Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.41

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.41.1

आज्ञप्तो रावणेनेत्थं प्रतिकूलं च राजवत्।
अब्रवीत् परुषं वाक्यं निःशङ्को राक्षसाधिपम् ॥ ३.४१.१ ॥

ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਿਯ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

3.41.2

केनायमुपदिष्टस्ते विनाशः पापकर्मणा।
सपुत्रस्य सराज्यस्य सामात्यस्य निशाचर ॥ ३.४१.२ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਕਿਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ? ਪੁੱਤਰਾਂ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੇਰਾ ਵਿਨਾਸ਼?

3.41.3

कस्त्वया सुखिना राजन् नाभिनन्दति पापकृत्।
केनेदमुपदिष्टं ते मृत्युद्वारमुपायतः ॥ ३.४१.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਸੁੱਖ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ?

3.41.4

शत्रवस्तव सुव्यक्तं हीनवीर्या निशाचर।
इच्छन्ति त्वां विनश्यन्तमुपरुद्धं बलीयसा ॥ ३.४१.४ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ, ਬੇਵਸੀਰ, ਬਲਵਾਨ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ।

3.41.5

केनेदमुपदिष्टं ते क्षुद्रेणाहितबुद्धिना।
यस्त्वामिच्छति नश्यन्तं स्वकृतेन निशाचर ॥ ३.४१.५ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਨਾਸ਼ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸ ਨੀਚ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ?

3.41.6

वध्याः खलु न वध्यन्ते सचिवास्तव रावण।
ये त्वामुत्पथमारूढं न निगृह्णन्ति सर्वशः ॥ ३.४१.६ ॥

ਹੇ ਰਾਵਣ, ਤੂੰ ਕੁਰਾਹੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤਾਂ ਵੀ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਵਧ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।

3.41.7

अमात्यैः कामवृत्तो हि राजा कापथमाश्रितः।
निग्राह्यः सर्वथा सद्भिः स निग्राह्यो न गृह्यसे ॥ ३.४१.७ ॥

ਕਾਮ ਵਸ ਹੋ ਕੇ ਕੁਰਾਹੇ ਪਏ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਜਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ।

3.41.8

धर्ममर्थं च कामं च यशश्च जयतां वर।
स्वामिप्रसादात् सचिवाः प्राप्नुवन्ति निशाचर ॥ ३.४१.८ ॥

ਹੇ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ! ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ! ਮਾਲਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮੰਤਰੀ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

3.41.9

विपर्यये तु तत्सर्वं व्यर्थं भवति रावण।
व्यसनं स्वामिवैगुण्यात् प्राप्नुवन्तीतरे जनाः ॥ ३.४१.९ ॥

ਪਰ ਉਲਟ ਹੋਣ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਲਕ ਦੇ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਲੋਕ ਬਿਪਤਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

3.41.10

राजमूलो हि धर्मश्च यशश्च जयतां वर।
तस्मात् सर्वास्ववस्थासु रक्षितव्या नराधिपाः ॥ ३.४१.१० ॥

ਹੇ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ! ਧਰਮ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

3.41.11

राज्यं पालयितुं शक्यं न तीक्ष्णेन निशाचर।
न चातिप्रतिकूलेन नाविनीतेन राक्षस ॥ ३.४१.११ ॥

ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ! ਕਠੋਰ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਰਾਜ ਪਾਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਅਵਿਨੀਤ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸ।

3.41.12

ये तीक्ष्णमन्त्राः सचिवा भुज्यन्ते सह तेन वै।
विषमेषु रथाः शीघ्रं मन्दसारथयो यथा ॥ ३.४१.१२ ॥

ਜੋ ਕਠੋਰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਵਿਖਮ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਢਿੱਲੇ ਸਾਰਥੀ ਵਾਲੇ ਰਥ ਜਲਦੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

3.41.13

बहवः साधवो लोके युक्तधर्ममनुष्ठिताः।
परेषामपराधेन विनष्टाः सपरिच्छदाः ॥ ३.४१.१३ ॥

ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।

3.41.14

स्वामिना प्रतिकूलेन प्रजास्तीक्ष्णेन रावण।
रक्ष्यमाणा न वर्धन्ते मेषा गोमायुना यथा ॥ ३.४१.१४ ॥

ਹੇ ਰਾਵਣ, ਜਿਵੇਂ ਗਿੱਦੜ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਹੇਠ ਭੇਡਾਂ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸੁਆਮੀ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੀ ਪਰਜਾ ਨਹੀਂ ਫਲਦੀ-ਫੁੱਲਦੀ।

3.41.15

अवश्यं विनशिष्यन्ति सर्वे रावण राक्षसाः।
येषां त्वं कर्कशो राजा दुर्बुद्धिरजितेन्द्रियः ॥ ३.४१.१५ ॥

ਹੇ ਰਾਵਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਵਰਗਾ ਕਠੋਰ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜ਼ਰੂਰ ਨਾਸ਼ ਹੋਣਗੇ।

3.41.16

तदिदं काकतालीयं घोरमासादितं मया।
अत्र त्वं शोचनीयोऽसि ससैन्यो विनशिष्यसि ॥ ३.४१.१६ ॥

ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਕਾਕਤਾਲੀਯ ਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਤਰਸ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈਂ; ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਂਗਾ।

3.41.17

मां निहत्य तु रामोऽसावचिरात् त्वां वधिष्यति।
अनेन कृतकृत्योऽस्मि म्रिये चाप्यरिणा हतः ॥ ३.४१.१७ ॥

ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਰਾਮ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹਾਂ; ਵੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਮੈਂ ਮਰਦਾ ਹਾਂ।

3.41.18

दर्शनादेव रामस्य हतं मामवधारय।
आत्मानं च हतं विद्धि हृत्वा सीतां सबान्धवम् ॥ ३.४१.१८ ॥

ਰਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਮਝ। ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਕਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਵੀ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਇਹ ਜਾਣ।

3.41.19

आनयिष्यसि चेत् सीतामाश्रमात् सहितो मया।
नैव त्वमपि नाहं वै नैव लङ्का न राक्षसाः ॥ ३.४१.१९ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੈ ਆਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਨਾ ਤੂੰ ਰਹੇਂਗਾ, ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਨਾ ਰਾਖਸ਼।

3.41.20

निवार्यमाणस्तु मया हितैषिणा
न मृष्यसे वाक्यमिदं निशाचर।
परेतकल्पा हि गतायुषो नरा
हितं न गृह्णन्ति सुहृद्भिरीरितम् ॥ ३.४१.२० ॥

ਹਿੱਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ; ਉਹ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਆ ਹਿੱਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ।