ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.50.1
तं शब्दमवसुप्तस्तु जटायुरथ शुश्रुवे।
निरैक्षद् रावणं क्षिप्रं वैदेहीं च ददर्श सः ॥ ३.५०.१ ॥
ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅರ್ಧನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಜಟಾಯು ಕೇಳಿದನು. ಕೂಡಲೇ ಅವನು ರಾವಣನನ್ನು ನೋಡಿದನು; ವೈದೇಹಿಯನ್ನೂ ಕಂಡನು.
3.50.2
ततः पर्वतशृङ्गाभस्तीक्ष्णतुण्डः खगोत्तमः।
वनस्पतिगतः श्रीमान् व्याजहार शुभां गिरम् ॥ ३.५०.२ ॥
ಆಗ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕೊಕ್ಕಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಕ್ಷಿಯಾದ, ಮರದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತೇಜಸ್ವಿ ಜಟಾಯು ಶುಭವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
3.50.3
दशग्रीव स्थितो धर्मे पुराणे सत्यसंश्रयः।
भ्रातस्त्वं निन्दितं कर्म कर्तुं नार्हसि साम्प्रतम् ॥ ३.५०.३ ॥
ಹೇ ದಶಗ್ರೀವ! ನೀನು ಪುರಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವನು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು. ಸಹೋದರ, ಈಗ ಈ ನಿಂದನೀಯ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
3.50.4
जटायुर्नाम नाम्नाहं गृध्रराजो महाबलः।
राजा सर्वस्य लोकस्य महेन्द्रवरुणोपमः ॥ ३.५०.४ ॥
ನಾನು ಜಟಾಯು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಹದ್ದುಗಳ ರಾಜ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ. ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ರಾಜನಾಗಿ, ಇಂದ್ರ-ವರುಣರಿಗೆ ಸಮಾನನಾದವನು.
3.50.5
लोकानां च हिते युक्तो रामो दशरथात्मजः।
तस्यैषा लोकनाथस्य धर्मपत्नी यशस्विनी ॥ ३.५०.५ ॥
ಲೋಕಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ದಶರಥಪುತ್ರ ರಾಮ. ಇವಳು ಆ ಲೋಕನಾಥನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ, ಯಶಸ್ವಿನಿ.
3.50.6
सीता नाम वरारोहा यां त्वं हर्तुमिहेच्छसि।
कथं राजा स्थितो धर्मे परदारान् परामृशेत् ॥ ३.५०.६ ॥
ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಅಪಹರಿಸಲು ಬಯಸುವವಳು ಸೀತೆ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳು. ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ರಾಜನು ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಹೇಗೆ ಮುಟ್ಟಬಲ್ಲ?
3.50.7
रक्षणीया विशेषेण राजदारा महाबल।
निवर्तय गतिं नीचां परदाराभिमर्शनात् ॥ ३.५०.७ ॥
ಮಹಾಬಲನೇ, ರಾಜರ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಈ ನೀಚ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸು.
3.50.8
न तत् समाचरेद् धीरो यत् परोऽस्य विगर्हयेत्।
यथाऽऽत्मनस्तथान्येषां दारा रक्ष्या विमर्शनात् ॥ ३.५०.८ ॥
ಧೀರನು ಇತರರು ನಿಂದಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು. ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆಯೇ ಇತರರ ಪತ್ನಿಯರನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
3.50.9
अर्थं वा यदि वा कामं शिष्टाः शास्त्रेष्वनागतम्।
व्यवस्यन्त्यनुराजानं धर्मं पौलस्त्यनन्दन ॥ ३.५०.९ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳದ ಅರ್ಥ ಅಥವಾ ಕಾಮದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಶಿಷ್ಟರು ರಾಜನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಓ ಪೌಲಸ್ತ್ಯನ ಮಗನೇ.
3.50.10
राजा धर्मश्च कामश्च द्रव्याणां चोत्तमो निधिः।
धर्मः शुभं वा पापं वा राजमूलं प्रवर्तते ॥ ३.५०.१० ॥
ರಾಜನೇ ಧರ್ಮವೂ ಕಾಮವೂ, ಸಂಪತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ನಿಧಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಧರ್ಮ ಶುಭವಾಗಲಿ ಪಾಪವಾಗಲಿ ಅದು ರಾಜನ ಮೂಲದಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
3.50.11
पापस्वभावश्चपलः कथं त्वं रक्षसां वर।
ऐश्वर्यमभिसम्प्राप्तो विमानमिव दुष्कृती ॥ ३.५०.११ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಾಪ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನ ನೀನು ಹೇಗೆ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದೆ? ದುಷ್ಕರ್ಮಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ.
3.50.12
कामस्वभावो यःसोऽसौ न शक्यस्तं प्रमार्जितुम्।
नहि दुष्टात्मनामार्यमावसत्यालये चिरम् ॥ ३.५०.१२ ॥
ಕಾಮಸ್ವಭಾವದವನನ್ನು ಅಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದುಷ್ಟಚಿತ್ತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಯರು ಬಹುಕಾಲ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.50.13
विषये वा पुरे वा ते यदा रामो महाबलः।
नापराध्यति धर्मात्मा कथं तस्यापराध्यसि ॥ ३.५०.१३ ॥
ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ ನಗರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಮಹಾಬಲನಾದ ರಾಮನು ಅಪರಾಧವೆಸಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ; ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಅವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಪರಾಧವೆಸಗುವುದು ಹೇಗೆ?
3.50.14
यदि शूर्पणखाहेतोर्जनस्थानगतः खरः।
अतिवृत्तो हतः पूर्वं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ३.५०.१४ ॥
ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಖರನು ಶೂರ್ಪಣಖೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೇರೆ ಮೀರಿದಾಗ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಮೊದಲೇ ಕೊಂದನು.
3.50.15
अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः।
यस्य त्वं लोकनाथस्य हृत्वा भार्यां गमिष्यसि ॥ ३.५०.१५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು: ಲೋಕನಾಥನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಯಾವ ಅಪರಾಧವಾಯಿತು, ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ನೀನು ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ?
3.50.16
क्षिप्रं विसृज वैदेहीं मा त्वा घोरेण चक्षुषा।
दहेद् दहनभूतेन वृत्रमिन्द्राशनिर्यथा ॥ ३.५०.१६ ॥
ಬೇಗನೆ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಬಿಡು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವಳ ಘೋರ ದೃಷ್ಟಿ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಸುಡುವುದು, ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರ ವೃತ್ರನನ್ನು ಸುಟ್ಟಂತೆ.
3.50.17
सर्पमाशीविषं बद्ध्वा वस्त्रान्ते नावबुध्यसे।
ग्रीवायां प्रतिमुक्तं च कालपाशं न पश्यसि ॥ ३.५०.१७ ॥
ವಿಷದ ಹಲ್ಲಿನ ಸರ್ಪವನ್ನು ವಸ್ತ್ರದ ತುದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಕಾಲಪಾಶವನ್ನೂ ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.50.18
स भारः सौम्य भर्तव्यो यो नरं नावसादयेत्।
तदन्नमपि भोक्तव्यं जीर्यते यदनामयम् ॥ ३.५०.१८ ॥
ಓ ಸೌಮ್ಯನೇ, ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸದ ಭಾರವನ್ನೇ ಹೊರಬೇಕು; ಜೀರ್ಣವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಆಹಾರವನ್ನೇ ತಿನ್ನಬೇಕು.
3.50.19
यत् कृत्वा न भवेद् धर्मो न कीर्तिर्न यशो ध्रुवम्।
शरीरस्य भवेत् खेदः कस्तत् कर्म समाचरेत् ॥ ३.५०.१९ ॥
ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಧರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಯಶಸ್ಸೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ಲೇಶವಾಗುವುದೋ, ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡಬೇಕು?
3.50.20
षष्टिवर्षसहस्राणि जातस्य मम रावण।
पितृपैतामहं राज्यं यथावदनुतिष्ठतः ॥ ३.५०.२० ॥
ಓ ರಾವಣ! ನಾನು ಹುಟ್ಟಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಾದವು; ನನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
3.50.21
वृद्धोऽहं त्वं युवा धन्वी सरथः कवची शरी।
न चाप्यादाय कुशली वैदेहीं मे गमिष्यसि ॥ ३.५०.२१ ॥
ನಾನು ವೃದ್ಧ; ನೀನು ಯುವಕ, ಬಿಲ್ಲುಗಾರ, ರಥಿ, ಕವಚ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು; ಆದರೂ ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದು ನೀನು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಹೋಗಲಾರೆ.
3.50.22
न शक्तस्त्वं बलाद्धर्तुं वैदेहीं मम पश्यतः।
हेतुभिर्न्यायसंयुक्तैर्ध्रुवां वेदश्रुतीमिव ॥ ३.५०.२२ ॥
ನನ್ನ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ಬಲವಂತದಿಂದ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾರೆ; ನ್ಯಾಯಯುಕ್ತ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವೇದಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಲಾಗದಂತೆ.
3.50.23
युध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठ रावण।
शयिष्यसे हतो भूमौ यथा पूर्वं खरस्तथा ॥ ३.५०.२३ ॥
ಓ ರಾವಣ! ನೀನು ಶೂರನಾಗಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು, ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲು; ಹಿಂದೆ ಖರ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಂತೆ ನೀನೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಲಗುವೆ.
3.50.24
असकृत्संयुगे येन निहता दैत्यदानवाः।
न चिराच्चीरवासास्त्वां रामो युधि वधिष्यति ॥ ३.५०.२४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪದೇಪದೇ ದೈತ್ಯ-ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು, ನಾರುಮಡಿಯುಟ್ಟ ರಾಮನು ಬೇಗನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ವಧಿಸುವನು.
3.50.25
किं नु शक्यं मया कर्तुं गतौ दूरं नृपात्मजौ।
क्षिप्रं त्वं नश्यसे नीच तयोर्भीतो न संशयः ॥ ३.५०.२५ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರು ದೂರ ಹೋಗಿರುವಾಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ? ಓ ನೀಚನೇ, ಅವರಿಗೆ ಹೆದರಿ ನೀನು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
3.50.26
नहि मे जीवमानस्य नयिष्यसि शुभामिमाम्।
सीतां कमलपत्राक्षीं रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥ ३.५०.२६ ॥
ನಾನು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗ, ತಾವರೆ ದಳದಂತಹ ಕಣ್ಣಿನ, ರಾಮನ ಪ್ರಿಯ ಮಹಾರಾಣಿ ಈ ಶುಭೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೀನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾರೆ.
3.50.27
अवश्यं तु मया कार्यं प्रियं तस्य महात्मनः।
जीवितेनापि रामस्य तथा दशरथस्य च ॥ ३.५०.२७ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ರಾಮನಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದಶರಥನಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಿಯಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು.
3.50.28
तिष्ठ तिष्ठ दशग्रीव मुहूर्तं पश्य रावण।
वृन्तादिव फलं त्वां तु पातयेयं रथोत्तमात्।
युद्धातिथ्यं प्रदास्यामि यथाप्राणं निशाचर ॥ ३.५०.२८ ॥
ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು, ಓ ದಶಗ್ರೀವ! ಕ್ಷಣಕಾಲ ನಿಂತು ನೋಡು, ಓ ರಾವಣ! ತೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಉದುರಿಸುವಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದಿಂದ ಕೆಡವುವೆ. ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ, ಪ್ರಾಣವಿರುವವರೆಗೂ ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧದ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುವೆ.