รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.45.1
आर्तस्वरं तु तं भर्तुर्विज्ञाय सदृशं वने।
उवाच लक्ष्मणं सीता गच्छ जानीहि राघवम् ॥ ३.४५.१ ॥
เมื่อได้ยินเสียงร้องด้วยความทุกข์ในป่า ซึ่งสีดารู้ว่าเป็นเสียงของพระสวามี นางจึงตรัสกับพระลักษมณ์ว่า "ไปเถิด ไปหารู้ข่าวของพระราฆพ"
3.45.2
नहि मे जीवितं स्थाने हृदयं वावतिष्ठते।
क्रोशतः परमार्तस्य श्रुतः शब्दो मया भृशम् ॥ ३.४५.२ ॥
ชีวิตและหัวใจของหม่อมฉันไม่อาจอยู่ในที่ของมันได้ เพราะหม่อมฉันได้ยินเสียงของพระองค์ร้องคร่ำครวญด้วยความทุกข์ยิ่งซ้ำแล้วซ้ำเล่า
3.45.3
आक्रन्दमानं तु वने भ्रातरं त्रातुमर्हसि।
तं क्षिप्रमभिधाव त्वं भ्रातरं शरणैषिणम् ॥ ३.४५.३ ॥
ท่านควรช่วยพี่ชายของท่านผู้ร้องคร่ำครวญอยู่ในป่า จงรีบไปหาพี่ชายผู้แสวงหาที่พึ่งนั้นเถิด
3.45.4
रक्षसां वशमापन्नं सिंहानामिव गोवृषम्।
न जगाम तथोक्तस्तु भ्रातुराज्ञाय शासनम् ॥ ३.४५.४ ॥
ดุจวัวตัวผู้ที่ตกอยู่ในอำนาจของพวกรากษสท่ามกลางฝูงสิงโต พระลักษมณ์ในตอนแรกไม่ตอบสนองต่อเสียงร้องของพี่ชาย แต่ครั้นเข้าใจคำสั่งของพี่ชายแล้ว จึงออกเดินทางไป
3.45.5
तमुवाच ततस्तत्र क्षुभिता जनकात्मजा।
सौमित्रे मित्ररूपेण भ्रातुस्त्वमसि शत्रुवत् ॥ ३.४५.५ ॥
ครั้งนั้น สีดาธิดาของพระชนก ผู้ทรงความกระวนกระวาย ตรัสกับพระลักษมณ์ที่นั่นว่า "ดูก่อนโอรสของสุมิตรา ท่านทำตัวเป็นมิตร แต่กลับเป็นดุจศัตรูต่อพี่ชายของท่าน"
3.45.6
यस्त्वमस्यामवस्थायां भ्रातरं नाभिपद्यसे।
इच्छसि त्वं विनश्यन्तं रामं लक्ष्मण मत्कृते ॥ ३.४५.६ ॥
ในสถานการณ์เช่นนี้ ท่านกลับไม่ไปหาพี่ชาย ดูก่อนพระลักษมณ์ ท่านปรารถนาให้พระรามผู้กำลังจะพินาศต้องพินาศไปเพราะเห็นแก่หม่อมฉัน
3.45.7
लोभात्तु मत्कृते नूनं नानुगच्छसि राघवम्।
व्यसनं ते प्रियं मन्ये स्नेहो भ्रातरि नास्ति ते ॥ ३.४५.७ ॥
เพราะความโลภ เพราะเห็นแก่หม่อมฉันเป็นแน่แท้ ท่านจึงไม่ไปตามพระราฆพ หม่อมฉันเห็นว่าความพินาศเป็นสิ่งที่ท่านปรารถนา ท่านไม่มีความรักต่อพี่ชายเลย
3.45.8
तेन तिष्ठसि विस्रब्धं तमपश्यन् महाद्युतिम्।
किं हि संशयमापन्ने तस्मिन्निह मया भवेत् ॥ ३.४५.८ ॥
เพราะเหตุนั้น ท่านจึงยืนอยู่ที่นี่อย่างสบายใจ โดยไม่ได้เห็นพระองค์ผู้ทรงรัศมีอันยิ่งใหญ่ ถ้าพระองค์ตกอยู่ในภยันตราย หม่อมฉันจะเป็นอย่างไรเล่าเมื่ออยู่ที่นี่
3.45.9
कर्तव्यमिह तिष्ठन्त्या यत्प्रधानस्त्वमागतः।
एवं ब्रुवाणां वैदेहीं बाष्पशोकसमन्विताम् ॥ ३.४५.९ ॥
สำหรับนางผู้ยืนอยู่ที่นี่ สิ่งที่ต้องทำคือ ท่านควรมาในฐานะผู้นำ เมื่อพระนางไวเทหีตรัสเช่นนั้น ทรงเต็มไปด้วยน้ำตาและความโศก
3.45.10
अब्रवील्लक्ष्मणस्त्रस्तां सीतां मृगवधूमिव।
पन्नगासुरगन्धर्वदेवदानवराक्षसैः ॥ ३.४५.१० ॥
พระลักษมณ์ตรัสกับสีดาผู้หวาดกลัวดุจนางกวางว่า "ทั้งจากนาค อสูร คนธรรพ์ เทพ ทานพ และรากษส"
3.45.11
अशक्यस्तव वैदेहि भर्ता जेतुं न संशयः।
देवि देवमनुष्येषु गन्धर्वेषु पतत्रिषु ॥ ३.४५.११ ॥
ดูก่อนไวเทหี พระสวามีของนางไม่อาจถูกพิชิตได้ ไม่ต้องสงสัยเลย ดูก่อนเทวี ในหมู่เทพและมนุษย์ ในหมู่คนธรรพ์และนก
3.45.12
राक्षसेषु पिशाचेषु किन्नरेषु मृगेषु च।
दानवेषु च घोरेषु न स विद्येत शोभने ॥ ३.४५.१२ ॥
ในหมู่รากษส ปิศาจ กินนร สัตว์ป่า และทานพผู้น่ากลัว ดูก่อนผู้งดงาม ไม่มีผู้ใดที่จะเอาชนะพระองค์ได้
3.45.13
यो रामं प्रतियुध्येत समरे वासवोपमम्।
अवध्यः समरे रामो नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ३.४५.१३ ॥
ผู้ใดเล่าจะต่อสู้กับพระรามผู้เปรียบเสมือนพระอินทร์ในการรบ พระรามไม่อาจถูกสังหารในสงคราม ท่านไม่ควรกล่าวเช่นนี้
3.45.14
न त्वामस्मिन् वने हातुमुत्सहे राघवं विना।
अनिवार्यं बलं तस्य बलैर्बलवतामपि ॥ ३.४५.१४ ॥
หม่อมฉันไม่อาจละทิ้งท่านไว้ในป่านี้ได้ นอกจากพระราฆพ กำลังของพระองค์ไม่อาจต้านทานได้ แม้แต่กำลังของผู้แข็งแกร่งทั้งหลาย
3.45.15
त्रिभिर्लोकैः समुदितैः सेश्वरैः सामरैरपि।
हृदयं निर्वृतं तेऽस्तु संतापस्त्यज्यतां तव ॥ ३.४५.१५ ॥
แม้โลกทั้งสามพร้อมด้วยผู้เป็นใหญ่และเทพทั้งหลายจะรวมกันอยู่ ขอให้หัวใจของท่านสงบ ขอให้ความทุกข์ของท่านถูกละทิ้งไปเถิด
3.45.16
आगमिष्यति ते भर्ता शीघ्रं हत्वा मृगोत्तमम्।
न स तस्य स्वरो व्यक्तं न कश्चिदपि दैवतः ॥ ३.४५.१६ ॥
พระสวามีของท่านจะเสด็จกลับมาในไม่ช้า หลังจากสังหารกวางตัวประเสริฐนั้นแล้ว เสียงนั้นไม่ใช่เสียงของพระองค์อย่างแน่นอน และก็ไม่ใช่เสียงของเทพองค์ใด
3.45.17
गन्धर्वनगरप्रख्या माया तस्य च रक्षसः।
न्यासभूतासि वैदेहि न्यस्ता मयि महात्मना ॥ ३.४५.१७ ॥
นั่นเป็นมายาของรากษสผู้นั้น ดุจนครคนธรรพ์ในท้องฟ้า ดูก่อนไวเทหี ท่านถูกมหาตมาผู้นั้นฝากไว้กับหม่อมฉันในฐานะของฝากไว้
3.45.18
रामेण त्वं वरारोहे न त्वां त्यक्तुमिहोत्सहे।
कृतवैराश्च कल्याणि वयमेतैर्निशाचरैः ॥ ३.४५.१८ ॥
ดูก่อนผู้มีสะโพกงาม หม่อมฉันไม่อาจละทิ้งท่านไว้ที่นี่ ท่านเป็นของพระราม ดูก่อนผู้เป็นมงคล พวกเราได้เป็นศัตรูกับพวกรากษสผู้เดินในราตรีเหล่านี้แล้ว
3.45.19
खरस्य निधने देवि जनस्थानवधं प्रति।
राक्षसा विविधा वाचो व्याहरन्ति महावने ॥ ३.४५.१९ ॥
ดูก่อนเทวี ในป่าใหญ่ พวกรากษสกล่าวถ้อยคำต่างๆ เกี่ยวกับการสิ้นชีวิตของขระ และการสังหารหมู่ที่ชนสถาน
3.45.20
हिंसाविहारा वैदेहि न चिन्तयितुमर्हसि।
लक्ष्मणेनैवमुक्ता तु क्रुद्धा संरक्तलोचना ॥ ३.४५.२० ॥
"ดูก่อนไวเทหี ท่านไม่ควรครุ่นคิดถึงผู้ที่ยินดีในการเบียดเบียน" เมื่อพระลักษมณ์ตรัสเช่นนี้ นางก็โกรธ ดวงตาแดงก่ำ
3.45.21
अब्रवीत् परुषं वाक्यं लक्ष्मणं सत्यवादिनम्।
अनार्याकरुणारम्भ नृशंस कुलपांसन ॥ ३.४५.२१ ॥
นางกล่าวถ้อยคำหยาบคายแก่พระลักษมณ์ผู้พูดความจริง ว่า เจ้าคนต่ำช้า ผู้เริ่มการใดด้วยความไม่มีเมตตา เจ้าคนโหดร้ายผู้ทำให้วงศ์ตระกูลมัวหมอง
3.45.22
अहं तव प्रियं मन्ये रामस्य व्यसनं महत्।
रामस्य व्यसनं दृष्ट्वा तेनैतानि प्रभाषसे ॥ ३.४५.२२ ॥
ข้าคิดว่าความทุกข์ใหญ่ที่เกิดแก่พระรามนั้นเป็นที่พอใจของเจ้า เพราะเหตุนั้นเจ้าจึงพูดเช่นนี้ เมื่อเห็นความทุกข์ของพระราม
3.45.23
नैव चित्रं सपत्नेषु पापं लक्ष्मण यद् भवेत्।
त्वद्विधेषु नृशंसेषु नित्यं प्रच्छन्नचारिषु ॥ ३.४५.२३ ॥
โอ้พระลักษมณ์ ไม่น่าประหลาดเลยที่ความชั่วจะมีอยู่ในศัตรู และไม่น่าแปลกที่จะมีในคนโหดร้ายอย่างเจ้า ผู้ซึ่งประพฤติการลับอยู่เสมอ
3.45.24
सुदुष्टस्त्वं वने राममेकमेकोऽनुगच्छसि।
मम हेतोः प्रतिच्छन्नः प्रयुक्तो भरतेन वा ॥ ३.४५.२४ ॥
เจ้าเป็นคนชั่วร้ายยิ่งนัก ตามพระรามเพียงลำพังไปในป่า ซ่อนตัวอยู่เพราะข้า หรือถูกส่งมาโดยภรตก็ไม่รู้
3.45.25
तन्न सिध्यति सौमित्रे तवापि भरतस्य वा।
कथमिन्दीवरश्यामं रामं पद्मनिभेक्षणम् ॥ ३.४५.२५ ॥
โอ้ผู้เกิดจากสุมิตรา สิ่งนี้จะไม่สำเร็จ ทั้งสำหรับเจ้าและสำหรับภรต ข้าจะเป็นเช่นไรได้ ในเมื่อพระรามมีผิวดั่งดอกอุบลน้ำเงิน มีนัยน์ตาดั่งดอกบัว
3.45.26
उपसंश्रित्य भर्तारं कामयेयं पृथग्जनम्।
समक्षं तव सौमित्रे प्राणांस्त्यक्ष्याम्यसंशयम् ॥ ३.४५.२६ ॥
โอ้ผู้เกิดจากสุมิตรา ข้าพึ่งพาสามีของข้าแล้ว ถ้าข้าจะปรารถนาชายสามัญอื่น ข้าจะสละชีวิตต่อหน้าเจ้าอย่างแน่นอน
3.45.27
रामं विना क्षणमपि नैव जीवामि भूतले।
इत्युक्तः परुषं वाक्यं सीतया रोमहर्षणम् ॥ ३.४५.२७ ॥
ข้าไม่อาจมีชีวิตอยู่บนแผ่นดินแม้เพียงชั่วขณะหากปราศจากพระราม นางกล่าวดังนี้ เมื่อถูกพูดด้วยถ้อยคำหยาบคายทำให้ขนลุก โดยสีดา
3.45.28
अब्रवील्लक्ष्मणः सीतां प्राञ्जलिः स जितेन्द्रियः।
उत्तरं नोत्सहे वक्तुं दैवतं भवती मम ॥ ३.४५.२८ ॥
พระลักษมณ์ผู้สำรวมอินทรีย์ ประนมมือ กล่าวแก่สีดาว่า ข้าไม่อาจตอบได้ เพราะท่านเป็นเทวีของข้า
3.45.29
वाक्यमप्रतिरूपं तु न चित्रं स्त्रीषु मैथिलि।
स्वभावस्त्वेष नारीणामेषु लोकेषु दृश्यते ॥ ३.४५.२९ ॥
โอ้ไมถิลี ถ้อยคำอันไม่เหมาะสมเช่นนี้ไม่แปลกในหมู่สตรี นี่เป็นธรรมชาติของสตรี ซึ่งปรากฏในโลกเหล่านี้
3.45.30
विमुक्तधर्माश्चपलास्तीक्ष्णा भेदकराः स्त्रियः।
न सहे हीदृशं वाक्यं वैदेहि जनकात्मजे ॥ ३.४५.३० ॥
สตรีละทิ้งธรรม หุนหันพลันแล่น วาจาคม ก่อให้เกิดความแตกแยก โอ้ไวเทหี ธิดาของชนก ข้าไม่อาจทนฟังถ้อยคำเช่นนี้ได้
3.45.31
श्रोत्रयोरुभयोर्मध्ये तप्तनाराचसंनिभम्।
उपशृण्वन्तु मे सर्वे साक्षिणो हि वनेचराः ॥ ३.४५.३१ ॥
ขอให้สัตว์ป่าผู้เป็นพยานทั้งหมดได้ฟังถ้อยคำเหล่านี้ ซึ่งแทงเข้าทั้งสองหูของข้าดุจลูกศรเหล็กแดงร้อน
3.45.32
न्यायवादी यथा वाक्यमुक्तोऽहं परुषं त्वया।
धिक् त्वामद्य विनश्यन्तीं यन्मामेवं विशङ्कसे ॥ ३.४५.३२ ॥
เจ้าพูดถ้อยคำหยาบคายใส่ข้า ดั่งผู้กล่าวถึงความยุติธรรม ช่างน่าละอายเหลือเกิน เจ้าผู้วันนี้กำลังจะพินาศ กลับสงสัยข้าในเรื่องเช่นนี้
3.45.33
स्त्रीत्वाद् दुष्टस्वभावेन गुरुवाक्ये व्यवस्थितम्।
गच्छामि यत्र काकुत्स्थः स्वस्ति तेऽस्तु वरानने ॥ ३.४५.३३ ॥
เพราะข้าเป็นหญิงที่มีนิสัยชั่วร้าย ข้าจึงไปยังที่ที่พระรามแห่งวงศ์กากุตสถ์ยืนมั่นในคำของผู้ใหญ่ ขอให้เจ้าอยู่เย็นเป็นสุข โอ้ผู้มีใบหน้างาม
3.45.34
रक्षन्तु त्वां विशालाक्षि समग्रा वनदेवताः।
निमित्तानि हि घोराणि यानि प्रादुर्भवन्ति मे।
अपि त्वां सह रामेण पश्येयं पुनरागतः ॥ ३.४५.३४ ॥
ขอให้เทวดาแห่งป่าทั้งปวงคุ้มครองเจ้า โอ้ผู้มีดวงตากว้าง นิมิตอันน่ากลัวกำลังปรากฏต่อหน้าข้า ขอให้ข้ากลับมาและได้เห็นเจ้ากับพระรามอีกครั้ง
3.45.35
लक्ष्मणेनैवमुक्ता तु रुदती जनकात्मजा।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं तीव्रबाष्पपरिप्लुता ॥ ३.४५.३५ ॥
เมื่อพระลักษมณ์กล่าวเช่นนั้น ธิดาของชนกนั้นร้องไห้ จมอยู่ในน้ำตาอันแรงกล้า จึงตอบด้วยถ้อยคำเหล่านี้
3.45.36
गोदावरीं प्रवेक्ष्यामि हीना रामेण लक्ष्मण।
आबन्धिष्येऽथवा त्यक्ष्ये विषमे देहमात्मनः ॥ ३.४५.३६ ॥
โอ้พระลักษมณ์ เมื่อปราศจากพระราม ข้าจะลงแม่น้ำโคทาวรี หรือจะแขวนคอตาย หรือจะสละร่างกายของข้าเองในภาวะอันคับขัน
3.45.37
पिबामि वा विषं तीक्ष्णं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्।
न त्वहं राघवादन्यं कदापि पुरुषं स्पृशे ॥ ३.४५.३७ ॥
ข้าจะดื่มยาพิษอันร้ายแรง หรือจะเข้าไปในกองไฟ แต่ข้าจะไม่แตะต้องชายใดอื่นนอกจากราฆวะ คือพระราม เป็นอันขาด
3.45.38
पाणिभ्यां रुदती दुःखादुदरं प्रजघान ह ॥ ३.४५.३८ ॥
นางร้องไห้ด้วยความทุกข์ ตีท้องของตนด้วยมือทั้งสอง
3.45.39
तामार्तरूपां विमना रुदन्तीं
सौमित्रिरालोक्य विशालनेत्राम्।
आश्वासयामास न चैव भर्तु-
स्तं भ्रातरं किंचिदुवाच सीता ॥ ३.४५.३९ ॥
พระสุมิตราบุตรเห็นนางมีรูปโศกเศร้า ใจหม่นหมอง ร้องไห้อยู่ นัยน์ตากว้างนั้น จึงพยายามปลอบโยนนาง แต่สีดามิได้กล่าวสิ่งใดแก่น้องของสามีเลย
3.45.40
ततस्तु सीतामभिवाद्य लक्ष्मणः
कृताञ्जलिः किंचिदभिप्रणम्य।
अवेक्षमाणो बहुशः स मैथिलीं
जगाम रामस्य समीपमात्मवान् ॥ ३.४५.४० ॥
แล้วพระลักษมณ์ผู้สำรวมตน ถวายความเคารพแก่สีดา ประนมมือ ก้มศีรษะลงเล็กน้อย หันกลับมามองไมถิลีหลายครั้ง แล้วเดินไปยังที่ใกล้พระราม