Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.50.1
तं शब्दमवसुप्तस्तु जटायुरथ शुश्रुवे।
निरैक्षद् रावणं क्षिप्रं वैदेहीं च ददर्श सः ॥ ३.५०.१ ॥
Jaṭāyu, medio dormido, oyó aquel sonido. De inmediato miró y vio a Rāvaṇa, y también vio a Vaidehī.
3.50.2
ततः पर्वतशृङ्गाभस्तीक्ष्णतुण्डः खगोत्तमः।
वनस्पतिगतः श्रीमान् व्याजहार शुभां गिरम् ॥ ३.५०.२ ॥
Entonces Jaṭāyu, semejante a un pico de montaña, de pico afilado, el mejor de las aves, posado en un árbol, el glorioso habló palabras auspiciosas.
3.50.3
दशग्रीव स्थितो धर्मे पुराणे सत्यसंश्रयः।
भ्रातस्त्वं निन्दितं कर्म कर्तुं नार्हसि साम्प्रतम् ॥ ३.५०.३ ॥
¡Oh Daśagrīva! Tú permaneces firme en el antiguo dharma y te apoyas en la verdad. Hermano, no te conviene cometer ahora esta acción reprobable.
3.50.4
जटायुर्नाम नाम्नाहं गृध्रराजो महाबलः।
राजा सर्वस्य लोकस्य महेन्द्रवरुणोपमः ॥ ३.५०.४ ॥
Soy conocido por el nombre de Jaṭāyu, rey de los buitres, de gran fuerza, rey de todos los mundos, semejante a Mahendra y a Varuṇa.
3.50.5
लोकानां च हिते युक्तो रामो दशरथात्मजः।
तस्यैषा लोकनाथस्य धर्मपत्नी यशस्विनी ॥ ३.५०.५ ॥
Rāma, hijo de Daśaratha, dedicado al bienestar de los mundos, es el señor de los mundos; y esta famosa mujer es su esposa del dharma.
3.50.6
सीता नाम वरारोहा यां त्वं हर्तुमिहेच्छसि।
कथं राजा स्थितो धर्मे परदारान् परामृशेत् ॥ ३.५०.६ ॥
Aquella a quien deseas arrebatar aquí se llama Sītā, de bellas caderas. ¿Cómo podría un rey asentado en el dharma tocar a las esposas de otros?
3.50.7
रक्षणीया विशेषेण राजदारा महाबल।
निवर्तय गतिं नीचां परदाराभिमर्शनात् ॥ ३.५०.७ ॥
¡Oh poderoso! Las esposas de los reyes deben ser protegidas con especial cuidado. Aparta tu base inclinación de tocar a la mujer de otro.
3.50.8
न तत् समाचरेद् धीरो यत् परोऽस्य विगर्हयेत्।
यथाऽऽत्मनस्तथान्येषां दारा रक्ष्या विमर्शनात् ॥ ३.५०.८ ॥
El hombre firme no hace aquello que otros censurarían. Así como uno protege a su propia esposa, así deben protegerse de ser tocadas las esposas de los demás.
3.50.9
अर्थं वा यदि वा कामं शिष्टाः शास्त्रेष्वनागतम्।
व्यवस्यन्त्यनुराजानं धर्मं पौलस्त्यनन्दन ॥ ३.५०.९ ॥
Incluso sobre riqueza o deseo no prescritos en las escrituras, los virtuosos determinan el dharma siguiendo al rey. Oh hijo de Pulastya.
3.50.10
राजा धर्मश्च कामश्च द्रव्याणां चोत्तमो निधिः।
धर्मः शुभं वा पापं वा राजमूलं प्रवर्तते ॥ ३.५०.१० ॥
El rey es el dharma y el deseo, y el mejor tesoro entre las posesiones. Sea el dharma bueno o malo, procede de la raíz del rey.
3.50.11
पापस्वभावश्चपलः कथं त्वं रक्षसां वर।
ऐश्वर्यमभिसम्प्राप्तो विमानमिव दुष्कृती ॥ ३.५०.११ ॥
Oh mejor de los rakshasas, de naturaleza pecaminosa y veleidoso, ¿cómo has alcanzado tal soberanía, como un malhechor obtiene un carro volador?
3.50.12
कामस्वभावो यःसोऽसौ न शक्यस्तं प्रमार्जितुम्।
नहि दुष्टात्मनामार्यमावसत्यालये चिरम् ॥ ३.५०.१२ ॥
Quien tiene naturaleza de deseo no puede ser borrado. Los nobles no habitan mucho tiempo en la casa de los de mente malvada.
3.50.13
विषये वा पुरे वा ते यदा रामो महाबलः।
नापराध्यति धर्मात्मा कथं तस्यापराध्यसि ॥ ३.५०.१३ ॥
En tu territorio o en tu ciudad, cuando el poderoso Rāma no comete ninguna ofensa, ¿cómo es que tú ofendes al de alma justa, Rāma?
3.50.14
यदि शूर्पणखाहेतोर्जनस्थानगतः खरः।
अतिवृत्तो हतः पूर्वं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ३.५०.१४ ॥
Si Khara, que habitaba en Janasthāna, traspasó los límites por causa de Śūrpaṇakhā, fue muerto antes por Rāma, cuyas hazañas son sin esfuerzo.
3.50.15
अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः।
यस्य त्वं लोकनाथस्य हृत्वा भार्यां गमिष्यसि ॥ ३.५०.१५ ॥
Aquí, dime la verdad: ¿qué ofensa ha cometido Rāma, señor de los mundos, a cuya esposa robarás y llevarás lejos?
3.50.16
क्षिप्रं विसृज वैदेहीं मा त्वा घोरेण चक्षुषा।
दहेद् दहनभूतेन वृत्रमिन्द्राशनिर्यथा ॥ ३.५०.१६ ॥
Libera pronto a Vaidehī, no sea que su terrible mirada te queme como fuego, como el rayo de Indra quemó a Vṛtra.
3.50.17
सर्पमाशीविषं बद्ध्वा वस्त्रान्ते नावबुध्यसे।
ग्रीवायां प्रतिमुक्तं च कालपाशं न पश्यसि ॥ ३.५०.१७ ॥
Habiendo atado una serpiente venenosa al extremo de tu vestido, no lo adviertes; y el lazo de la Muerte puesto en tu cuello, no lo ves.
3.50.18
स भारः सौम्य भर्तव्यो यो नरं नावसादयेत्।
तदन्नमपि भोक्तव्यं जीर्यते यदनामयम् ॥ ३.५०.१८ ॥
Oh amable, sólo debe cargarse aquella carga que no aplaste al hombre; y sólo debe comerse aquel alimento que, al digerirse, es saludable.
3.50.19
यत् कृत्वा न भवेद् धर्मो न कीर्तिर्न यशो ध्रुवम्।
शरीरस्य भवेत् खेदः कस्तत् कर्म समाचरेत् ॥ ३.५०.१९ ॥
¿Quién realizaría un acto que no trae virtud (dharma), ni gloria, ni ciertamente renombre, y que solo causa fatiga al cuerpo?
3.50.20
षष्टिवर्षसहस्राणि जातस्य मम रावण।
पितृपैतामहं राज्यं यथावदनुतिष्ठतः ॥ ३.५०.२० ॥
Oh Rāvaṇa, han pasado sesenta mil años desde mi nacimiento, y he gobernado debidamente el reino heredado de mi padre y de mi abuelo.
3.50.21
वृद्धोऽहं त्वं युवा धन्वी सरथः कवची शरी।
न चाप्यादाय कुशली वैदेहीं मे गमिष्यसि ॥ ३.५०.२१ ॥
Yo soy viejo, y tú joven, arquero, con carro, armadura y flechas; sin embargo, no te irás sano y salvo con Vaidehī ante mis ojos.
3.50.22
न शक्तस्त्वं बलाद्धर्तुं वैदेहीं मम पश्यतः।
हेतुभिर्न्यायसंयुक्तैर्ध्रुवां वेदश्रुतीमिव ॥ ३.५०.२२ ॥
No podrás arrebatar a Vaidehī por la fuerza ante mis propios ojos, como nadie puede conmover la firme tradición de los Vedas con argumentos justos.
3.50.23
युध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठ रावण।
शयिष्यसे हतो भूमौ यथा पूर्वं खरस्तथा ॥ ३.५०.२३ ॥
Oh Rāvaṇa, si eres valiente, lucha; detente un momento. Así como Khara fue abatido y cayó antes en tierra, así tú también serás abatido y yacerás en el suelo.
3.50.24
असकृत्संयुगे येन निहता दैत्यदानवाः।
न चिराच्चीरवासास्त्वां रामो युधि वधिष्यति ॥ ३.५०.२४ ॥
Aquel por quien demonios y Dānavas fueron muertos una y otra vez en combate, Rāma vestido con ropas de corteza, no tardará en darte muerte en la batalla.
3.50.25
किं नु शक्यं मया कर्तुं गतौ दूरं नृपात्मजौ।
क्षिप्रं त्वं नश्यसे नीच तयोर्भीतो न संशयः ॥ ३.५०.२५ ॥
¿Qué puedo hacer yo, ahora que los dos príncipes, hijos de un rey, se han ido muy lejos? Vil, por miedo a ellos pronto perecerás, sin duda alguna.
3.50.26
नहि मे जीवमानस्य नयिष्यसि शुभामिमाम्।
सीतां कमलपत्राक्षीं रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥ ३.५०.२६ ॥
Mientras yo viva, no te llevarás a esta auspiciosa Sītā, de ojos como pétalos de loto, la amada reina principal de Rāma.
3.50.27
अवश्यं तु मया कार्यं प्रियं तस्य महात्मनः।
जीवितेनापि रामस्य तथा दशरथस्य च ॥ ३.५०.२७ ॥
Debo, sin duda, hacer lo que es grato a aquel magnánimo: por Rāma, y también por Daśaratha, aun a costa de mi vida.
3.50.28
तिष्ठ तिष्ठ दशग्रीव मुहूर्तं पश्य रावण।
वृन्तादिव फलं त्वां तु पातयेयं रथोत्तमात्।
युद्धातिथ्यं प्रदास्यामि यथाप्राणं निशाचर ॥ ३.५०.२८ ॥
¡Detente, detente, oh de diez cuellos! Espera un momento y mira, Rāvaṇa. Como el fruto se desprende de su tallo, te derribaré de este excelente carro. Oh errante de la noche, mientras tenga vida te ofreceré la hospitalidad de la batalla.