ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.37.1
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदः।
प्रत्युवाच महातेजा मारीचो राक्षसेश्वरम् ॥ ३.३७.१ ॥
ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮಾರೀಚನು ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
3.37.2
सुलभाः पुरुषा राजन् सततं प्रियवादिनः।
अप्रियस्य च पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ॥ ३.३७.२ ॥
ಅರಸನೇ, ಸದಾ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದರೂ ಹಿತವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುವವನೂ ಕೇಳುವವನೂ ಅಪರೂಪ.
3.37.3
न नूनं बुध्यसे रामं महावीर्यगुणोन्नतम्।
अयुक्तचारश्चपलो महेन्द्रवरुणोपमम् ॥ ३.३७.३ ॥
ಮಹಾ ಪರಾಕ್ರಮ ಗುಣಗಳಿಂದ ಉನ್ನತನಾದ ರಾಮನನ್ನು ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಅರಿತಿಲ್ಲ; ಅನುಚಿತ ನಡತೆಯ ಚಂಚಲನಾದ ನೀನು ಇಂದ್ರ-ವರುಣರಿಗೆ ಸಮನಾದ ಅವನನ್ನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
3.37.4
अपि स्वस्ति भवेत् तात सर्वेषामपि रक्षसाम्।
अपि रामो न संक्रुद्धः कुर्याल्लोकानराक्षसान् ॥ ३.३७.४ ॥
ಮಗೂ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ ಕ್ಷೇಮ ಉಂಟಾಗುವುದೇ? ರಾಮನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ?
3.37.5
अपि ते जीवितान्ताय नोत्पन्ना जनकात्मजा।
अपि सीतानिमित्तं च न भवेद् व्यसनं महत् ॥ ३.३७.५ ॥
ಜನಕನ ಮಗಳು ನಿನ್ನ ಜೀವಾಂತಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲವೇ? ಸೀತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಹಾ ಸಂಕಟ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೇ?
3.37.6
अपि त्वामीश्वरं प्राप्य कामवृत्तं निरङ्कुशम्।
न विनश्येत् पुरी लङ्का त्वया सह सराक्षसा ॥ ३.३७.६ ॥
ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವ, ನಿರಂಕುಶನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಡೆಯನಾಗಿ ಪಡೆದು, ಲಂಕಾ ನಗರಿ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನಿಂದ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
3.37.7
त्वद्विधः कामवृत्तो हि दुःशीलः पापमन्त्रितः।
आत्मानं स्वजनं राष्ट्रं स राजा हन्ति दुर्मतिः ॥ ३.३७.७ ॥
ನಿನ್ನಂತೆ ಕಾಮವಶದಿಂದ ನಡೆಯುವ, ದುಶ್ಶೀಲ ಮತ್ತು ಪಾಪಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ರಾಜನು ತನ್ನನ್ನು, ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
3.37.8
न च पित्रा परित्यक्तो नामर्यादः कथंचन।
न लुब्धो न च दुःशीलो न च क्षत्रियपांसनः ॥ ३.३७.८ ॥
ತಂದೆಯಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪರಿತ್ಯಕ್ತನಲ್ಲ; ಮರ್ಯಾದೆ ಇಲ್ಲದವನಲ್ಲ; ಲೋಭಿಯಲ್ಲ; ದುಶ್ಶೀಲನಲ್ಲ; ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದ ಕಳಂಕವೂ ಅಲ್ಲ.
3.37.9
न च धर्मगुणैर्हीनः कौसल्यानन्दवर्धनः।
न च तीक्ष्णो हि भूतानां सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.३७.९ ॥
ಧರ್ಮಗುಣಗಳಿಲ್ಲದವನಲ್ಲ; ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವವನು; ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠೋರನಲ್ಲ; ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ರತನಾದವನು.
3.37.10
वञ्चितं पितरं दृष्ट्वा कैकेय्या सत्यवादिनम्।
करिष्यामीति धर्मात्मा ततः प्रव्रजितो वनम् ॥ ३.३७.१० ॥
ಕೈಕೇಯಿಯಿಂದ ವಂಚಿತನಾದ ಸತ್ಯವಾದಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡು, 'ನಾನು ಇದನ್ನು ಮಾಡುವೆನು' ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಅನಂತರ ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
3.37.11
कैकेय्याः प्रियकामार्थं पितुर्दशरथस्य च।
हित्वा राज्यं च भोगांश्च प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ ३.३७.११ ॥
ಕೈಕೇಯಿಯ ಪ್ರಿಯಕಾಮನೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಮತ್ತು ತಂದೆ ದಶರಥನಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ದಂಡಕಾರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
3.37.12
न रामः कर्कशस्तात नाविद्वान् नाजितेन्द्रियः।
अनृतं न श्रुतं चैव नैव त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ३.३७.१२ ॥
ರಾಮನು ಕಠೋರನಲ್ಲ, ಅಯ್ಯಾ; ಅವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಅಲ್ಲ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸದವನೂ ಅಲ್ಲ. ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿದವನೂ ಅಲ್ಲ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಹೇಳಲು ಅರ್ಹನೂ ಅಲ್ಲ.
3.37.13
रामो विग्रहवान् धर्मः साधुः सत्यपराक्रमः।
राजा सर्वस्य लोकस्य देवानामिव वासवः ॥ ३.३७.१३ ॥
ರಾಮನು ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ಧರ್ಮ; ಸಾಧುವು, ಸತ್ಯವೇ ಪರಾಕ್ರಮವಾದವನು. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ರಾಜ.
3.37.14
कथं नु तस्य वैदेहीं रक्षितां स्वेन तेजसा।
इच्छसे प्रसभं हर्तुं प्रभामिव विवस्वतः ॥ ३.३७.१४ ॥
ಅವನ ಸ್ವಂತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿತಳಾದ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ನೀನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಹೇಗೆ ಅಪಹರಿಸಬಯಸುತ್ತೀಯ? ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಬಯಸಿದಂತೆ?
3.37.15
शरार्चिषमनाधृष्यं चापखड्गेन्धनं रणे।
रामाग्निं सहसा दीप्तं न प्रवेष्टुं त्वमर्हसि ॥ ३.३७.१५ ॥
ಬಾಣಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳ, ಅಜೇಯನಾದ, ರಣದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು-ಖಡ್ಗಗಳನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಉರಿಯುವ ರಾಮಾಗ್ನಿಯೊಳಗೆ ನೀನು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು.
3.37.16
धनुर्व्यादितदीप्तास्यं शरार्चिषममर्षणम्।
चापबाणधरं तीक्ष्णं शत्रुसेनापहारिणम् ॥ ३.३७.१६ ॥
ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ತೆರೆದ ಉರಿಯುವ ಮುಖವುಳ್ಳವನು, ಬಾಣಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯುಳ್ಳವನು, ಕ್ಷಮಿಸದವನು, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣ ಧರಿಸಿದವನು, ತೀಕ್ಷ್ಣನು, ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವನು.
3.37.17
राज्यं सुखं च संत्यज्य जीवितं चेष्टमात्मनः।
नात्यासादयितुं तात रामान्तकमिहार्हसि ॥ ३.३७.१७ ॥
ಪ್ರಿಯನೇ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಜೀವನವನ್ನು, ಇಲ್ಲಿ ರಾಮನೆಂಬ ಯಮನ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಬಾರದು.
3.37.18
अप्रमेयं हि तत्तेजो यस्य सा जनकात्मजा।
न त्वं समर्थस्तां हर्तुं रामचापाश्रयां वने ॥ ३.३७.१८ ॥
ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಅಳೆಯಲಾಗದು; ಅವಳು ಜನಕನ ಮಗಳು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿರುವ ಅವಳನ್ನು ನೀನು ಅಪಹರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ.
3.37.19
तस्य वै नरसिंहस्य सिंहोरस्कस्य भामिनी।
प्राणेभ्योऽपि प्रियतरा भार्या नित्यमनुव्रता ॥ ३.३७.१९ ॥
ಆ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ, ಸಿಂಹದೆದೆಯವನಿಗೆ, ಅವಳು ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಪತ್ನಿ; ಸದಾ ಅನುರಕ್ತಳು.
3.37.20
न सा धर्षयितुं शक्या मैथिल्योजस्विनः प्रिया।
दीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा ॥ ३.३७.२० ॥
ಅವಳು ಮೈಥಿಲಿ, ಆ ತೇಜಸ್ವಿಯ ಪ್ರಿಯೆ; ಅವಳನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ ಸುಮಧ್ಯಮೆ ಸೀತೆ.
3.37.21
किमुद्यमं व्यर्थमिमं कृत्वा ते राक्षसाधिप।
दृष्टश्चेत् त्वं रणे तेन तदन्तमुपजीवितम् ॥ ३.३७.२१ ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪ, ಈ ವ್ಯರ್ಥ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯ? ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡರೆ, ನಿನ್ನ ಜೀವನಾಧಾರ ಅಲ್ಲೇ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವುದು.
3.37.22
जीवितं च सुखं चैव राज्यं चैव सुदुर्लभम्।
यदीच्छसि चिरं भोक्तुं मा कृथा रामविप्रियम् ॥ ३.३७.२२ ॥
ಜೀವನ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅನುಭವಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ, ರಾಮನಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ.
3.37.23
स सर्वैः सचिवैः सार्धं विभीषणपुरस्कृतैः।
मन्त्रयित्वा स धर्मिष्ठैः कृत्वा निश्चयमात्मनः।
दोषाणां च गुणानां च सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ ३.३७.२३ ॥
ಅವನು ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ, ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ, ದೋಷ ಗುಣ ಮತ್ತು ಬಲಾಬಲಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದನು.
3.37.24
आत्मनश्च बलं ज्ञात्वा राघवस्य च तत्त्वतः।
हितं हि तव निश्चित्य क्षमं त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ३.३७.२४ ॥
ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನೂ ರಾಘವನಾದ ರಾಮನ ಬಲವನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಸರಿಯಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕದ್ದು.
3.37.25
अहं तु मन्ये तव न क्षमं रणे
समागमं कोसलराजसूनुना।
इदं हि भूयः शृणु वाक्यमुत्तमं
क्षमं च युक्तं च निशाचराधिप ॥ ३.३७.२५ ॥
ಆದರೆ ಕೋಸಲ ರಾಜನ ಮಗನೊಡನೆ ರಣದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಎದುರಾಗುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಶಾಚರಾಧಿಪನೇ, ಈ ಉತ್ತಮ ಮಾತನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಕೇಳು; ಇದು ಸೂಕ್ತವೂ ಸರಿಯೂ ಆಗಿದೆ.