รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.37.1
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदः।
प्रत्युवाच महातेजा मारीचो राक्षसेश्वरम् ॥ ३.३७.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของจอมรากษสแล้ว มารีจะผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์และชำนาญในการพูด จึงกล่าวตอบจอมรากษส
3.37.2
सुलभाः पुरुषा राजन् सततं प्रियवादिनः।
अप्रियस्य च पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ॥ ३.३७.२ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ที่พูดแต่สิ่งอ่อนหวานนั้นหาได้ง่ายเสมอ แต่ผู้ที่พูดหรือฟังถ้อยคำที่ไม่น่าพอใจแต่เป็นประโยชน์นั้นหาได้ยาก
3.37.3
न नूनं बुध्यसे रामं महावीर्यगुणोन्नतम्।
अयुक्तचारश्चपलो महेन्द्रवरुणोपमम् ॥ ३.३७.३ ॥
แน่นอนว่าท่านไม่รู้จักพระรามผู้ได้รับการยกย่องด้วยคุณแห่งความกล้าหาญยิ่งใหญ่ ท่านผู้ประพฤติไม่เหมาะสมและหุนหันพลันแล่น ไม่รู้จักพระองค์ผู้เปรียบได้กับพระอินทร์และพระวรุณ
3.37.4
अपि स्वस्ति भवेत् तात सर्वेषामपि रक्षसाम्।
अपि रामो न संक्रुद्धः कुर्याल्लोकानराक्षसान् ॥ ३.३७.४ ॥
ข้าแต่สหาย รากษสทั้งปวงจะมีความสวัสดีบ้างหรือไม่ พระรามจะไม่ทรงกริ้ว แล้วทำให้โลกทั้งหลายปราศจากรากษสดอกหรือ
3.37.5
अपि ते जीवितान्ताय नोत्पन्ना जनकात्मजा।
अपि सीतानिमित्तं च न भवेद् व्यसनं महत् ॥ ३.३७.५ ॥
ธิดาของพระชนกมิได้เกิดมาเพื่อนำความตายมาสู่ท่านดอกหรือ ความหายนะครั้งใหญ่จะไม่บังเกิดขึ้นเพราะเหตุของสีดาดอกหรือ
3.37.6
अपि त्वामीश्वरं प्राप्य कामवृत्तं निरङ्कुशम्।
न विनश्येत् पुरी लङ्का त्वया सह सराक्षसा ॥ ३.३७.६ ॥
เมื่อได้ท่านผู้เป็นใหญ่ซึ่งประพฤติตามความปรารถนาและไร้การควบคุมเป็นผู้ครองแล้ว เมืองลงกาพร้อมด้วยรากษสทั้งหลายจะไม่ถูกทำลายไปพร้อมกับท่านดอกหรือ
3.37.7
त्वद्विधः कामवृत्तो हि दुःशीलः पापमन्त्रितः।
आत्मानं स्वजनं राष्ट्रं स राजा हन्ति दुर्मतिः ॥ ३.३७.७ ॥
พระราชาผู้มีจิตใจชั่วร้าย ประพฤติตามความปรารถนาเช่นท่าน มีความประพฤติเลวทราม และถูกชักนำด้วยคำแนะนำของคนบาป ย่อมทำลายตนเอง ทำลายเหล่าประชาชนของตน และทำลายแว่นแคว้นของตน
3.37.8
न च पित्रा परित्यक्तो नामर्यादः कथंचन।
न लुब्धो न च दुःशीलो न च क्षत्रियपांसनः ॥ ३.३७.८ ॥
พระองค์มิได้ถูกพระบิดาทอดทิ้งด้วยประการใดๆ และไม่ได้ปราศจากความเหมาะสม ไม่ใช่ผู้โลภ ไม่ประพฤติชั่ว และไม่เป็นที่น่าอับอายของวงศ์กษัตริย์
3.37.9
न च धर्मगुणैर्हीनः कौसल्यानन्दवर्धनः।
न च तीक्ष्णो हि भूतानां सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.३७.९ ॥
พระองค์มิได้ขาดคุณแห่งธรรม ทรงเพิ่มพูนความยินดีแก่พระนางเการศัลยา ไม่ทรงโหดร้ายต่อสรรพสัตว์ แต่ทรงยินดีในความเกื้อกูลแก่สัตว์ทั้งปวง
3.37.10
वञ्चितं पितरं दृष्ट्वा कैकेय्या सत्यवादिनम्।
करिष्यामीति धर्मात्मा ततः प्रव्रजितो वनम् ॥ ३.३७.१० ॥
เมื่อทรงเห็นพระบิดาผู้ตรัสความจริงถูกพระนางไกเกยีหลอกลวง ผู้มีจิตใจชอบธรรมจึงทรงดำริว่า 'เราจะทำเช่นนั้น' แล้วจึงเสด็จออกไปสู่ป่า
3.37.11
कैकेय्याः प्रियकामार्थं पितुर्दशरथस्य च।
हित्वा राज्यं च भोगांश्च प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ ३.३७.११ ॥
เพื่อให้เป็นไปตามความปรารถนาอันเป็นที่รักของพระนางไกเกยี และเพื่อประโยชน์ของพระบิดาท้าวทศรถ พระองค์ทรงละทิ้งราชสมบัติและความสุขสบาย แล้วเสด็จเข้าสู่ป่าทัณฑกะ
3.37.12
न रामः कर्कशस्तात नाविद्वान् नाजितेन्द्रियः।
अनृतं न श्रुतं चैव नैव त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ३.३७.१२ ॥
ข้าแต่ท่าน พระรามมิได้หยาบกระด้าง ไม่ไร้ความรู้ และไม่ขาดการควบคุมอินทรีย์ คำเท็จไม่เคยได้ยินถึงพระองค์เลย และท่านก็ไม่สมควรที่จะกล่าวเช่นนั้น
3.37.13
रामो विग्रहवान् धर्मः साधुः सत्यपराक्रमः।
राजा सर्वस्य लोकस्य देवानामिव वासवः ॥ ३.३७.१३ ॥
พระรามคือธรรมที่ปรากฏเป็นรูปกาย ทรงเป็นผู้ดีงาม ความกล้าหาญของพระองค์คือความจริง พระองค์เป็นพระราชาของโลกทั้งปวง ดุจดังพระวาสวะเป็นพระราชาของเหล่าเทวดา
3.37.14
कथं नु तस्य वैदेहीं रक्षितां स्वेन तेजसा।
इच्छसे प्रसभं हर्तुं प्रभामिव विवस्वतः ॥ ३.३७.१४ ॥
แล้วท่านปรารถนาจะฉุดคร่าพระเวเทหีผู้ทรงอารักขาด้วยเดชของพระองค์เองด้วยกำลังได้อย่างไร เหมือนจะคิดคว้าเอาแสงสว่างของพระอาทิตย์
3.37.15
शरार्चिषमनाधृष्यं चापखड्गेन्धनं रणे।
रामाग्निं सहसा दीप्तं न प्रवेष्टुं त्वमर्हसि ॥ ३.३७.१५ ॥
ท่านไม่ควรเข้าไปสู่ไฟของพระราม ที่มีเปลวเพลิงเป็นลูกศร ไม่อาจข่มได้ ลุกโชติช่วงในการรบ มีธนูและดาบเป็นเชื้อเพลิง ท่านไม่ควรเข้าไปโดยฉับพลัน
3.37.16
धनुर्व्यादितदीप्तास्यं शरार्चिषममर्षणम्।
चापबाणधरं तीक्ष्णं शत्रुसेनापहारिणम् ॥ ३.३७.१६ ॥
พระรามผู้มีปากลุกโชนดุจไฟเปิดออกด้วยคันธนู มีเปลวเพลิงเป็นลูกศร ไม่ทรงให้อภัย ทรงถือคันธนูและลูกศร ดุดันยิ่ง ทรงยึดกองทัพของข้าศึก
3.37.17
राज्यं सुखं च संत्यज्य जीवितं चेष्टमात्मनः।
नात्यासादयितुं तात रामान्तकमिहार्हसि ॥ ३.३७.१७ ॥
ข้าแต่ท่าน ท่านควรละทิ้งราชสมบัติ ความสุข และแม้ชีวิตอันเป็นที่รักของตน ไม่ควรเข้าใกล้ความตายที่คือพระรามถึงเพียงนี้
3.37.18
अप्रमेयं हि तत्तेजो यस्य सा जनकात्मजा।
न त्वं समर्थस्तां हर्तुं रामचापाश्रयां वने ॥ ३.३७.१८ ॥
รัศมีของผู้ที่พระนางเป็นธิดาของพระชนกนั้นหาที่สุดมิได้ ท่านไม่อาจฉุดคร่านางผู้ประทับอยู่ในป่าภายใต้การคุ้มครองของคันธนูพระรามได้
3.37.19
तस्य वै नरसिंहस्य सिंहोरस्कस्य भामिनी।
प्राणेभ्योऽपि प्रियतरा भार्या नित्यमनुव्रता ॥ ३.३७.१९ ॥
นางเป็นชายาผู้รุ่งโรจน์ของบุรุษผู้เป็นราชสีห์ในหมู่มนุษย์ผู้มีอกดุจราชสีห์นั้น เป็นที่รักยิ่งกว่าแม้ชีวิต และเป็นผู้ภักดีต่อพระองค์เสมอ
3.37.20
न सा धर्षयितुं शक्या मैथिल्योजस्विनः प्रिया।
दीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा ॥ ३.३७.२० ॥
นางนั้นผู้เป็นที่รักของผู้ทรงพลังนั้น ธิดาแห่งมิถิลาอันไม่อาจถูกข่มเหงได้ สีดาผู้มีเอวบางดุจเปลวไฟของกองเพลิงที่กำลังลุกโชน
3.37.21
किमुद्यमं व्यर्थमिमं कृत्वा ते राक्षसाधिप।
दृष्टश्चेत् त्वं रणे तेन तदन्तमुपजीवितम् ॥ ३.३७.२१ ॥
ท่านผู้เป็นใหญ่แห่งรากษส การทำความพยายามที่ไร้ประโยชน์นี้เพื่ออะไร หากท่านถูกเขาพบเห็นในสนามรบ ชีวิตที่ท่านอาศัยอยู่ก็จะถึงที่สิ้นสุดตรงนั้น
3.37.22
जीवितं च सुखं चैव राज्यं चैव सुदुर्लभम्।
यदीच्छसि चिरं भोक्तुं मा कृथा रामविप्रियम् ॥ ३.३७.२२ ॥
หากท่านปรารถนาจะมีชีวิต ความสุข และราชสมบัติอันยากจะได้มา และต้องการเสวยสิ่งเหล่านั้นไปนาน ก็อย่าได้กระทำสิ่งที่ไม่เป็นที่พอพระทัยของพระราม
3.37.23
स सर्वैः सचिवैः सार्धं विभीषणपुरस्कृतैः।
मन्त्रयित्वा स धर्मिष्ठैः कृत्वा निश्चयमात्मनः।
दोषाणां च गुणानां च सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ ३.३७.२३ ॥
ท้าวราวณะได้ปรึกษากับเหล่าเสนาอำมาตย์ทั้งหมดที่มีท่านวิภีษณะเป็นประธาน ผู้ตั้งอยู่ในธรรม แล้วตัดสินใจด้วยตนเอง ทั้งพิจารณาข้อบกพร่องและคุณความดี รวมทั้งกำลังและความอ่อนแอให้ถ่องแท้
3.37.24
आत्मनश्च बलं ज्ञात्वा राघवस्य च तत्त्वतः।
हितं हि तव निश्चित्य क्षमं त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ३.३७.२४ ॥
ท่านรู้ถึงกำลังของตนเองและกำลังของราฆวะตามความเป็นจริง เมื่อได้ตัดสินใจในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ท่านแล้ว ท่านควรกระทำในสิ่งที่เหมาะสม
3.37.25
अहं तु मन्ये तव न क्षमं रणे
समागमं कोसलराजसूनुना।
इदं हि भूयः शृणु वाक्यमुत्तमं
क्षमं च युक्तं च निशाचराधिप ॥ ३.३७.२५ ॥
ส่วนข้าพเจ้าเห็นว่า การที่ท่านจะประจันหน้ากับโอรสของพระราชาแห่งโกศลในสนามรบนั้นไม่เหมาะสมแก่ท่าน ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่แห่งนิศาจร ขอท่านโปรดฟังถ้อยคำอันประเสริฐนี้อีกครั้ง ซึ่งเป็นสิ่งที่เหมาะสมและถูกต้องยิ่ง