వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.40.1
मारीचस्य तु तद् वाक्यं क्षमं युक्तं च रावणः।
उक्तो न प्रतिजग्राह मर्तुकाम इवौषधम् ॥ ३.४०.१ ॥
మారీచుని ఆ మాట సముచితమైనది, యుక్తియుక్తమైనది అయినప్పటికీ, రావణుడు చెప్పినా దానిని అంగీకరించలేదు; మరణాన్ని కోరేవాడు ఔషధాన్ని అంగీకరించనట్లు.
3.40.2
तं पथ्यहितवक्तारं मारीचं राक्षसाधिपः।
अब्रवीत् परुषं वाक्यमयुक्तं कालचोदितः ॥ ३.४०.२ ॥
హితమైన, పథ్యమైన మాట చెప్పిన మారీచునితో రాక్షసాధిపతి, కాలప్రేరితుడై, కఠినమైన అయుక్తమైన మాటలు పలికాడు.
3.40.3
दुष्कुलैतदयुक्तार्थं मारीच मयि कथ्यते।
वाक्यं निष्फलमत्यर्थं बीजमुप्तमिवोषरे ॥ ३.४०.३ ॥
ఓ మారీచా, దుష్టకులజుడా! నాకు ఇలా చెప్పబడుతోంది; దీని ప్రయోజనం అయుక్తం. ఈ మాట బంజరు నేలలో విత్తిన విత్తనంలా అత్యంత నిష్ఫలం.
3.40.4
त्वद्वाक्यैर्न तु मां शक्यं भेत्तुं रामस्य संयुगे।
मूर्खस्य पापशीलस्य मानुषस्य विशेषतः ॥ ३.४०.४ ॥
నీ మాటలతో యుద్ధంలో రాముని ఎదుర్కొనే నా సంకల్పాన్ని కదిలించలేవు; ముఖ్యంగా ఆ మూర్ఖుడూ పాపస్వభావుడూ అయిన మానవునితో.
3.40.5
यस्त्यक्त्वा सुहृदो राज्यं मातरं पितरं तथा।
स्त्रीवाक्यं प्राकृतं श्रुत्वा वनमेकपदे गतः ॥ ३.४०.५ ॥
మిత్రులను, రాజ్యాన్ని, తల్లిదండ్రులను విడిచి, ఒక స్త్రీ సామాన్యమైన మాట విని వెంటనే అడవికి వెళ్ళినవాడు.
3.40.6
अवश्यं तु मया तस्य संयुगे खरघातिनः।
प्राणैः प्रियतरा सीता हर्तव्या तव संनिधौ ॥ ३.४०.६ ॥
నిశ్చయంగా, యుద్ధంలో ఖరుని వధించినవాని నుండి, ప్రాణాల కంటే ప్రియమైన సీతను నీ సమక్షంలోనే నేను అపహరిస్తాను.
3.40.7
एवं मे निश्चिता बुद्धिर्हृदि मारीच विद्यते।
न व्यावर्तयितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ३.४०.७ ॥
మారీచా, నా హృదయంలో ఈ నిశ్చయం ఇలా స్థిరపడి ఉంది; ఇంద్రునితో సహా దేవతలూ అసురులూ దీనిని మార్చలేరు.
3.40.8
दोषं गुणं वा सम्पृष्टस्त्वमेवं वक्तुमर्हसि।
अपायं वा उपायं वा कार्यस्यास्य विनिश्चये ॥ ३.४०.८ ॥
అడిగినప్పుడు, ఈ కార్యనిర్ణయంలో దోషమో గుణమో, నాశమో ఉపాయమో నువ్వు ఇలా చెప్పాలి.
3.40.9
सम्पृष्टेन तु वक्तव्यं सचिवेन विपश्चिता।
उद्यताञ्जलिना राज्ञो य इच्छेद् भूतिमात्मनः ॥ ३.४०.९ ॥
తన శ్రేయస్సు కోరే విజ్ఞుడైన మంత్రి, అడిగినప్పుడు చేతులు జోడించి రాజుతో మాట్లాడాలి.
3.40.10
वाक्यमप्रतिकूलं तु मृदुपूर्वं शुभं हितम्।
उपचारेण वक्तव्यो युक्तं च वसुधाधिपः ॥ ३.४०.१० ॥
రాజుతో అప్రియం కాని, ముందుగా మృదువైన, శుభమైన, హితమైన మాటను, మర్యాదగా, తగిన విధంగా చెప్పాలి.
3.40.11
सावमर्दं तु यद्वाक्यमथवा हितमुच्यते।
नाभिनन्देत तद् राजा मानार्थी मानवर्जितम् ॥ ३.४०.११ ॥
అవమానకరంగా చెప్పిన మాటను, లేదా హితంగా చెప్పినా గౌరవం లేని మాటను, గౌరవం కోరే రాజు మెచ్చకూడదు.
3.40.12
पञ्च रूपाणि राजानो धारयन्त्यमितौजसः।
अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य यमस्य वरुणस्य च ॥ ३.४०.१२ ॥
అపార తేజస్సు గల రాజులు ఐదు రూపాలను ధరిస్తారు — అగ్ని, ఇంద్రుడు, సోముడు, యముడు, వరుణుడు యొక్క రూపాలను.
3.40.13
औष्ण्यं तथा विक्रमं च सौम्यं दण्डं प्रसन्नताम्।
धारयन्ति महात्मानो राजानः क्षणदाचर ॥ ३.४०.१३ ॥
ఓ రాత్రిచరుడా! మహాత్ములైన రాజులు ఉష్ణత్వాన్ని, పరాక్రమాన్ని, సౌమ్యాన్ని, దండాన్ని, ప్రసన్నతను ధరిస్తారు.
3.40.14
तस्मात् सर्वास्ववस्थासु मान्याः पूज्याश्च नित्यदा।
त्वं तु धर्ममविज्ञाय केवलं मोहमाश्रितः ॥ ३.४०.१४ ॥
కాబట్టి వారు అన్ని పరిస్థితుల్లోనూ ఎల్లప్పుడూ గౌరవనీయులు, పూజనీయులు. కానీ నీవు ధర్మాన్ని తెలుసుకోక కేవలం మోహాన్ని ఆశ్రయించావు.
3.40.15
अभ्यागतं तु दौरात्म्यात् परुषं वदसीदृशम्।
गुणदोषौ न पृच्छामि क्षेमं चात्मनि राक्षस ॥ ३.४०.१५ ॥
అతిథిగా వచ్చిన నా పట్ల దుష్టబుద్ధితో ఇంత కఠినంగా మాట్లాడుతున్నావు. ఓ రాక్షసా! నీ గుణదోషాలను నేను అడగడం లేదు, నీ క్షేమాన్ని కూడా అడగడం లేదు.
3.40.16
मयोक्तमपि चैतावत् त्वां प्रत्यमितविक्रम।
अस्मिंस्तु स भवान् कृत्ये साहाय्यं कर्तुमर्हसि ॥ ३.४०.१६ ॥
నీతో నేను ఇంతవరకే చెప్పాను. అపరిమిత పరాక్రమశాలీ! ఈ కార్యంలో నీవు నాకు సహాయం చేయాలి.
3.40.17
शृणु तत्कर्म साहाय्ये यत्कार्यं वचनान्मम।
सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः ॥ ३.४०.१७ ॥
నా మాట ప్రకారం సహాయంలో నీవు చేయవలసిన కార్యాన్ని వినుము. నీవు బంగారు వర్ణపు జింకగా మారి, వెండి చుక్కలతో చిత్రవర్ణంగా ఉండాలి.
3.40.18
आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर।
प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि ॥ ३.४०.१८ ॥
ఆ రాముని ఆశ్రమంలో, సీత ఎదుట సంచరించు. వైదేహిని ఆకర్షించిన తర్వాత నీవు కోరిన చోటికి వెళ్ళవచ్చు.
3.40.19
त्वां हि मायामयं दृष्ट्वा काञ्चनं जातविस्मया।
आनयैनमिति क्षिप्रं रामं वक्ष्यति मैथिली ॥ ३.४०.१९ ॥
మాయతో కూడిన బంగారు జింకవైన నిన్ను చూసి ఆశ్చర్యపడిన మైథిలి త్వరగా రాముడితో, "దీనిని తీసుకురా" అని చెబుతుంది.
3.40.20
अपक्रान्ते च काकुत्स्थे दूरं गत्वाप्युदाहर।
हा सीते लक्ष्मणेत्येवं रामवाक्यानुरूपकम् ॥ ३.४०.२० ॥
రాముడు వెళ్లిన తర్వాత దూరంగా వెళ్ళి కూడా రాముని మాటలకు సరిపోయేలా, "హా సీతా! హా లక్ష్మణా!" అని అరువు.
3.40.21
तच्छ्रुत्वा रामपदवीं सीतया च प्रचोदितः।
अनुगच्छति सम्भ्रान्तः सौमित्रिरपि सौहृदात् ॥ ३.४०.२१ ॥
అది విని, సీత ప్రేరణతో, స్నేహంతో కలతచెందిన సౌమిత్రి కూడా రాముని మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు.
3.40.22
अपक्रान्ते च काकुत्स्थे लक्ष्मणे च यथासुखम्।
आहरिष्यामि वैदेहीं सहस्राक्षः शचीमिव ॥ ३.४०.२२ ॥
రాముడు, లక్ష్మణుడు వెళ్లిన తర్వాత సుఖంగా, సహస్రాక్షుడు శచిని తీసుకువెళ్లినట్లు నేను వైదేహిని తీసుకువెళ్తాను.
3.40.23
एवं कृत्वा त्विदं कार्यं यथेष्टं गच्छ राक्षस।
राज्यस्यार्धं प्रदास्यामि मारीच तव सुव्रत ॥ ३.४०.२३ ॥
ఈ కార్యాన్ని ఇలా చేసి, రాక్షసా, నీకిష్టమైనట్లు వెళ్ళు. మారీచా, సుత్రతా, నీకు రాజ్యంలో సగం ఇస్తాను.
3.40.24
गच्छ सौम्य शिवं मार्गं कार्यस्यास्य विवृद्धये।
अहं त्वानुगमिष्यामि सरथो दण्डकावनम् ॥ ३.४०.२४ ॥
సౌమ్యా, ఈ కార్యం విజయవంతం కావడానికి శుభకరమైన మార్గంలో వెళ్ళు. నేను రథంతో దండకారణ్యం వరకు నిన్ను అనుసరిస్తాను.
3.40.25
प्राप्य सीतामयुद्धेन वञ्चयित्वा तु राघवम्।
लङ्कां प्रति गमिष्यामि कृतकार्यः सह त्वया ॥ ३.४०.२५ ॥
యుద్ధం లేకుండా సీతను పొంది, రాఘవుడిని మోసగించి, నీతో కలిసి నా కార్యాన్ని సిద్ధింపజేసుకుని లంకకు వెళ్తాను.
3.40.26
नो चेत् करोषि मारीच हन्मि त्वामहमद्य वै।
एतत् कार्यमवश्यं मे बलादपि करिष्यसि।
राज्ञो विप्रतिकूलस्थो न जातु सुखमेधते ॥ ३.४०.२६ ॥
నువ్వు అలా చేయకపోతే, మారీచా, ఈ రోజే నిన్ను చంపేస్తాను. ఈ కార్యాన్ని నువ్వు తప్పక చేయాలి, బలవంతంగానైనా చేస్తావు. రాజుకు విరుద్ధంగా నిలిచినవాడు ఎప్పటికీ సుఖపడడు.
3.40.27
आसाद्य तं जीवितसंशयस्ते
मृत्युर्ध्रुवो ह्यद्य मया विरुध्यतः।
एतद् यथावत् परिगण्य बुद्ध्या
यदत्र पथ्यं कुरु तत्तथा त्वम् ॥ ३.४०.२७ ॥
వాడిని ఎదిరిస్తే నీ ప్రాణం ప్రమాదంలో పడుతుంది. ఈ రోజు నాకు విరుద్ధంగా నిలిస్తే నీకు మరణం తప్పదు. ఈ విషయాన్ని బుద్ధితో బాగా ఆలోచించి, ఇక్కడ ఏది హితమో అదే నువ్వు చేయి.