വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.45.1
आर्तस्वरं तु तं भर्तुर्विज्ञाय सदृशं वने।
उवाच लक्ष्मणं सीता गच्छ जानीहि राघवम् ॥ ३.४५.१ ॥
കാട്ടിൽ ഭർത്താവിന്റെ ആ ആർത്തസ്വരം അദ്ദേഹത്തിന്റേതു തന്നെയെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ സീത ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞു: "പോകൂ, രാഘവനെ അന്വേഷിച്ചറിയൂ."
3.45.2
नहि मे जीवितं स्थाने हृदयं वावतिष्ठते।
क्रोशतः परमार्तस्य श्रुतः शब्दो मया भृशम् ॥ ३.४५.२ ॥
അത്യന്തം ആർത്തനായി വിളിക്കുന്ന അവരുടെ ശബ്ദം ഞാൻ ഏറെ കേട്ടു; എന്റെ പ്രാണനും ഹൃദയവും ഇപ്പോൾ സ്വസ്ഥാനത്തു നിൽക്കുന്നില്ല.
3.45.3
आक्रन्दमानं तु वने भ्रातरं त्रातुमर्हसि।
तं क्षिप्रमभिधाव त्वं भ्रातरं शरणैषिणम् ॥ ३.४५.३ ॥
കാട്ടിൽ വിളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സഹോദരനെ രക്ഷിക്കേണ്ടത് നിന്റെ കടമയാണ്; അഭയം തേടുന്ന ആ സഹോദരന്റെ അടുത്തേക്ക് വേഗം ഓടുക.
3.45.4
रक्षसां वशमापन्नं सिंहानामिव गोवृषम्।
न जगाम तथोक्तस्तु भ्रातुराज्ञाय शासनम् ॥ ३.४५.४ ॥
സിംഹങ്ങളുടെ നടുവിൽ പെട്ട കാളയെപ്പോലെ രാക്ഷസന്മാരുടെ വശത്തായ സഹോദരന്റെ വിളികേട്ടിട്ടും ലക്ഷ്മണൻ പോയില്ല; എങ്കിലും സഹോദരന്റെ കല്പന മനസ്സിലാക്കി അദ്ദേഹം പുറപ്പെട്ടു.
3.45.5
तमुवाच ततस्तत्र क्षुभिता जनकात्मजा।
सौमित्रे मित्ररूपेण भ्रातुस्त्वमसि शत्रुवत् ॥ ३.४५.५ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ ഉലഞ്ഞുപോയ ജനകപുത്രി അവനോടു പറഞ്ഞു: "സൗമിത്രീ! മിത്രരൂപത്തിൽ നീ സഹോദരന് ശത്രുവിനെപ്പോലെയാണ്."
3.45.6
यस्त्वमस्यामवस्थायां भ्रातरं नाभिपद्यसे।
इच्छसि त्वं विनश्यन्तं रामं लक्ष्मण मत्कृते ॥ ३.४५.६ ॥
ഈ അവസ്ഥയിൽ നീ സഹോദരന്റെ അടുത്തേക്കു പോകുന്നില്ല; ലക്ഷ്മണാ, എന്റെ കാരണത്താൽ നശിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന രാമൻ നശിക്കണമെന്നു നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
3.45.7
लोभात्तु मत्कृते नूनं नानुगच्छसि राघवम्।
व्यसनं ते प्रियं मन्ये स्नेहो भ्रातरि नास्ति ते ॥ ३.४५.७ ॥
ലോഭത്താൽത്തന്നെ, എന്റെ നിമിത്തം നീ രാഘവനെ അനുഗമിക്കുന്നില്ല. ആപത്ത് നിനക്ക് പ്രിയമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; സഹോദരനോട് നിനക്ക് സ്നേഹമില്ല.
3.45.8
तेन तिष्ठसि विस्रब्धं तमपश्यन् महाद्युतिम्।
किं हि संशयमापन्ने तस्मिन्निह मया भवेत् ॥ ३.४५.८ ॥
അതിനാൽ, ആ മഹാതേജസ്വിയെ കാണാതെ നീ നിശ്ചിന്തനായി നിൽക്കുന്നു. അവൻ ആപത്തിൽ പെട്ടാൽ ഇവിടെ എനിക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?
3.45.9
कर्तव्यमिह तिष्ठन्त्या यत्प्रधानस्त्वमागतः।
एवं ब्रुवाणां वैदेहीं बाष्पशोकसमन्विताम् ॥ ३.४५.९ ॥
ഇവിടെ നിൽക്കുന്ന അവൾക്ക് ചെയ്യേണ്ടത്, നീ പ്രധാനിയായി വന്നിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ച, കണ്ണീരും ശോകവും നിറഞ്ഞ വൈദേഹിയോട്—
3.45.10
अब्रवील्लक्ष्मणस्त्रस्तां सीतां मृगवधूमिव।
पन्नगासुरगन्धर्वदेवदानवराक्षसैः ॥ ३.४५.१० ॥
ഭയന്ന സീതയോട്, മാൻപേടയെപ്പോലെ വിറച്ച അവളോട് ലക്ഷ്മണൻ പറഞ്ഞു— നാഗന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരാൽ—
3.45.11
अशक्यस्तव वैदेहि भर्ता जेतुं न संशयः।
देवि देवमनुष्येषु गन्धर्वेषु पतत्रिषु ॥ ३.४५.११ ॥
വൈദേഹീ, നിന്റെ ഭർത്താവിനെ ജയിക്കുക അസാധ്യമാണ്; സംശയമില്ല. ദേവീ, ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും, ഗന്ധർവന്മാരിലും പക്ഷികളിലും—
3.45.12
राक्षसेषु पिशाचेषु किन्नरेषु मृगेषु च।
दानवेषु च घोरेषु न स विद्येत शोभने ॥ ३.४५.१२ ॥
രാക്ഷസന്മാരിലും, പിശാചുക്കളിലും, കിന്നരന്മാരിലും, മൃഗങ്ങളിലും, ഭയങ്കരരായ ദാനവന്മാരിലും, ശോഭനേ, അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരുവനും ഇല്ല.
3.45.13
यो रामं प्रतियुध्येत समरे वासवोपमम्।
अवध्यः समरे रामो नैवं त्वं वक्तुमर्हसि ॥ ३.४५.१३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രതുല്യനായ രാമനോട് ആര് എതിരിടും? യുദ്ധത്തിൽ രാമൻ വധിക്കപ്പെടാത്തവനാണ്; നീ ഇങ്ങനെ പറയരുത്.
3.45.14
न त्वामस्मिन् वने हातुमुत्सहे राघवं विना।
अनिवार्यं बलं तस्य बलैर्बलवतामपि ॥ ३.४५.१४ ॥
ഈ വനത്തിൽ രാഘവനില്ലാതെ നിന്നെ സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല; അവന്റെ ബലം ബലവാന്മാരുടെ ബലത്തിനും തടുക്കാനാവാത്തതാണ്.
3.45.15
त्रिभिर्लोकैः समुदितैः सेश्वरैः सामरैरपि।
हृदयं निर्वृतं तेऽस्तु संतापस्त्यज्यतां तव ॥ ३.४५.१५ ॥
മൂന്ന് ലോകങ്ങളും അവയുടെ ഈശ്വരന്മാരും ദേവന്മാരും ഒന്നിച്ചാലും നിന്റെ ഹൃദയം ശാന്തമായിരിക്കട്ടെ; നിന്റെ സന്താപം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടട്ടെ.
3.45.16
आगमिष्यति ते भर्ता शीघ्रं हत्वा मृगोत्तमम्।
न स तस्य स्वरो व्यक्तं न कश्चिदपि दैवतः ॥ ३.४५.१६ ॥
നിന്റെ ഭർത്താവ് ആ ശ്രേഷ്ഠമൃഗത്തെ കൊന്ന് ഉടൻ മടങ്ങിവരും; അത് അവന്റെ ശബ്ദമല്ല, ഒരു ദേവന്റെ ശബ്ദവുമല്ല.
3.45.17
गन्धर्वनगरप्रख्या माया तस्य च रक्षसः।
न्यासभूतासि वैदेहि न्यस्ता मयि महात्मना ॥ ३.४५.१७ ॥
അത് ഗന്ധർവനഗരം പോലെയുള്ള ആ രാക്ഷസന്റെ മായയാണ്; വൈദേഹീ, മഹാത്മാവ് നിന്നെ എന്റെ അടുക്കൽ ന്യാസമായി വെച്ചിരിക്കുന്നു.
3.45.18
रामेण त्वं वरारोहे न त्वां त्यक्तुमिहोत्सहे।
कृतवैराश्च कल्याणि वयमेतैर्निशाचरैः ॥ ३.४५.१८ ॥
സുന്ദരീ, രാമനോടൊപ്പമുള്ള നിന്നെ ഇവിടെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല; കല്യാണീ, ഈ നിശാചരരോട് ഞങ്ങൾ വൈരം വെച്ചിട്ടുണ്ട്.
3.45.19
खरस्य निधने देवि जनस्थानवधं प्रति।
राक्षसा विविधा वाचो व्याहरन्ति महावने ॥ ३.४५.१९ ॥
ദേവീ, ഖരന്റെ മരണത്തെയും ജനസ്ഥാനത്തിന്റെ നാശത്തെയും കുറിച്ച് ആ മഹാവനത്തിൽ രാക്ഷസന്മാർ പലവിധം വാക്കുകൾ പറയുന്നു.
3.45.20
हिंसाविहारा वैदेहि न चिन्तयितुमर्हसि।
लक्ष्मणेनैवमुक्ता तु क्रुद्धा संरक्तलोचना ॥ ३.४५.२० ॥
"വൈദേഹീ, ഹിംസയിൽ രമിക്കുന്നവരെക്കുറിച്ച് നീ ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല." ലക്ഷ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ കോപിച്ചു, ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ,
3.45.21
अब्रवीत् परुषं वाक्यं लक्ष्मणं सत्यवादिनम्।
अनार्याकरुणारम्भ नृशंस कुलपांसन ॥ ३.४५.२१ ॥
സത്യവാദിയായ ലക്ഷ്മണനോട് അവൾ കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: "അനാര്യാ, കരുണയില്ലാത്ത പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനേ, ക്രൂരാ, കുലത്തെ കളങ്കപ്പെടുത്തുന്നവനേ!
3.45.22
अहं तव प्रियं मन्ये रामस्य व्यसनं महत्।
रामस्य व्यसनं दृष्ट्वा तेनैतानि प्रभाषसे ॥ ३.४५.२२ ॥
"രാമന് വന്ന ഈ മഹാദുഃഖം കണ്ട് അത് നിനക്ക് പ്രിയമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് നീ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത്.
3.45.23
नैव चित्रं सपत्नेषु पापं लक्ष्मण यद् भवेत्।
त्वद्विधेषु नृशंसेषु नित्यं प्रच्छन्नचारिषु ॥ ३.४५.२३ ॥
"ലക്ഷ്മണാ, ശത്രുക്കളിൽ പാപമുണ്ടാകുന്നത് അത്ഭുതമല്ല; നിന്നെപ്പോലെ എപ്പോഴും ഒളിഞ്ഞു സഞ്ചരിക്കുന്ന ക്രൂരന്മാരിൽ അത് ഉണ്ടാകുന്നതും അത്ഭുതമല്ല.
3.45.24
सुदुष्टस्त्वं वने राममेकमेकोऽनुगच्छसि।
मम हेतोः प्रतिच्छन्नः प्रयुक्तो भरतेन वा ॥ ३.४५.२४ ॥
"നീ അതിദുഷ്ടനാണ്; കാട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് രാമനെ പിന്തുടരുന്നു. എനിക്കുവേണ്ടി ഒളിഞ്ഞിരുന്നോ, അല്ലെങ്കിൽ ഭരതനാൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടോ!
3.45.25
तन्न सिध्यति सौमित्रे तवापि भरतस्य वा।
कथमिन्दीवरश्यामं रामं पद्मनिभेक्षणम् ॥ ३.४५.२५ ॥
സൗമിത്രീ, ഇത് നിന്റെയോ ഭരതന്റെയോ ആഗ്രഹം സാധിക്കുകയില്ല. നീലോത്പലം പോലെ കറുത്തവനും താമരക്കണ്ണനുമായ രാമനെ എങ്ങനെ...
3.45.26
उपसंश्रित्य भर्तारं कामयेयं पृथग्जनम्।
समक्षं तव सौमित्रे प्राणांस्त्यक्ष्याम्यसंशयम् ॥ ३.४५.२६ ॥
സൗമിത്രീ, ഭർത്താവിനെ വിട്ട് മറ്റൊരു സാധാരണ പുരുഷനെ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ, നിന്റെ കൺമുന്നിൽ തന്നെ സംശയമില്ലാതെ ഞാൻ പ്രാണൻ ത്യജിക്കും.
3.45.27
रामं विना क्षणमपि नैव जीवामि भूतले।
इत्युक्तः परुषं वाक्यं सीतया रोमहर्षणम् ॥ ३.४५.२७ ॥
രാമനില്ലാതെ ഒരു നിമിഷംപോലും ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കില്ല എന്ന് സീത പറഞ്ഞ, രോമാഞ്ചമുണ്ടാക്കുന്ന കഠിനവാക്കുകൾ കേട്ട്...
3.45.28
अब्रवील्लक्ष्मणः सीतां प्राञ्जलिः स जितेन्द्रियः।
उत्तरं नोत्सहे वक्तुं दैवतं भवती मम ॥ ३.४५.२८ ॥
ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹമുള്ള ലക്ഷ്മണൻ കൈകൂപ്പി സീതയോട് പറഞ്ഞു—മറുപടി പറയാൻ എനിക്ക് ധൈര്യമില്ല; അങ്ങ് എനിക്ക് ദൈവതുല്യയാണ്.
3.45.29
वाक्यमप्रतिरूपं तु न चित्रं स्त्रीषु मैथिलि।
स्वभावस्त्वेष नारीणामेषु लोकेषु दृश्यते ॥ ३.४५.२९ ॥
മൈഥിലീ, സ്ത്രീകളിൽ ഇത്തരം അനുചിതവാക്കുകൾ അത്ഭുതമല്ല; സ്ത്രീകളുടെ ഈ സ്വഭാവം ഈ ലോകങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
3.45.30
विमुक्तधर्माश्चपलास्तीक्ष्णा भेदकराः स्त्रियः।
न सहे हीदृशं वाक्यं वैदेहि जनकात्मजे ॥ ३.४५.३० ॥
സ്ത്രീകൾ ധർമ്മം വിട്ടവരും ചപലരും തീക്ഷ്ണരും ഭിന്നത ഉണ്ടാക്കുന്നവരുമാണ്; വൈദേഹീ, ജനകപുത്രീ, ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകൾ ഞാൻ സഹിക്കില്ല.
3.45.31
श्रोत्रयोरुभयोर्मध्ये तप्तनाराचसंनिभम्।
उपशृण्वन्तु मे सर्वे साक्षिणो हि वनेचराः ॥ ३.४५.३१ ॥
രണ്ടു ചെവികൾക്കിടയിൽ തപ്തമായ അമ്പുകൾ പോലുള്ള ഈ വാക്കുകൾ വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സാക്ഷികളായ എല്ലാവരും കേൾക്കട്ടെ.
3.45.32
न्यायवादी यथा वाक्यमुक्तोऽहं परुषं त्वया।
धिक् त्वामद्य विनश्यन्तीं यन्मामेवं विशङ्कसे ॥ ३.४५.३२ ॥
നീതി പറയുന്നവനെപ്പോലെ നീ എന്നോട് പരുഷവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. നശിക്കാൻ പോകുന്ന എന്നെ ഇങ്ങനെ സംശയിക്കുന്ന നിനക്ക് ധിക്കാരം!
3.45.33
स्त्रीत्वाद् दुष्टस्वभावेन गुरुवाक्ये व्यवस्थितम्।
गच्छामि यत्र काकुत्स्थः स्वस्ति तेऽस्तु वरानने ॥ ३.४५.३३ ॥
സ്ത്രീയായതുകൊണ്ടും ദുഷ്ടസ്വഭാവം കൊണ്ടും (പറയുന്നു), ഗുരുവാക്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന കാകുത്സ്ഥനായ (രാമൻ) എവിടെയുണ്ടോ അവിടേക്ക് ഞാൻ പോകുന്നു. സുന്ദരമുഖീ, നിനക്ക് ശുഭമുണ്ടാകട്ടെ.
3.45.34
रक्षन्तु त्वां विशालाक्षि समग्रा वनदेवताः।
निमित्तानि हि घोराणि यानि प्रादुर्भवन्ति मे।
अपि त्वां सह रामेण पश्येयं पुनरागतः ॥ ३.४५.३४ ॥
വിശാലാക്ഷീ, വനദേവതകളെല്ലാം നിന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. എനിക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഭയങ്കരമായ ദുർനിമിത്തങ്ങളുണ്ട്. മടങ്ങിവന്ന് നിന്നെ രാമനോടൊപ്പം ഞാൻ വീണ്ടും കാണട്ടെ.
3.45.35
लक्ष्मणेनैवमुक्ता तु रुदती जनकात्मजा।
प्रत्युवाच ततो वाक्यं तीव्रबाष्पपरिप्लुता ॥ ३.४५.३५ ॥
ലക്ഷ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ജനകപുത്രി സീത, കഠിനമായ കണ്ണീരിൽ മുങ്ങി അപ്പോൾ ഈ വാക്കുകൾ മറുപടി പറഞ്ഞു.
3.45.36
गोदावरीं प्रवेक्ष्यामि हीना रामेण लक्ष्मण।
आबन्धिष्येऽथवा त्यक्ष्ये विषमे देहमात्मनः ॥ ३.४५.३६ ॥
ലക്ഷ്മണാ, രാമനില്ലാത്തവളായി ഞാൻ ഗോദാവരിയിൽ പ്രവേശിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ കുരുക്കിട്ട് മരിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ അപകടകരമായ അവസ്ഥയിൽ എന്റെ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കും.
3.45.37
पिबामि वा विषं तीक्ष्णं प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्।
न त्वहं राघवादन्यं कदापि पुरुषं स्पृशे ॥ ३.४५.३७ ॥
ഞാൻ തീക്ഷ്ണമായ വിഷം കുടിക്കാം അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിക്കാം; എന്നാൽ രാഘവനല്ലാതെ മറ്റൊരു പുരുഷനെയും ഞാൻ ഒരിക്കലും സ്പർശിക്കില്ല.
3.45.38
पाणिभ्यां रुदती दुःखादुदरं प्रजघान ह ॥ ३.४५.३८ ॥
ദുഃഖത്താൽ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൾ കൈകളാൽ തന്റെ വയറിൽ അടിച്ചു.
3.45.39
तामार्तरूपां विमना रुदन्तीं
सौमित्रिरालोक्य विशालनेत्राम्।
आश्वासयामास न चैव भर्तु-
स्तं भ्रातरं किंचिदुवाच सीता ॥ ३.४५.३९ ॥
ദുഃഖിതരൂപിണിയായി, മനസ്സിടിഞ്ഞ് കരയുന്ന വിശാലനേത്രയെ കണ്ട് സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ) ആശ്വസിപ്പിച്ചു; എങ്കിലും സീത ഭർത്താവിന്റെ ആ സഹോദരനോട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
3.45.40
ततस्तु सीतामभिवाद्य लक्ष्मणः
कृताञ्जलिः किंचिदभिप्रणम्य।
अवेक्षमाणो बहुशः स मैथिलीं
जगाम रामस्य समीपमात्मवान् ॥ ३.४५.४० ॥
പിന്നീട് ലക്ഷ്മണൻ സീതയെ വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി അല്പം വണങ്ങി; മൈഥിലിയെ പലതവണ തിരിഞ്ഞുനോക്കിക്കൊണ്ട് ആത്മസംയമമുള്ള ആ ലക്ഷ്മണൻ രാമന്റെ സമീപത്തേക്ക് പോയി.