ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.44.1
तथा तु तं समादिश्य भ्रातरं रघुनन्दनः।
बबन्धासिं महातेजा जाम्बूनदमयत्सरुम् ॥ ३.४४.१ ॥
ଏହିପରି ଭାଇଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ ରଘୁନନ୍ଦନ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ସୁନାର ଖାପ ଥିବା ଖଡ଼ଗ ବାନ୍ଧିଲେ।
3.44.2
ततस्त्रिविनतं चापमादायात्मविभूषणम्।
आबध्य च कपालौ द्वौ जगामोदग्रविक्रमः ॥ ३.४४.२ ॥
ତା'ପରେ ନିଜ ଅଳଙ୍କାର ସ୍ୱରୂପ ତ୍ରିବଙ୍କ ଧନୁ ଧରି, ଦୁଇ ହାତର କବଚ ବାନ୍ଧି ଉଗ୍ରବିକ୍ରମ ରାମ ଯାତ୍ରା କଲେ।
3.44.3
तं वन्यराजो राजेन्द्रमापतन्तं निरीक्ष्य वै।
बभूवान्तर्हितस्त्रासात् पुनः संदर्शनेऽभवत् ॥ ३.४४.३ ॥
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ବନରାଜ ସେହି ମୃଗ ଭୟରେ ଲୁଚିଗଲା; ପୁଣି ଦେଖାଦେଲା।
3.44.4
बद्धासिर्धनुरादाय प्रदुद्राव यतो मृगः।
तं स्म पश्यति रूपेण द्योतयन्तमिवाग्रतः ॥ ३.४४.४ ॥
ଖଡ଼ଗ ବାନ୍ଧି, ଧନୁ ଧରି, ମୃଗ ଯେଉଁ ଦିଗରେ ଗଲା ସେଆଡ଼େ ରାମ ଧାଇଁଲେ; ଆଗରେ ତାହାକୁ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖିଲେ।
3.44.5
अवेक्ष्यावेक्ष्य धावन्तं धनुष्पाणिर्महावने।
अतिवृत्तमिवोत्पाताल्लोभयानं कदाचन ॥ ३.४४.५ ॥
ହାତରେ ଧନୁ ଧରି ରାମ ମହାବନରେ ବାରମ୍ବାର ଦେଖି ଦେଖି ଧାଇଁଲେ; ସେ ମୃଗ କେବେ ଲମ୍ଫ ଦେଇ ଦୂରକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଲୋଭାଉଥିଲା।
3.44.6
शङ्कितं तु समुद्भ्रान्तमुत्पतन्तमिवाम्बरम्।
दृश्यमानमदृश्यं च वनोद्देशेषु केषुचित् ॥ ३.४४.६ ॥
ସେହି ମୃଗ ଶଙ୍କିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ହୋଇ ଆକାଶକୁ ଲମ୍ଫ ଦେଉଥିଲା ପରି ଜଣାଗଲା; ବନର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିଲା।
3.44.7
छिन्नाभ्रैरिव संवीतं शारदं चन्द्रमण्डलम्।
मुहूर्तादेव ददृशे मुहुर्दूरात् प्रकाशते ॥ ३.४४.७ ॥
ଚିରା ମେଘରେ ଆବୃତ ଶରଦ ଋତୁର ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ପରି, କ୍ଷଣେ ଦେଖାଗଲା ଓ ଦୂରରୁ ବାରମ୍ବାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
3.44.8
दर्शनादर्शनेनैव सोऽपाकर्षत राघवम्।
स दूरमाश्रमस्यास्य मारीचो मृगतां गतः ॥ ३.४४.८ ॥
ଦେଖାଦେଇ ଓ ଲୁଚି ସେ ରାଘବଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ଟାଣି ନେଲା। ସେଇ ମାରୀଚ ମୃଗରୂପ ଧରି ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ବହୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲା।
3.44.9
आसीत् क्रुद्धस्तु काकुत्स्थो विवशस्तेन मोहितः।
अथावतस्थे सुश्रान्तश्छायामाश्रित्य शाद्वले ॥ ३.४४.९ ॥
କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇ ସେ ଅସହାୟ ହେଲେ। ତାପରେ ଅତି କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ସବୁଜ ଘାସ ଭୂମିରେ ଛାୟାରେ ଠିଆ ହେଲେ।
3.44.10
स तमुन्मादयामास मृगरूपो निशाचरः।
मृगैः परिवृतोऽथान्यैरदूरात् प्रत्यदृश्यत ॥ ३.४४.१० ॥
ସେଇ ମୃଗରୂପୀ ନିଶାଚର ତାଙ୍କୁ ଉନ୍ମତ୍ତ କଲା। ତାପରେ ଅନ୍ୟ ମୃଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ସେ ନିକଟରେ ଦେଖାଗଲା।
3.44.11
ग्रहीतुकामं दृष्ट्वा तं पुनरेवाभ्यधावत।
तत्क्षणादेव संत्रासात् पुनरन्तर्हितोऽभवत् ॥ ३.४४.११ ॥
ତାକୁ ଧରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଦେଖି ସେ ପୁଣି ତାହା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ। ସେହି କ୍ଷଣରେ ଭୟରେ ସେ ପୁଣି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା।
3.44.12
पुनरेव ततो दूराद् वृक्षखण्डाद् विनिःसृतः।
दृष्ट्वा रामो महातेजास्तं हन्तुं कृतनिश्चयः ॥ ३.४४.१२ ॥
ତାପରେ ଦୂରରୁ ଏକ ଗଛସମୂହରୁ ସେ ପୁଣି ବାହାରିଲା। ତାକୁ ଦେଖି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ତାକୁ ବଧ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କଲେ।
3.44.13
भूयस्तु शरमुद्धृत्य कुपितस्तत्र राघवः।
सूर्यरश्मिप्रतीकाशं ज्वलन्तमरिमर्दनम् ॥ ३.४४.१३ ॥
ପୁଣି ରାଘବ କ୍ରୋଧରେ ସେଠାରେ ଏକ ବାଣ ବାହାର କଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶତ୍ରୁ ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ସେହି ବାଣ।
3.44.14
संधाय सुदृढे चापे विकृष्य बलवद्बली।
तमेव मृगमुद्दिश्य श्वसन्तमिव पन्नगम् ॥ ३.४४.१४ ॥
ଦୃଢ଼ ଧନୁରେ ବାଣ ଯୋଡ଼ି ସେ ବଳୀ ବଳପୂର୍ବକ ଟାଣିଲେ; ସେହି ହରିଣକୁ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ଫଣା ଫୁଙ୍କାରୁ ସାପ ପରି।
3.44.15
मुमोच ज्वलितं दीप्तमस्त्रं ब्रह्मविनिर्मितम्।
शरीरं मृगरूपस्य विनिर्भिद्य शरोत्तमः ॥ ३.४४.१५ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ, ଜଳୁଥିବା ଦୀପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ସେ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେହି ଉତ୍ତମ ବାଣ ହରିଣରୂପର ଶରୀରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲା।
3.44.16
मारीचस्यैव हृदयं बिभेदाशनिसंनिभः।
तालमात्रमथोत्प्लुत्य न्यपतत् स भृशातुरः ॥ ३.४४.१६ ॥
ବଜ୍ର ପରି ସେହି ବାଣ ମାରୀଚଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ହିଁ ବିଦ୍ଧ କଲା; ସେ ତାଳ ଗଛ ପରି ଉଚ୍ଚ ଡେଇଁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
3.44.17
व्यनदद् भैरवं नादं धरण्यामल्पजीवितः।
म्रियमाणस्तु मारीचो जहौ तां कृत्रिमां तनुम् ॥ ३.४४.१७ ॥
ଅଳ୍ପାୟୁ ସେ ଭୂମିରେ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ; ମରିବା ସମୟରେ ମାରୀଚ ସେହି କୃତ୍ରିମ ରୂପ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
3.44.18
स्मृत्वा तद्वचनं रक्षो दध्यौ केन तु लक्ष्मणम्।
इह प्रस्थापयेत् सीता तां शून्ये रावणो हरेत् ॥ ३.४४.१८ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ରାକ୍ଷସ ଭାବିଲା—କେଉଁ ଉପାୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏଠାରୁ ପଠାଯିବ, ଯେପରି ରାବଣ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରିପାରିବ?
3.44.19
स प्राप्तकालमाज्ञाय चकार च ततः स्वनम्।
सदृशं राघवस्येव हा सीते लक्ष्मणेति च ॥ ३.४४.१९ ॥
ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ ଆସିଛି ଜାଣି ସେ ରାଘବଙ୍କ (ରାମଙ୍କ) ସ୍ୱର ପରି ଏକ ଚିତ୍କାର କଲା, "ହା ସୀତେ! ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ!"
3.44.20
तेन मर्मणि निर्विद्धं शरेणानुपमेन हि।
मृगरूपं तु तत् त्यक्त्वा राक्षसं रूपमास्थितः ॥ ३.४४.२० ॥
ସେହି ଅନୁପମ ବାଣରେ ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ମୃଗରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି ରାକ୍ଷସରୂପ ଧାରଣ କଲା।
3.44.21
चक्रे स सुमहाकायं मारीचो जीवितं त्यजन्।
तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ राक्षसं भीमदर्शनम् ॥ ३.४४.२१ ॥
ମାରୀଚ ନିଜର ବିଶାଳ ଶରୀର ଧାରଣ କଲା; ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି—
3.44.22
रामो रुधिरसिक्ताङ्गं चेष्टमानं महीतले।
जगाम मनसा सीतां लक्ष्मणस्य वचः स्मरन् ॥ ३.४४.२२ ॥
ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀରରେ ଭୂମିରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ତାହାକୁ ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ମନରେ ସୀତା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
3.44.23
मारीचस्य तु मायैषा पूर्वोक्तं लक्ष्मणेन तु।
तत् तथा ह्यभवच्चाद्य मारीचोऽयं मया हतः ॥ ३.४४.२३ ॥
ଏହା ମାରୀଚଙ୍କ ମାୟା ଥିଲା; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ପରି ହିଁ ଏହା ଘଟିଲା; ଆଜି ଏହି ମାରୀଚ ମୋ ଦ୍ୱାରା ମରିଲା।
3.44.24
हा सीते लक्ष्मणेत्येवमाक्रुश्य तु महास्वनम्।
ममार राक्षसः सोऽयं श्रुत्वा सीता कथं भवेत् ॥ ३.४४.२४ ॥
"ହା ସୀତେ! ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ଏହିପରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକି ସେ ରାକ୍ଷସ ମରିଗଲା। ଏହା ଶୁଣି ସୀତା କ'ଣ ହେବେ!
3.44.26
लक्ष्मणश्च महाबाहुः कामवस्थां गमिष्यति।
तत्र रामं भयं तीव्रमाविवेश विषादजम्।
राक्षसं मृगरूपं तं हत्वा श्रुत्वा च तत्स्वनम् ॥ ३.४४.२६ ॥
ମହାବାହୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିବେ। ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ମନରେ ବିଷାଦରୁ ଜନ୍ମିତ ତୀବ୍ର ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା; ସେହି ମୃଗରୂପୀ ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କରି ଓ ସେହି ଚିତ୍କାର ଶୁଣି।
3.44.27
निहत्य पृषतं चान्यं मांसमादाय राघवः।
त्वरमाणो जनस्थानं ससाराभिमुखं तदा ॥ ३.४४.२७ ॥
ରାଘବ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଚିତା ହରିଣକୁ ବଧ କରି, ମାଂସ ନେଇ, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଦ୍ରୁତ ଜନସ୍ଥାନ ଆଡ଼କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଗଲେ।