ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.39.1
एवमस्मि तदा मुक्तः कथंचित् तेन संयुगे।
इदानीमपि यद् वृत्तं तच्छृणुष्व यदुत्तरम् ॥ ३.३९.१ ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ କୌଣସିମତେ ମୁକ୍ତ ହେଲି। ଏବେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହାର ପରେ ଯାହା ଘଟିଲା ତାହା ଶୁଣ।
3.39.2
राक्षसाभ्यामहं द्वाभ्यामनिर्विण्णस्तथाकृतः।
सहितो मृगरूपाभ्यां प्रविष्टो दण्डकावने ॥ ३.३९.२ ॥
ଦୁଇ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହିତ, ସେପରି ରୂପାନ୍ତରିତ ମୁଁ, ନିରାଶ ନ ହୋଇ, ମୃଗରୂପରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲି।
3.39.3
दीप्तजिह्वो महादंष्ट्रस्तीक्ष्णशृङ्गो महाबलः।
व्यचरन् दण्डकारण्यं मांसभक्षो महामृगः ॥ ३.३९.३ ॥
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜିହ୍ୱା, ବଡ଼ ଦାନ୍ତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗ, ମହାବଳ, ମାଂସଭକ୍ଷୀ ମହାମୃଗ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବିଚରଣ କଲା।
3.39.4
अग्निहोत्रेषु तीर्थेषु चैत्यवृक्षेषु रावण।
अत्यन्तघोरो व्यचरंस्तापसांस्तान् प्रधर्षयन् ॥ ३.३९.४ ॥
ହେ ରାବଣ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ତୀର୍ଥ ଓ ଚୈତ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ହୋଇ ସେହି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ମୁଁ ବିଚରଣ କରୁଥିଲି।
3.39.5
निहत्य दण्डकारण्ये तापसान् धर्मचारिणः।
रुधिराणि पिबंस्तेषां तन्मांसानि च भक्षयन् ॥ ३.३९.५ ॥
ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଧର୍ମାଚରଣୀ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସେମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ପାନ କରି ଓ ମାଂସ ଭକ୍ଷଣ କରି।
3.39.6
ऋषिमांसाशनः क्रूरस्त्रासयन् वनगोचरान्।
तदा रुधिरमत्तोऽहं व्यचरं दण्डकावनम् ॥ ३.३९.६ ॥
ଋଷିମାଂସ ଭୋଜୀ କ୍ରୂର, ବନଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ସେତେବେଳେ ରକ୍ତରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲି।
3.39.7
तदाहं दण्डकारण्ये विचरन् धर्मदूषकः।
आसादयं तदा रामं तापसं धर्ममाश्रितम् ॥ ३.३९.७ ॥
ସେତେବେଳେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବୁଲୁଥିବା ମୁଁ ଧର୍ମର ଦୂଷକ ଥିଲି। ତେବେ ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ତପସ୍ୱୀ ରାମଙ୍କୁ ମୁଁ ସାମ୍ନା କଲି।
3.39.8
वैदेहीं च महाभागां लक्ष्मणं च महारथम्।
तापसं नियताहारं सर्वभूतहिते रतम् ॥ ३.३९.८ ॥
ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ବୈଦେହୀ ଏବଂ ମହାରଥୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖିଲି। ସେମାନେ ତପସ୍ୱୀ, ନିୟମିତ ଆହାରୀ ଏବଂ ସର୍ବଭୂତର ହିତରେ ରତ ଥିଲେ।
3.39.9
सोऽहं वनगतं रामं परिभूय महाबलम्।
तापसोऽयमिति ज्ञात्वा पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ३.३९.९ ॥
ବନକୁ ଯାଇଥିବା ମହାବଳୀ ରାମଙ୍କୁ ମୁଁ ଅବମାନନା କଲି। 'ଏ କେବଳ ତପସ୍ୱୀ' ବୋଲି ଜାଣି, ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତା ସ୍ମରଣ କରି ମୁଁ (ତାଙ୍କ ଉପରେ) ଝାସ ଦେଲି।
3.39.10
अभ्यधावं सुसंक्रुद्धस्तीक्ष्णशृङ्गो मृगाकृतिः।
जिघांसुरकृतप्रज्ञस्तं प्रहारमनुस्मरन् ॥ ३.३९.१० ॥
ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ମୃଗର ରୂପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲି। ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ବିବେକ ହରାଇ, ସେହି ପ୍ରହାରକୁ ସ୍ମରଣ କରି।
3.39.11
तेन त्यक्तास्त्रयो बाणाः शिताः शत्रुनिबर्हणाः।
विकृष्य सुमहच्चापं सुपर्णानिलतुल्यगाः ॥ ३.३९.११ ॥
ସେ ବିଶାଳ ଧନୁ ଟାଣି, ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକାରୀ, ଗରୁଡ଼ ଓ ପବନ ସମାନ ବେଗଶାଳୀ ତିନୋଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
3.39.12
ते बाणा वज्रसंकाशाः सुघोरा रक्तभोजनाः।
आजग्मुः सहिताः सर्वे त्रयः संनतपर्वणः ॥ ३.३९.१२ ॥
ବଜ୍ର ସମାନ ସେ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ରକ୍ତଭୋଜୀ ବାଣ ତିନୋଟି ଏକାସାଥି ଆସିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପର୍ବ ନତ ଥିଲା।
3.39.13
पराक्रमज्ञो रामस्य शठो दृष्टभयः पुरा।
समुत्क्रान्तस्ततो मुक्तस्तावुभौ राक्षसौ हतौ ॥ ३.३९.१३ ॥
ରାମଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଜାଣିଥିବା, ଶଠ, ପୂର୍ବରୁ ଭୟ ଦେଖିଥିବା ମୁଁ ପଳାଇ ମୁକ୍ତ ହେଲି; ସେ ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ହତ ହେଲେ।
3.39.14
शरेण मुक्तो रामस्य कथंचित् प्राप्य जीवितम्।
इह प्रव्राजितो युक्तस्तापसोऽहं समाहितः ॥ ३.३९.१४ ॥
ରାମଙ୍କ ବାଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, କୌଣସି ମତେ ପ୍ରାଣ ପାଇ, ଏଠାରେ ମୁଁ ସନ୍ୟାସୀ ହୋଇଛି, ସଂଯମୀ ଓ ଏକାଗ୍ର ତପସ୍ବୀ ହୋଇ।
3.39.15
वृक्षे वृक्षे हि पश्यामि चीरकृष्णाजिनाम्बरम्।
गृहीतधनुषं रामं पाशहस्तमिवान्तकम् ॥ ३.३९.१५ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛରେ ମୁଁ ବଲ୍କଳ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପରିହିତ, ଧନୁ ଧରିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖେ; ହାତରେ ପାଶଧରା ଯମ ପରି।
3.39.16
अपि रामसहस्राणि भीतः पश्यामि रावण।
रामभूतमिदं सर्वमरण्यं प्रतिभाति मे ॥ ३.३९.१६ ॥
ହେ ରାବଣ, ଭୀତ ମୁଁ ହଜାର ହଜାର ରାମଙ୍କୁ ଦେଖେ; ଏହି ସମଗ୍ର ଅରଣ୍ୟ ମୋ ପାଖରେ ରାମମୟ ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି।
3.39.17
राममेव हि पश्यामि रहिते राक्षसेश्वर।
दृष्ट्वा स्वप्नगतं राममुद्भ्रमामि विचेतनः ॥ ३.३९.१७ ॥
ହେ ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର, ନିର୍ଜନରେ ମୋତେ କେବଳ ରାମ ହିଁ ଦିଶନ୍ତି; ସ୍ୱପ୍ନ ଭଳି ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁଁ ଅଚେତ ହୋଇ ବୁଲେ।
3.39.18
रकारादीनि नामानि रामत्रस्तस्य रावण।
रत्नानि च रथाश्चैव वित्रासं जनयन्ति मे ॥ ३.३९.१८ ॥
ହେ ରାବଣ, ରାମଙ୍କ ଭୟରେ ତ୍ରସ୍ତ ମୋ ପାଇଁ 'ର' ଅକ୍ଷରରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ନାମ, ରତ୍ନ ଓ ରଥ ମଧ୍ୟ ଭୟ ଜନ୍ମାଏ।
3.39.19
अहं तस्य प्रभावज्ञो न युद्धं तेन ते क्षमम्।
बलिं वा नमुचिं वापि हन्याद्धि रघुनन्दनः ॥ ३.३९.१९ ॥
ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଜାଣେ, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରଘୁନନ୍ଦନ ବଳି କିମ୍ବା ନମୁଚିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କରିପାରନ୍ତି।
3.39.20
रणे रामेण युद्धस्व क्षमां वा कुरु रावण।
न ते रामकथा कार्या यदि मां द्रष्टुमिच्छसि ॥ ३.३९.२० ॥
ହେ ରାବଣ, ରଣରେ ରାମଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, ନହେଲେ କ୍ଷମା ମାଗ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହଁ, ରାମଙ୍କ କଥା ଉଠାଅ ନାହିଁ।
3.39.21
बहवः साधवो लोके युक्ता धर्ममनुष्ठिताः।
परेषामपराधेन विनष्टाः सपरिच्छदाः ॥ ३.३९.२१ ॥
ଜଗତରେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଅନେକ ସାଧୁ ଅନ୍ୟର ଅପରାଧ ଯୋଗୁ ପରିବାର ସହିତ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି।
3.39.22
सोऽहं परापराधेन विनशेयं निशाचर।
कुरु यत् ते क्षमं तत्त्वमहं त्वां नानुयामि वै ॥ ३.३९.२२ ॥
ତେଣୁ ଅନ୍ୟର ଅପରାଧ ଯୋଗୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। ହେ ନିଶାଚର, ତୁମ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ ତାହା କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବି ନାହିଁ।
3.39.23
रामश्च हि महातेजा महासत्त्वो महाबलः।
अपि राक्षसलोकस्य भवेदन्तकरोऽपि हि ॥ ३.३९.२३ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ମହାସତ୍ତ୍ୱ ଓ ମହାବଳୀ ରାମ ରାକ୍ଷସଲୋକର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତକ ହୋଇପାରନ୍ତି।
3.39.24
यदि शूर्पणखाहेतोर्जनस्थानगतः खरः।
अतिवृत्तो हतः पूर्वं रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः ॥ ३.३९.२४ ॥
ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ କାରଣରୁ ଜନସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଖର ସୀମା ଲଂଘନ କରିଥିଲା, ତେଣୁ ସହଜରେ କର୍ମ କରୁଥିବା ରାମ ତାକୁ ପୂର୍ବରୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ତେବେ ରାମଙ୍କ ଅପରାଧ କ'ଣ, ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କୁହ।
3.39.25
इदं वचो बन्धुहितार्थिना मया
यथोच्यमानं यदि नाभिपत्स्यसे।
सबान्धवस्त्यक्ष्यसि जीवितं रणे
हतोऽद्य रामेण शरैरजिह्मगैः ॥ ३.३९.२५ ॥
ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛା କରି ମୁଁ କହିଥିବା ଏହି ବଚନ ଯଦି ତୁମେ ନ ମାନିବ, ତେବେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ରଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇବ; ଆଜି ରାମଙ୍କ ସିଧା ଛୁଟିଆସୁଥିବା ବାଣରେ ତୁମେ ହତ ହେବ।