వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.47.1
रावणेन तु वैदेही तदा पृष्टा जिहीर्षुणा।
परिव्राजकरूपेण शशंसात्मानमात्मना ॥ ३.४७.१ ॥
అప్పుడు అపహరించాలనుకున్న రావణుడు వైదేహిని ప్రశ్నించాడు; సన్యాసి రూపంలో తనను తానే పరిచయం చేసుకున్నాడు.
3.47.3
ब्राह्मणश्चातिथिश्चैष अनुक्तो हि शपेत माम्।
दुहिता जनकस्याहं मैथिलस्य महात्मनः।
सीता नाम्नास्मि भद्रं ते रामस्य महिषी प्रिया ॥ ३.४७.३ ॥
ఈయన బ్రాహ్మణుడు, అతిథి; సత్కరించబడకపోతే నన్ను శపించగలడు. నేను మహాత్ముడైన మిథిలరాజు జనకుని కుమార్తెను; నా పేరు సీత. మీకు శుభం కలుగుగాక; నేను రాముని ప్రియ మహిషిని.
3.47.4
उषित्वा द्वादश समा इक्ष्वाकूणां निवेशने।
भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी ॥ ३.४७.४ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశ గృహంలో పన్నెండు సంవత్సరాలు నివసించి, మానవ సుఖాలను అనుభవిస్తూ, సర్వ కోరికలూ నెరవేరే సంపదలో ఉన్నాను.
3.47.5
तत्र त्रयोदशे वर्षे राजाऽमन्त्रयत प्रभुः।
अभिषेचयितुं रामं समेतो राजमन्त्रिभिः ॥ ३.४७.५ ॥
అక్కడ పదమూడవ సంవత్సరంలో, ప్రభువైన రాజు మంత్రులతో కలిసి రాముని పట్టాభిషేకం గురించి చర్చించాడు.
3.47.6
तस्मिन् सम्भ्रियमाणे तु राघवस्याभिषेचने।
कैकेयी नाम भर्तारं ममार्या याचते वरम् ॥ ३.४७.६ ॥
రాఘవుని పట్టాభిషేకం సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, నా ఆర్య కైకేయి తన భర్తను ఒక వరం కోరింది.
3.47.7
परिगृह्य तु कैकेयी श्वशुरं सुकृतेन मे।
मम प्रव्राजनं भर्तुर्भरतस्याभिषेचनम् ॥ ३.४७.७ ॥
కైకేయి మామగారిని, నా పుణ్య బలంతో, తన వశం చేసుకుంది; నా భర్త ప్రవాసం, భరతుని పట్టాభిషేకం కావాలని కోరింది.
3.47.8
द्वावयाचत भर्तारं सत्यसंधं नृपोत्तमम्।
नाद्य भोक्ष्ये न च स्वप्स्ये न पास्ये न कदाचन ॥ ३.४७.८ ॥
సత్యసంధుడైన శ్రేష్ఠ రాజు అయిన తన భర్తను ఆమె రెండు వరాలు కోరింది; "ఈ రోజు నేను తినను, నిద్రపోను, ఎప్పుడూ నీరు త్రాగను" అని.
3.47.10
एष मे जीवितस्यान्तो रामो यदभिषिच्यते।
अयाचतार्थैरन्वर्थैर्न च याच्ञां चकार सा।
मम भर्ता महातेजा वयसा पञ्चविंशकः ॥ ३.४७.१० ॥
"రాముడికి అభిషేకం జరగడమే నా జీవితానికి అంతం" — అర్థవంతమైన మాటలతో ఆమె అడిగింది; అడగడానికి ఆమె వెనుకాడలేదు. నా భర్త మహాతేజస్వి, ఇరవై ఐదు సంవత్సరాల వయస్సువాడు.
3.47.11
अष्टादश हि वर्षाणि मम जन्मनि गण्यते।
रामेति प्रथितो लोके सत्यवान् शीलवान् शुचिः ॥ ३.४७.११ ॥
నా జననం నుండి పద్దెనిమిది సంవత్సరాలు లెక్కించబడతాయి. లోకంలో రాముడిగా ప్రసిద్ధుడైన అతడు సత్యవంతుడు, శీలవంతుడు, పవిత్రుడు.
3.47.12
विशालाक्षो महाबाहुः सर्वभूतहिते रतः।
कामार्तश्च महाराजः पिता दशरथः स्वयम् ॥ ३.४७.१२ ॥
విశాలనేత్రుడు, మహాబాహువు, సర్వ ప్రాణుల హితంలో నిమగ్నుడు. మహారాజు, నా తండ్రి దశరథుడు స్వయంగా కామంతో బాధపడినవాడు.
3.47.13
कैकेय्याः प्रियकामार्थं तं रामं नाभ्यषेचयत्।
अभिषेकाय तु पितुः समीपं राममागतम् ॥ ३.४७.१३ ॥
కైకేయిని సంతోషపెట్టాలనే కోరికతో తండ్రి రాముడికి అభిషేకం చేయలేదు. అయితే అభిషేకం కోసం రాముడు తండ్రి సమీపానికి వచ్చాడు.
3.47.14
कैकेयी मम भर्तारमित्युवाच द्रुतं वचः।
तव पित्रा समाज्ञप्तं ममेदं शृणु राघव ॥ ३.४७.१४ ॥
కైకేయి నా భర్తతో వెంటనే ఈ మాటలు చెప్పింది — "రాఘవా, నీ తండ్రి ఆజ్ఞాపించినది నా నుండి వినుము."
3.47.15
भरताय प्रदातव्यमिदं राज्यमकण्टकम्।
त्वया तु खलु वस्तव्यं नव वर्षाणि पञ्च च ॥ ३.४७.१५ ॥
ఈ నిష్కంటక రాజ్యాన్ని భరతునికి ఇవ్వాలి; నీవు మాత్రం పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో నివసించాలి.
3.47.16
वने प्रव्रज काकुत्स्थ पितरं मोचयानृतात् ।
तथेत्युवाच तां रामः कैकेयीमकुतोभयः ॥ ३.४७.१६ ॥
కాకుత్స్థా, అరణ్యానికి వెళ్లు; తండ్రిని అసత్యం నుండి విడిపించు. అప్పుడు రాముడు నిర్భయంగా కైకేయితో 'అలాగే' అన్నాడు.
3.47.17
चकार तद्वचः श्रुत्वा भर्ता मम दृढव्रतः।
दद्यान्न प्रतिगृह्णीयात् सत्यं ब्रूयान्न चानृतम् ॥ ३.४७.१७ ॥
ఈ మాట విని నా భర్త, దృఢవ్రతుడు, అలాగే చేశాడు. దానమివ్వాలి, స్వీకరించకూడదు; సత్యమే పలకాలి, అసత్యం పలకకూడదు.
3.47.18
एतद् ब्राह्मण रामस्य व्रतं धृतमनुत्तमम्।
तस्य भ्राता तु वैमात्रो लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् ॥ ३.४७.१८ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, ఇది రాముని ఉత్తమ వ్రతం. ఆయన సవతి సోదరుడు, పరాక్రమవంతుడైన లక్ష్మణుడు.
3.47.19
रामस्य पुरुषव्याघ्रः सहायः समरेऽरिहा।
स भ्राता लक्ष्मणो नाम ब्रह्मचारी दृढव्रतः ॥ ३.४७.१९ ॥
రాముని సహాయకుడు, యుద్ధంలో శత్రు సంహారకుడు, పురుషులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ సోదరుడు లక్ష్మణుడు; ఆయన బ్రహ్మచారి, దృఢవ్రతుడు.
3.47.20
अन्वगच्छद् धनुष्पाणिः प्रव्रजन्तं मया सह।
जटी तापसरूपेण मया सह सहानुजः ॥ ३.४७.२० ॥
విల్లు చేతబట్టి, నాతో ప్రయాణమవుతున్న ఆయనను అనుసరించి వెళ్లాడు; జటాధారి అయి, తాపసి రూపంలో, నాతో, తమ్ముడితో కలిసి.
3.47.21
प्रविष्टो दण्डकारण्यं धर्मनित्यो दृढव्रतः।
ते वयं प्रच्युता राज्यात् कैकेय्यास्तु कृते त्रयः ॥ ३.४७.२१ ॥
ధర్మంలో నిత్యం నిలిచి, దృఢవ్రతుడనై నేను దండకారణ్యంలో ప్రవేశించాను. కైకేయి కారణంగా మేము ముగ్గురం రాజ్యం నుండి తొలగించబడ్డాము.
3.47.22
विचराम द्विजश्रेष्ठ वनं गम्भीरमोजसा।
समाश्वस मुहूर्तं तु शक्यं वस्तुमिह त्वया ॥ ३.४७.२२ ॥
ద్విజశ్రేష్ఠా, మేము ఈ గంభీరమైన అరణ్యంలో మా బలంతో తిరుగుతున్నాము. కొద్దిసేపు విశ్రాంతి తీసుకో; ఇక్కడ నీవు ఉండడం సాధ్యమే.
3.47.23
आगमिष्यति मे भर्ता वन्यमादाय पुष्कलम्।
रुरून् गोधान् वराहांश्च हत्वाऽऽदायामिषं बहु ॥ ३.४७.२३ ॥
నా భర్త అనేక అడవి జంతువులను తీసుకువస్తారు. రురు జింకలు, ఉడుములు, అడవి పందులను చంపి, చాలా మాంసాన్ని తీసుకుని వస్తారు.
3.47.24
स त्वं नाम च गोत्रं च कुलमाचक्ष्व तत्त्वतः।
एकश्च दण्डकारण्ये किमर्थं चरसि द्विज ॥ ३.४७.२४ ॥
అయితే నీ నామం, గోత్రం, కులం యథార్థంగా చెప్పు. ద్విజా, దండకారణ్యంలో ఒంటరిగా ఎందుకు తిరుగుతున్నావు?
3.47.25
एवं ब्रुवत्यां सीतायां रामपत्न्यां महाबलः।
प्रत्युवाचोत्तरं तीव्रं रावणो राक्षसाधिपः ॥ ३.४७.२५ ॥
రాముని భార్య సీత ఇలా పలికినప్పుడు, మహాబలుడైన రాక్షసాధిపతి రావణుడు తీవ్రమైన సమాధానం ఇచ్చాడు.
3.47.26
येन वित्रासिता लोकाः सदेवासुरमानुषाः।
अहं स रावणो नाम सीते रक्षोगणेश्वरः ॥ ३.४७.२६ ॥
దేవతలు, అసురులు, మానవులతో సహా లోకాలన్నింటినీ భయపెట్టినవాడిని — ఓ సీతా, నేనే ఆ రావణుడిని, రాక్షససమూహాల ప్రభువును.
3.47.27
त्वां तु काञ्चनवर्णाभां दृष्ट्वा कौशेयवासिनीम्।
रतिं स्वकेषु दारेषु नाधिगच्छाम्यनिन्दिते ॥ ३.४७.२७ ॥
బంగారు వర్ణంతో, పట్టువస్త్రాలు ధరించిన నిన్ను చూసి, ఓ నిష్కళంకురాలా, నా స్వంత భార్యలలో నాకు ఆనందం కలగడం లేదు.
3.47.28
बह्वीनामुत्तमस्त्रीणामाहृतानामितस्ततः।
सर्वासामेव भद्रं ते ममाग्रमहिषी भव ॥ ३.४७.२८ ॥
ఇటునటు తీసుకురాబడిన అనేకమంది ఉత్తమ స్త్రీలందరిలో — నీకు శుభం కలుగు గాక — నీవు నా ప్రధాన మహిషివి కావు.
3.47.29
लङ्का नाम समुद्रस्य मध्ये मम महापुरी।
सागरेण परिक्षिप्ता निविष्टा गिरिमूर्धनि ॥ ३.४७.२९ ॥
సముద్రం మధ్యలో నా మహానగరి లంక అనే పేరుతో ఉంది; అది సముద్రంతో చుట్టబడి పర్వత శిఖరంపై నెలకొని ఉంది.
3.47.30
तत्र सीते मया सार्धं वनेषु विचरिष्यसि।
न चास्य वनवासस्य स्पृहयिष्यसि भामिनि ॥ ३.४७.३० ॥
అక్కడ, ఓ సీతా, నీవు నాతో కలిసి అడవులలో విహరిస్తావు; ఓ భామినీ, ఈ వనవాసాన్ని నీవు కోరుకోవు కూడా.
3.47.31
पञ्च दास्यः सहस्राणि सर्वाभरणभूषिताः।
सीते परिचरिष्यन्ति भार्या भवसि मे यदि ॥ ३.४७.३१ ॥
అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఐదు వేల దాసీలు, ఓ సీతా, నీవు నా భార్యవైతే నిన్ను సేవిస్తారు.
3.47.32
रावणेनैवमुक्ता तु कुपिता जनकात्मजा।
प्रत्युवाचानवद्याङ्गी तमनादृत्य राक्षसम् ॥ ३.४७.३२ ॥
రావణుడు ఇలా పలుకగా, కోపించిన, నిర్దోషాంగి అయిన జనకుని కుమార్తె ఆ రాక్షసుని లెక్కచేయక ఇలా బదులిచ్చింది.
3.47.33
महागिरिमिवाकम्प्यं महेन्द्रसदृशं पतिम्।
महोदधिमिवाक्षोभ्यमहं राममनुव्रता ॥ ३.४७.३३ ॥
మహాపర్వతంలా కదలనివాడు, మహేంద్రునితో సమానమైనవాడు, మహాసముద్రంలా కలతచెందనివాడు అయిన భర్త రాముడిని నేను అనుసరించాను.
3.47.34
सर्वलक्षणसम्पन्नं न्यग्रोधपरिमण्डलम्।
सत्यसंधं महाभागमहं राममनुव्रता ॥ ३.४७.३४ ॥
అన్ని శుభలక్షణాలు కలవాడు, మర్రిచెట్టులా సమతులితమైన శరీరం కలవాడు, సత్యప్రతిజ్ఞుడు, మహాభాగ్యవంతుడు అయిన రాముడిని నేను అనుసరించాను.
3.47.35
महाबाहुं महोरस्कं सिंहविक्रान्तगामिनम्।
नृसिंहं सिंहसंकाशमहं राममनुव्रता ॥ ३.४७.३५ ॥
పెద్ద భుజాలు, విశాల వక్షస్థలం కలవాడు, సింహంలా విక్రమంగా నడిచేవాడు, నరసింహుడు, సింహంలా ఉన్నవాడు అయిన రాముడిని నేను అనుసరించాను.
3.47.36
पूर्णचन्द्राननं रामं राजवत्सं जितेन्द्रियम्।
पृथुकीर्तिं महाबाहुमहं राममनुव्रता ॥ ३.४७.३६ ॥
పూర్ణచంద్రునివంటి ముఖం కలవాడు, రాజకుమారుడు, జితేంద్రియుడు, విశాల కీర్తిగలవాడు, మహాబాహువు అయిన రాముడిని నేను అనుసరించాను.
3.47.37
त्वं पुनर्जम्बुकः सिंहीं मामिहेच्छसि दुर्लभाम्।
नाहं शक्या त्वया स्प्रष्टुमादित्यस्य प्रभा यथा ॥ ३.४७.३७ ॥
నువ్వు నక్కవు; ఇక్కడ సింహిని వంటి, పొందరాని నన్ను కోరుతున్నావు. సూర్యకాంతిని తాకలేనట్లే, నిన్ను నేను తాకనివ్వను.
3.47.38
पादपान् काञ्चनान् नूनं बहून् पश्यसि मन्दभाक्।
राघवस्य प्रियां भार्यां यस्त्वमिच्छसि राक्षस ॥ ३.४७.३८ ॥
అభాగ్యుడా, రాక్షసా! నువ్వు బంగారు చెట్లను అనేకం చూస్తున్నట్లున్నది; రాఘవుని ప్రియ భార్యను కోరుతున్నావు.
3.47.39
क्षुधितस्य च सिंहस्य मृगशत्रोस्तरस्विनः।
आशीविषस्य वदनाद् दंष्ट्रामादातुमिच्छसि ॥ ३.४७.३९ ॥
ఆకలితో ఉన్న, వేగవంతమైన మృగశత్రువైన సింహం నోటి నుండి, విషసర్పం నోటి నుండి దాని కోరను తీయాలని నీవు కోరుతున్నావు.
3.47.40
मन्दरं पर्वतश्रेष्ठं पाणिना हर्तुमिच्छसि।
कालकूटं विषं पीत्वा स्वस्तिमान् गन्तुमिच्छसि ॥ ३.४७.४० ॥
పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైన మందర పర్వతాన్ని చేతితో ఎత్తుకుపోవాలని నీవు కోరుతున్నావు; లేదా కాలకూట విషాన్ని తాగి క్షేమంగా వెళ్లాలని కోరుతున్నావు.
3.47.41
अक्षि सूच्या प्रमृजसि जिह्वया लेढि च क्षुरम्।
राघवस्य प्रियां भार्यामधिगन्तुं त्वमिच्छसि ॥ ३.४७.४१ ॥
సూదితో కంటిని తుడవాలని, నాలుకతో కత్తిని నాకాలని నీవు కోరుతున్నావు; అలాగే రాఘవుని ప్రియ భార్యను పొందాలని నీవు కోరుతున్నావు.
3.47.42
अवसज्य शिलां कण्ठे समुद्रं तर्तुमिच्छसि।
सूर्याचन्द्रमसौ चोभौ पाणिभ्यां हर्तुमिच्छसि ॥ ३.४७.४२ ॥
మెడకు రాయి కట్టుకుని సముద్రాన్ని దాటాలని నీవు కోరుతున్నావు; రెండు చేతులతో సూర్యచంద్రులను పట్టుకోవాలని కూడా కోరుతున్నావు.
3.47.43
यो रामस्य प्रियां भार्यां प्रधर्षयितुमिच्छसि।
अग्निं प्रज्वलितं दृष्ट्वा वस्त्रेणाहर्तुमिच्छसि ॥ ३.४७.४३ ॥
రాముని ప్రియ భార్యను అవమానించాలని నీవు కోరుతున్నావు; మండుతున్న అగ్నిని చూసి దానిని వస్త్రంతో పట్టుకోవాలని కోరినట్లే ఇది.
3.47.44
कल्याणवृत्तां यो भार्यां रामस्याहर्तुमिच्छसि।
अयोमुखानां शूलानामग्रे चरितुमिच्छसि।
रामस्य सदृशीं भार्यां योऽधिगन्तुं त्वमिच्छसि ॥ ३.४७.४४ ॥
రాముని కల్యాణవృత్త గల భార్యను అపహరించాలని నీవు కోరుతున్నావు; అది ఇనుప మొనలున్న శూలాల కొనపై నడవాలని కోరినట్లే. రాముడికి తగిన భార్యను పొందాలని నీవు కోరడం కూడా అంతే.
3.47.45
यदन्तरं सिंहसृगालयोर्वने
यदन्तरं स्यन्दनिकासमुद्रयोः।
सुराग्र्यसौवीरकयोर्यदन्तरं
तदन्तरं दाशरथेस्तवैव च ॥ ३.४७.४५ ॥
అడవిలో సింహానికి నక్కకు ఉన్న భేదం, చిన్న మడుగుకు సముద్రానికి ఉన్న భేదం, ఉత్తమ మద్యానికి పులిసిన గంజికి ఉన్న భేదం — అదే భేదం దశరథ కుమారుడు రామునికీ నీకూ ఉంది.
3.47.46
यदन्तरं काञ्चनसीसलोहयो-
र्यदन्तरं चन्दनवारिपङ्कयोः।
यदन्तरं हस्तिबिडालयोर्वने
तदन्तरं दाशरथेस्तवैव च ॥ ३.४७.४६ ॥
బంగారానికి సీసానికి లేదా ఇనుముకు ఉన్న భేదం, చందన జలానికి బురదకు ఉన్న భేదం, అడవిలో ఏనుగుకు పిల్లికి ఉన్న భేదం — అదే భేదం దశరథ కుమారుడు రామునికీ నీకూ ఉంది.
3.47.47
यदन्तरं वायसवैनतेययो-
र्यदन्तरं मद्गुमयूरयोरपि।
यदन्तरं हंसकगृध्रयोर्वने
तदन्तरं दाशरथेस्तवैव च ॥ ३.४७.४७ ॥
కాకికి గరుడుడికి ఉన్న భేదం, మద్గు పక్షికి నెమలికి ఉన్న భేదం, అడవిలో హంసకు గద్దకు ఉన్న భేదం — అదే భేదం దశరథ కుమారుడు రామునికీ నీకూ ఉంది.
3.47.48
तस्मिन् सहस्राक्षसमप्रभावे
रामे स्थिते कार्मुकबाणपाणौ।
हृतापि तेऽहं न जरां गमिष्ये
आज्यं यथा मक्षिकयावगीर्णम् ॥ ३.४७.४८ ॥
ఇంద్రుని వంటి ప్రభావం గల రాముడు ధనుర్బాణాలు చేతబట్టి నిలిచి ఉండగా, నీవు నన్ను అపహరించినా నేను వృద్ధాప్యం పొందను — ఈగ మింగిన నేయి వలె.
3.47.49
इतीव तद्वाक्यमदुष्टभावा
सुदुष्टमुक्त्वा रजनीचरं तम्।
गात्रप्रकम्पाद् व्यथिता बभूव
वातोद्धता सा कदलीव तन्वी ॥ ३.४७.४९ ॥
నిర్మల భావం గల ఆమె ఆ రాక్షసునితో ఇలా తీవ్రమైన మాటలు పలికి, శరీర కంపనంతో వ్యథ చెందింది — గాలికి ఊగిన సన్నని అరటి చెట్టు వలె.
3.47.50
तां वेपमानामुपलक्ष्य सीतां
स रावणो मृत्युसमप्रभावः।
कुलं बलं नाम च कर्म चात्मनः
समाचचक्षे भयकारणार्थम् ॥ ३.४७.५० ॥
వణుకుతున్న సీతను చూసి, మృత్యువుతో సమానమైన ప్రభావం గల రావణుడు భయం కలిగించే ఉద్దేశంతో తన కులం, బలం, పేరు, కర్మలను చెప్పసాగాడు.