వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.37.1
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदः।
प्रत्युवाच महातेजा मारीचो राक्षसेश्वरम् ॥ ३.३७.१ ॥
రాక్షసేంద్రుని ఆ మాటలు విని, వాక్చాతుర్యం గల మహాతేజుడు మారీచుడు రాక్షసేశ్వరునితో ఇలా బదులిచ్చాడు.
3.37.2
सुलभाः पुरुषा राजन् सततं प्रियवादिनः।
अप्रियस्य च पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ॥ ३.३७.२ ॥
రాజా, ఎల్లప్పుడూ ప్రియంగా మాట్లాడేవారు సులభంగా దొరుకుతారు; కానీ అప్రియమైనా హితమైన మాటను పలికేవాడు, వినేవాడు దుర్లభులు.
3.37.3
न नूनं बुध्यसे रामं महावीर्यगुणोन्नतम्।
अयुक्तचारश्चपलो महेन्द्रवरुणोपमम् ॥ ३.३७.३ ॥
మహా పరాక్రమ గుణాలతో ఉన్నతుడైన రాముని నీవు నిజంగా తెలుసుకోలేదు; అనుచితంగా ప్రవర్తించే, చంచలుడవైన నీవు ఇంద్రవరుణులతో సమానుడైన అతడిని గ్రహించలేదు.
3.37.4
अपि स्वस्ति भवेत् तात सर्वेषामपि रक्षसाम्।
अपि रामो न संक्रुद्धः कुर्याल्लोकानराक्षसान् ॥ ३.३७.४ ॥
తాతా, రాక్షసులందరికీ క్షేమం కలుగుతుందా? రాముడు కోపించి లోకాలను రాక్షసులు లేనివిగా చేయడా?
3.37.5
अपि ते जीवितान्ताय नोत्पन्ना जनकात्मजा।
अपि सीतानिमित्तं च न भवेद् व्यसनं महत् ॥ ३.३७.५ ॥
జనకుని కుమార్తె నీ జీవితాంతానికే పుట్టలేదా? సీత కారణంగా ఒక మహా విపత్తు రాదా?
3.37.6
अपि त्वामीश्वरं प्राप्य कामवृत्तं निरङ्कुशम्।
न विनश्येत् पुरी लङ्का त्वया सह सराक्षसा ॥ ३.३७.६ ॥
కామానుసారంగా ప్రవర్తించే, నిరంకుశుడవైన నిన్ను ప్రభువుగా పొంది, లంకా నగరం రాక్షసులతో సహా నీతో పాటు నశించదా?
3.37.7
त्वद्विधः कामवृत्तो हि दुःशीलः पापमन्त्रितः।
आत्मानं स्वजनं राष्ट्रं स राजा हन्ति दुर्मतिः ॥ ३.३७.७ ॥
నీలాగా కామంతో ప్రవర్తించే, దుష్ట స్వభావం గల, పాప ఆలోచనలతో నడిచే దుర్మతి అయిన రాజు తనను, తన ప్రజలను, రాజ్యాన్ని నాశనం చేసుకుంటాడు.
3.37.8
न च पित्रा परित्यक्तो नामर्यादः कथंचन।
न लुब्धो न च दुःशीलो न च क्षत्रियपांसनः ॥ ३.३७.८ ॥
తండ్రి ఏ విధంగానూ ఆయనను విడిచిపెట్టలేదు; ఆయన మర్యాద లేనివాడు కాదు, లోభి కాదు, దుశ్శీలుడు కాదు, క్షత్రియ కులానికి కళంకమూ కాదు.
3.37.9
न च धर्मगुणैर्हीनः कौसल्यानन्दवर्धनः।
न च तीक्ष्णो हि भूतानां सर्वभूतहिते रतः ॥ ३.३७.९ ॥
ధర్మగుణాలు లేనివాడు కాదు; కౌసల్య ఆనందాన్ని పెంచేవాడు; ప్రాణులపై కఠినుడు కాదు; సర్వప్రాణుల హితంలో ఆనందించేవాడు.
3.37.10
वञ्चितं पितरं दृष्ट्वा कैकेय्या सत्यवादिनम्।
करिष्यामीति धर्मात्मा ततः प्रव्रजितो वनम् ॥ ३.३७.१० ॥
కైకేయి చేత మోసగించబడిన సత్యవాది అయిన తండ్రిని చూసి, 'నేను ఇది చేస్తాను' అని తలచి, ధర్మాత్ముడు అప్పుడు అడవికి వెళ్లాడు.
3.37.11
कैकेय्याः प्रियकामार्थं पितुर्दशरथस्य च।
हित्वा राज्यं च भोगांश्च प्रविष्टो दण्डकावनम् ॥ ३.३७.११ ॥
కైకేయి ప్రియకోరిక తీర్చడానికి, తండ్రి దశరథుని కొరకు రాజ్యాన్ని, భోగాలను విడిచి దండకారణ్యంలో ప్రవేశించాడు.
3.37.12
न रामः कर्कशस्तात नाविद्वान् नाजितेन्द्रियः।
अनृतं न श्रुतं चैव नैव त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ३.३७.१२ ॥
రాముడు కఠినుడు కాడు, ఓ తాతా; ఆయన అవివేకి కాడు, ఇంద్రియాలను జయించనివాడూ కాడు. అసత్యం విన్నదీ కాదు; నీవు దానిని పలుకతగినవాడవూ కావు.
3.37.13
रामो विग्रहवान् धर्मः साधुः सत्यपराक्रमः।
राजा सर्वस्य लोकस्य देवानामिव वासवः ॥ ३.३७.१३ ॥
రాముడు మూర్తీభవించిన ధర్మం; సాధువు, సత్యమే పరాక్రమంగా కలవాడు. దేవతలకు ఇంద్రుడు ఎలాగో, సమస్త లోకాలకు ఆయన రాజు.
3.37.14
कथं नु तस्य वैदेहीं रक्षितां स्वेन तेजसा।
इच्छसे प्रसभं हर्तुं प्रभामिव विवस्वतः ॥ ३.३७.१४ ॥
ఆయన స్వీయ తేజస్సుచే రక్షింపబడిన వైదేహిని నీవు బలాత్కారంగా ఎలా అపహరించాలనుకుంటున్నావు? సూర్యుని కాంతిని అపహరించాలనుకున్నట్లు?
3.37.15
शरार्चिषमनाधृष्यं चापखड्गेन्धनं रणे।
रामाग्निं सहसा दीप्तं न प्रवेष्टुं त्वमर्हसि ॥ ३.३७.१५ ॥
బాణాల జ్వాలలు కలిగి, అజేయమై, రణంలో ధనుస్సు-ఖడ్గాలు ఇంధనంగా ప్రజ్వలించే రామాగ్నిలో నీవు అకస్మాత్తుగా ప్రవేశించకూడదు.
3.37.16
धनुर्व्यादितदीप्तास्यं शरार्चिषममर्षणम्।
चापबाणधरं तीक्ष्णं शत्रुसेनापहारिणम् ॥ ३.३७.१६ ॥
ధనుస్సుచే తెరవబడిన ప్రజ్వలించే ముఖం కలవాడు, బాణాల జ్వాలలు కలవాడు, క్షమించనివాడు, ధనుర్బాణాలు ధరించినవాడు, తీక్ష్ణుడు, శత్రుసేనను అపహరించేవాడు.
3.37.17
राज्यं सुखं च संत्यज्य जीवितं चेष्टमात्मनः।
नात्यासादयितुं तात रामान्तकमिहार्हसि ॥ ३.३७.१७ ॥
ప్రియమైన వాడా, రాజ్యాన్ని, సుఖాన్ని విడిచి, నీకు ఇష్టమైన జీవితాన్ని, ఇక్కడ రాముడు అనే యముని అతి దగ్గరికి చేరకూడదు.
3.37.18
अप्रमेयं हि तत्तेजो यस्य सा जनकात्मजा।
न त्वं समर्थस्तां हर्तुं रामचापाश्रयां वने ॥ ३.३७.१८ ॥
ఆయన తేజస్సు అపరిమితం; ఆమె జనకుని కుమార్తె. అరణ్యంలో రాముని ధనుస్సు ఆశ్రయంలో ఉన్న ఆమెను నీవు అపహరించే సమర్థుడవు కావు.
3.37.19
तस्य वै नरसिंहस्य सिंहोरस्कस्य भामिनी।
प्राणेभ्योऽपि प्रियतरा भार्या नित्यमनुव्रता ॥ ३.३७.१९ ॥
ఆ నరసింహునికి, సింహవక్షుడికి ఆమె ప్రాణాల కంటే ప్రియమైన భార్య; ఎల్లప్పుడూ అనుసరించే అనురాగవతి.
3.37.20
न सा धर्षयितुं शक्या मैथिल्योजस्विनः प्रिया।
दीप्तस्येव हुताशस्य शिखा सीता सुमध्यमा ॥ ३.३७.२० ॥
ఆమె మైథిలి, ఆ తేజస్వికి ప్రియురాలు; ఆమెను ఎవరూ అవమానించలేరు. ప్రజ్వలించే అగ్నిజ్వాల వంటిది సుమధ్యమ సీత.
3.37.21
किमुद्यमं व्यर्थमिमं कृत्वा ते राक्षसाधिप।
दृष्टश्चेत् त्वं रणे तेन तदन्तमुपजीवितम् ॥ ३.३७.२१ ॥
రాక్షసాధిపా, ఈ వ్యర్థ ప్రయత్నం ఎందుకు చేస్తున్నావు? యుద్ధంలో అతడు నిన్ను చూస్తే, నీ జీవనాధారం అక్కడే అంతమవుతుంది.
3.37.22
जीवितं च सुखं चैव राज्यं चैव सुदुर्लभम्।
यदीच्छसि चिरं भोक्तुं मा कृथा रामविप्रियम् ॥ ३.३७.२२ ॥
జీవితాన్ని, సుఖాన్ని, అత్యంత దుర్లభమైన రాజ్యాన్ని చిరకాలం అనుభవించాలనుకుంటే, రాముడికి అప్రియమైనది చేయకు.
3.37.23
स सर्वैः सचिवैः सार्धं विभीषणपुरस्कृतैः।
मन्त्रयित्वा स धर्मिष्ठैः कृत्वा निश्चयमात्मनः।
दोषाणां च गुणानां च सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ ३.३७.२३ ॥
అతడు విభీషణుని ముందుంచుకుని తన మంత్రులందరితో, ధర్మనిష్ఠులతో చర్చించి, తన నిశ్చయం చేసుకుని, దోషాలు గుణాలు, బలాబలాలను బాగా విచారించాడు.
3.37.24
आत्मनश्च बलं ज्ञात्वा राघवस्य च तत्त्वतः।
हितं हि तव निश्चित्य क्षमं त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ३.३७.२४ ॥
నీ బలాన్ని, రాఘవుడైన రాముని బలాన్ని యథార్థంగా తెలుసుకుని, నీ హితాన్ని నిశ్చయించి, సరైనది చేయడం నీకు తగుతుంది.
3.37.25
अहं तु मन्ये तव न क्षमं रणे
समागमं कोसलराजसूनुना।
इदं हि भूयः शृणु वाक्यमुत्तमं
क्षमं च युक्तं च निशाचराधिप ॥ ३.३७.२५ ॥
కానీ కోసల రాజకుమారునితో యుద్ధంలో నీవు తలపడటం తగదని నేను భావిస్తున్నాను. రాక్షసాధిపతీ, ఇంకొక్కసారి ఈ ఉత్తమమైన మాటను విను; ఇది తగినది, న్యాయమైనది.