥ ३.३५.१३ ॥
કેળાના વનોથી શોભતું, નારિયેળનાં વૃક્ષોથી અલંકૃત, સાલ, તાડ, તમાલ તથા અન્ય સુંદર ખીલેલાં વૃક્ષોથી (એ સ્થાન શોભતું હતું).
3.35.14
अत्यन्तनियताहारैः शोभितं परमर्षिभिः।
नागैः सुपर्णैर्गन्धर्वैः किंनरैश्च सहस्रशः ॥ ३.३५.१४ ॥
અત્યંત નિયમિત આહાર લેનારા પરમ ઋષિઓથી, તથા નાગો, સુપર્ણો (ગરુડો), ગંધર્વો અને કિન્નરોથી હજારોની સંખ્યામાં (એ સ્થાન શોભતું હતું).
3.35.15
जितकामैश्च सिद्धैश्च चारणैश्चोपशोभितम्।
आजैर्वैखानसैर्माषैर्वालखिल्यैर्मरीचिपैः ॥ ३.३५.१५ ॥
કામને જીતનારા સિદ્ધો અને ચારણોથી, તથા આજ, વૈખાનસ, માષ, વાલખિલ્ય અને મરીચિપ ઋષિઓથી (એ સ્થાન શોભતું હતું).
3.35.16
दिव्याभरणमाल्याभिर्दिव्यरूपाभिरावृतम्।
क्रीडारतविधिज्ञाभिरप्सरोभिः सहस्रशः ॥ ३.३५.१६ ॥
દિવ્ય આભૂષણો અને માળાઓ ધારણ કરેલી, દિવ્ય રૂપવાળી, ક્રીડા અને રતિની વિધિઓમાં નિપુણ હજારો અપ્સરાઓથી (એ સ્થાન ઘેરાયેલું હતું).
3.35.17
सेवितं देवपत्नीभिः श्रीमतीभिरुपासितम्।
देवदानवसङ्घैश्च चरितं त्वमृताशिभिः ॥ ३.३५.१७ ॥
દેવપત્નીઓથી સેવાયેલું, તે તેજસ્વિની સ્ત્રીઓથી ઉપાસિત, અને અમૃતાહારી દેવો તથા દાનવોના સમૂહોથી વિચરિત (એ સ્થાન હતું).
3.35.18
हंसक्रौञ्चप्लवाकीर्णं सारसैः सम्प्रसादितम्।
वैदूर्यप्रस्तरं स्निग्धं सान्द्रं सागरतेजसा ॥ ३.३५.१८ ॥
હંસ, ક્રૌંચ અને જળપક્ષીઓથી ભરેલું, સારસ પક્ષીઓથી આનંદિત, વૈડૂર્ય મણિ જેવી લીસી અને ઘટ્ટ ભૂમિવાળું, સાગરના તેજથી યુક્ત (એ સ્થાન).
3.35.19
पाण्डुराणि विशालानि दिव्यमाल्ययुतानि च।
तूर्यगीताभिजुष्टानि विमानानि समन्ततः ॥ ३.३५.१९ ॥
ચારેબાજુ સફેદ, વિશાળ, દિવ્ય માળાઓથી શોભતાં વિમાનો હતાં; તે વાજિંત્રો અને ગીતોના સ્વરથી ભરેલાં હતાં.
3.35.20
तपसा जितलोकानां कामगान्यभिसम्पतन्।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव ददर्श धनदानुजः ॥ ३.३५.२० ॥
તપથી લોકો જીતનારા, ઇચ્છા પ્રમાણે વિચરનારા લોકો ઉડીને નજીક આવ્યા; ધનદના નાના ભાઈએ ગંધર્વો અને અપ્સરાઓને જોયાં.
3.35.21
निर्यासरसमूलानां चन्दनानां सहस्रशः।
वनानि पश्यन् सौम्यानि घ्राणतृप्तिकराणि च ॥ ३.३५.२१ ॥
રસભર્યા મૂળ અને ગુંદરવાળા હજારો ચંદનવૃક્ષોનાં સુંદર વનો જોતા, જે ઘ્રાણને તૃપ્તિ આપનારાં હતાં, તે આગળ વધ્યો.
3.35.22
अगुरूणां च मुख्यानां वनान्युपवनानि च।
तक्कोलानां च जात्यानां फलिनां च सुगन्धिनाम् ॥ ३.३५.२२ ॥
અગરુનાં મુખ્ય વનો અને ઉપવનો, તક્કોલ અને જાતિ વૃક્ષોનાં વનો, સુગંધી ફળવૃક્ષોના બગીચા (તેણે જોયાં).
3.35.23
पुष्पाणि च तमालस्य गुल्मानि मरिचस्य च।
मुक्तानां च समूहानि शुष्यमाणानि तीरतः ॥ ३.३५.२३ ॥
તમાલનાં ફૂલો, મરીનાં ઝાડનાં ઝૂંડ, કિનારા પર સુકાઈ રહેલા મોતીઓના ઢગલા (તેણે જોયાં).
3.35.24
शैलानि प्रवरांश्चैव प्रवालनिचयांस्तथा।
काञ्चनानि च शृङ्गाणि राजतानि तथैव च ॥ ३.३५.२४ ॥
ઉત્તમ પર્વતો, પરવાળાના ઢગલા, સોનેરી શિખરો અને ચાંદીનાં શિખરો પણ (તેણે જોયાં).
3.35.25
प्रस्रवाणि मनोज्ञानि प्रसन्नान्यद्भुतानि च।
धनधान्योपपन्नानि स्त्रीरत्नैरावृतानि च ॥ ३.३५.२५ ॥
મનોહર, સ્વચ્છ અને અદ્ભુત ઝરણાં હતાં; ધનધાન્યથી સંપન્ન અને સ્ત્રીરત્નોથી ઘેરાયેલાં પણ હતાં.
3.35.26
हस्त्यश्वरथगाढानि नगराणि विलोकयन्।
तं समं सर्वतः स्निग्धं मृदुसंस्पर्शमारुतम् ॥ ३.३५.२६ ॥
હાથી, ઘોડા અને રથથી ભરેલાં નગરોને જોતો તે ચાલ્યો; ચોતરફ સમતલ અને કોમળ સ્પર્શવાળો પવન વહેતો હતો.
3.35.27
अनूपे सिन्धुराजस्य ददर्श त्रिदिवोपमम्।
तत्रापश्यत् स मेघाभं न्यग्रोधं मुनिभिर्वृतम् ॥ ३.३५.२७ ॥
સિંધુરાજના અનૂપ (ભેજવાળા) પ્રદેશમાં તેણે સ્વર્ગસમાન એક સ્થાન જોયું; ત્યાં મેઘ જેવા રંગનો, મુનિઓથી ઘેરાયેલો એક વડ જોયો.
3.35.28
समन्ताद् यस्य ताः शाखाः शतयोजनमायताः।
यस्य हस्तिनमादाय महाकायं च कच्छपम् ॥ ३.३५.२८ ॥
જેની ડાળીઓ ચારે બાજુ સો યોજન સુધી ફેલાયેલી હતી, અને જેણે એક વિશાળ હાથી તથા કાચબાને પકડી રાખ્યા હતા.
3.35.29
भक्षार्थं गरुडः शाखामाजगाम महाबलः।
तस्य तां सहसा शाखां भारेण पतगोत्तमः ॥ ३.३५.२९ ॥
ભોજન માટે મહાબલી ગરુડ તે ડાળી પાસે આવ્યો; પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા તેણે પોતાના ભારથી તે ડાળીને અચાનક...
3.35.30
सुपर्णः पर्णबहुलां बभञ्जाथ महाबलः।
तत्र वैखानसा माषा वालखिल्या मरीचिपाः ॥ ३.३५.३० ॥
ત્યારે મહાબલી સુપર્ણ (ગરુડ) પાંદડાંથી ઘટ્ટ એવી તે ડાળી તોડી નાખી. ત્યાં વૈખાનસ, માષ, વાલખિલ્ય અને મરીચિપ મુનિઓ રહેતા હતા.
3.35.31
आजा बभूवुर्धूम्राश्च संगताः परमर्षयः।
तेषां दयार्थं गरुडस्तां शाखां शतयोजनाम् ॥ ३.३५.३१ ॥
ત્યાં બકરાં અને ધુમ્રવર્ણના પરમ ઋષિઓ એકઠા થયા હતા. તેમના પર દયા કરીને ગરુડે તે સો યોજન લાંબી ડાળી (ઉપાડી લીધી).
3.35.32
भग्नामादाय वेगेन तौ चोभौ गजकच्छपौ।
एकपादेन धर्मात्मा भक्षयित्वा तदामिषम् ॥ ३.३५.३२ ॥
તૂટેલી તે ડાળીને વેગથી ઉપાડીને, હાથી અને કાચબો એ બંનેને (લઈને), ધર્માત્મા ગરુડે એક પગે ઊભા રહીને ત્યારે તેમનું માંસ ખાધું.
3.35.33
निषादविषयं हत्वा शाखया पतगोत्तमः।
प्रहर्षमतुलं लेभे मोक्षयित्वा महामुनीन् ॥ ३.३५.३३ ॥
નિષાદોના પ્રદેશને તે ડાળીથી પ્રહાર કરીને, પક્ષીઓમાં શ્રેષ્ઠ ગરુડે મહામુનિઓને મુક્ત કરીને અતુલ્ય આનંદ મેળવ્યો.
3.35.34
स तु तेन प्रहर्षेण द्विगुणीकृतविक्रमः।
अमृतानयनार्थं वै चकार मतिमान् मतिम् ॥ ३.३५.३४ ॥
તે આનંદથી તેનો પરાક્રમ બમણો થયો; બુદ્ધિમાન ગરુડે અમૃત લાવવાનો નિશ્ચય કર્યો.
3.35.35
अयोजालानि निर्मथ्य भित्त्वा रत्नगृहं वरम्।
महेन्द्रभवनाद् गुप्तमाजहारामृतं ततः ॥ ३.३५.३५ ॥
લોખંડની જાળીઓ ભેદીને, શ્રેષ્ઠ રત્નગૃહ તોડીને, ઇન્દ્રના ભવનમાંથી રક્ષિત અમૃત તેણે ત્યારે લાવ્યું.
3.35.36
तं महर्षिगणैर्जुष्टं सुपर्णकृतलक्षणम्।
नाम्ना सुभद्रं न्यग्रोधं ददर्श धनदानुजः ॥ ३.३५.३६ ॥
મહર્ષિગણોથી સેવાયેલા, ગરુડના ચિહ્નોવાળા "સુભદ્ર" નામના તે વડના વૃક્ષને ધનદના નાનાભાઈએ જોયો.
3.35.37
तं तु गत्वा परं पारं समुद्रस्य नदीपतेः।
ददर्शाश्रममेकान्ते पुण्ये रम्ये वनान्तरे ॥ ३.३५.३७ ॥
તે સમુદ્રના પેલે પાર પહોંચ્યો અને નદીઓના સ્વામી સમુદ્રના એકાંત, પવિત્ર અને રમણીય વનની અંદર એક આશ્રમ જોયો.
3.35.38
तत्र कृष्णाजिनधरं जटामण्डलधारिणम्।
ददर्श नियताहारं मारीचं नाम राक्षसम् ॥ ३.३५.३८ ॥
ત્યાં કાળા મૃગચર્મ ધારણ કરેલા, જટાનો ભાર ધારણ કરતા, નિયમિત આહાર કરતા, મારીચ નામના રાક્ષસને તેણે જોયો.
3.35.39
स रावणः समागम्य विधिवत् तेन रक्षसा।
मारीचेनार्चितो राजा सर्वकामैरमानुषैः ॥ ३.३५.३९ ॥
રાવણ વિધિપૂર્વક તેની પાસે આવ્યો, અને તે રાક્ષસ મારીચે માનવાતીત સર્વ સુખસાધનોથી તેનો સત્કાર કર્યો.
3.35.40
तं स्वयं पूजयित्वा च भोजनेनोदकेन च।
अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३५.४० ॥
તેનો પોતે ભોજન અને જળથી સત્કાર કરીને મારીચે અર્થસભર વાણીમાં આ વાક્ય કહ્યું.
3.35.41
कच्चित्ते कुशलं राजन् लङ्कायां राक्षसेश्वर।
केनार्थेन पुनस्त्वं वै तूर्णमेव इहागतः ॥ ३.३५.४१ ॥
હે રાજન, હે રાક્ષસેશ્વર, લંકામાં તમારું કુશળ છે ને? કયા પ્રયોજનથી તમે ફરી અહીં આટલી ઝડપથી આવ્યા?
3.35.42
एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः।
ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद् वाक्यकोविदः ॥ ३.३५.४२ ॥
મારીચે આમ કહ્યું ત્યારે, મહાતેજસ્વી અને વાક્યકુશળ રાવણે પછી આ વચન કહ્યું.