ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.39.1
एवमस्मि तदा मुक्तः कथंचित् तेन संयुगे।
इदानीमपि यद् वृत्तं तच्छृणुष्व यदुत्तरम् ॥ ३.३९.१ ॥
ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੁੱਟ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਜੋ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਣ।
3.39.2
राक्षसाभ्यामहं द्वाभ्यामनिर्विण्णस्तथाकृतः।
सहितो मृगरूपाभ्यां प्रविष्टो दण्डकावने ॥ ३.३९.२ ॥
ਦੋ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ, ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਹਿਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
3.39.3
दीप्तजिह्वो महादंष्ट्रस्तीक्ष्णशृङ्गो महाबलः।
व्यचरन् दण्डकारण्यं मांसभक्षो महामृगः ॥ ३.३९.३ ॥
ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਜੀਭ, ਵੱਡੇ ਦੰਦ, ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗ, ਮਹਾਂਬਲੀ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਮ੍ਰਿਗ ਦੰਡਕ ਵਣ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।
3.39.4
अग्निहोत्रेषु तीर्थेषु चैत्यवृक्षेषु रावण।
अत्यन्तघोरो व्यचरंस्तापसांस्तान् प्रधर्षयन् ॥ ३.३९.४ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਅਗਨੀਹੋਤਰ, ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਚੈਤਯ ਰੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਬਣ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਮੈਂ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।
3.39.5
निहत्य दण्डकारण्ये तापसान् धर्मचारिणः।
रुधिराणि पिबंस्तेषां तन्मांसानि च भक्षयन् ॥ ३.३९.५ ॥
ਦੰਡਕ ਵਣ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ।
3.39.6
ऋषिमांसाशनः क्रूरस्त्रासयन् वनगोचरान्।
तदा रुधिरमत्तोऽहं व्यचरं दण्डकावनम् ॥ ३.३९.६ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਕਰੂਰ, ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ, ਤਦ ਲਹੂ ਨਾਲ ਮਦਹੋਸ਼ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਵਣ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।
3.39.7
तदाहं दण्डकारण्ये विचरन् धर्मदूषकः।
आसादयं तदा रामं तापसं धर्ममाश्रितम् ॥ ३.३९.७ ॥
ਉਦੋਂ ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਤਦ ਮੈਂ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਏ ਤਪਸਵੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
3.39.8
वैदेहीं च महाभागां लक्ष्मणं च महारथम्।
तापसं नियताहारं सर्वभूतहिते रतम् ॥ ३.३९.८ ॥
ਮਹਾਭਾਗਾ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਸੰਜਮੀ ਆਹਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸਨ।
3.39.9
सोऽहं वनगतं रामं परिभूय महाबलम्।
तापसोऽयमिति ज्ञात्वा पूर्ववैरमनुस्मरन् ॥ ३.३९.९ ॥
ਬਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਦਾ ਮੈਂ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ। 'ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਤਪਸਵੀ ਹੈ' ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ (ਉਸ ਉੱਤੇ) ਝਪਟਿਆ।
3.39.10
अभ्यधावं सुसंक्रुद्धस्तीक्ष्णशृङ्गो मृगाकृतिः।
जिघांसुरकृतप्रज्ञस्तं प्रहारमनुस्मरन् ॥ ३.३९.१० ॥
ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ। ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਕਲ ਗੁਆ ਕੇ, ਉਸ ਵਾਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ।
3.39.11
तेन त्यक्तास्त्रयो बाणाः शिताः शत्रुनिबर्हणाः।
विकृष्य सुमहच्चापं सुपर्णानिलतुल्यगाः ॥ ३.३९.११ ॥
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।
3.39.12
ते बाणा वज्रसंकाशाः सुघोरा रक्तभोजनाः।
आजग्मुः सहिताः सर्वे त्रयः संनतपर्वणः ॥ ३.३९.१२ ॥
ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਤਿੰਨੇ ਇਕੱਠੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਝੁਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
3.39.13
पराक्रमज्ञो रामस्य शठो दृष्टभयः पुरा।
समुत्क्रान्तस्ततो मुक्तस्तावुभौ राक्षसौ हतौ ॥ ३.३९.१३ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਛਲੀਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਡਰ ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਬਚ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਖਸ਼ ਮਾਰੇ ਗਏ।
3.39.14
शरेण मुक्तो रामस्य कथंचित् प्राप्य जीवितम्।
इह प्रव्राजितो युक्तस्तापसोऽहं समाहितः ॥ ३.३९.१४ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣਿਆ ਹਾਂ, ਸੰਜਮੀ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਤਪਸਵੀ।
3.39.15
वृक्षे वृक्षे हि पश्यामि चीरकृष्णाजिनाम्बरम्।
गृहीतधनुषं रामं पाशहस्तमिवान्तकम् ॥ ३.३९.१५ ॥
ਹਰ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖੱਲ ਪਹਿਨੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀ ਲਈ ਯਮ ਵਾਂਗ।
3.39.16
अपि रामसहस्राणि भीतः पश्यामि रावण।
रामभूतमिदं सर्वमरण्यं प्रतिभाति मे ॥ ३.३९.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਮ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮਮਈ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
3.39.17
राममेव हि पश्यामि रहिते राक्षसेश्वर।
दृष्ट्वा स्वप्नगतं राममुद्भ्रमामि विचेतनः ॥ ३.३९.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਖਸ਼ੇਸ਼ਵਰ, ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਰਾਮ ਹੀ ਦਿਖਦਾ ਹੈ; ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕਦਾ ਹਾਂ।
3.39.18
रकारादीनि नामानि रामत्रस्तस्य रावण।
रत्नानि च रथाश्चैव वित्रासं जनयन्ति मे ॥ ३.३९.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ 'ਰ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਾਮ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਰੱਥ ਵੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3.39.19
अहं तस्य प्रभावज्ञो न युद्धं तेन ते क्षमम्।
बलिं वा नमुचिं वापि हन्याद्धि रघुनन्दनः ॥ ३.३९.१९ ॥
ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਰਘੁਨੰਦਨ ਬਲਿ ਜਾਂ ਨਮੁਚਿ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3.39.20
रणे रामेण युद्धस्व क्षमां वा कुरु रावण।
न ते रामकथा कार्या यदि मां द्रष्टुमिच्छसि ॥ ३.३९.२० ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ, ਜਾਂ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ।
3.39.21
बहवः साधवो लोके युक्ता धर्ममनुष्ठिताः।
परेषामपराधेन विनष्टाः सपरिच्छदाः ॥ ३.३९.२१ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਸਹਿਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
3.39.22
सोऽहं परापराधेन विनशेयं निशाचर।
कुरु यत् ते क्षमं तत्त्वमहं त्वां नानुयामि वै ॥ ३.३९.२२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਲਈ ਠੀਕ ਹੈ ਉਹ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਾਂਗਾ।
3.39.23
रामश्च हि महातेजा महासत्त्वो महाबलः।
अपि राक्षसलोकस्य भवेदन्तकरोऽपि हि ॥ ३.३९.२३ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਮਹਾਸੱਤਵ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਰਾਕਸ਼ਸਲੋਕ ਦਾ ਵੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3.39.24
यदि शूर्पणखाहेतोर्जनस्थानगतः खरः।
अतिवृत्तो हतः पूर्वं रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः ॥ ३.३९.२४ ॥
ਸੂਰਪਣਖਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਖਰ ਹੱਦ ਟੱਪ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਨਾਇਕਾਸ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਂ ਰਾਮ ਦਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ।
3.39.25
इदं वचो बन्धुहितार्थिना मया
यथोच्यमानं यदि नाभिपत्स्यसे।
सबान्धवस्त्यक्ष्यसि जीवितं रणे
हतोऽद्य रामेण शरैरजिह्मगैः ॥ ३.३९.२५ ॥
ਬੰਧੂਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੋ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ ਹਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨੇਂ, ਤਾਂ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਗਵਾ ਦੇਵੇਂਗਾ; ਅੱਜ ਰਾਮ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ।