รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.50.1
तं शब्दमवसुप्तस्तु जटायुरथ शुश्रुवे।
निरैक्षद् रावणं क्षिप्रं वैदेहीं च ददर्श सः ॥ ३.५०.१ ॥
เมื่อได้ยินเสียงนั้น ชฏายุซึ่งกำลังงีบหลับอยู่ครึ่งหลับครึ่งตื่นก็ตื่นขึ้น เขารีบมองออกไปเห็นราวณะ และเห็นพระวัยเทหี
3.50.2
ततः पर्वतशृङ्गाभस्तीक्ष्णतुण्डः खगोत्तमः।
वनस्पतिगतः श्रीमान् व्याजहार शुभां गिरम् ॥ ३.५०.२ ॥
ชฏายุผู้สูงใหญ่ดุจยอดเขา มีจงอยปากคม เป็นยอดแห่งปักษา ยืนอยู่บนต้นไม้ ผู้รุ่งเรืองนั้นได้กล่าวถ้อยคำที่เป็นมงคล
3.50.3
दशग्रीव स्थितो धर्मे पुराणे सत्यसंश्रयः।
भ्रातस्त्वं निन्दितं कर्म कर्तुं नार्हसि साम्प्रतम् ॥ ३.५०.३ ॥
ท้าวทศคีรีพ ท่านตั้งมั่นอยู่ในธรรมอันเก่าแก่ และพึ่งพิงอยู่ในความจริง พี่ชายเอ๋ย ท่านไม่ควรกระทำการอันน่าตำหนินี้ในบัดนี้
3.50.4
जटायुर्नाम नाम्नाहं गृध्रराजो महाबलः।
राजा सर्वस्य लोकस्य महेन्द्रवरुणोपमः ॥ ३.५०.४ ॥
ข้าพเจ้าชื่อชฏายุ เป็นราชาแห่งแร้ง มีกำลังมหาศาล เป็นพระราชาเหนือโลกทั้งปวง เทียบได้กับพระมเหนทรและพระวรุณ
3.50.5
लोकानां च हिते युक्तो रामो दशरथात्मजः।
तस्यैषा लोकनाथस्य धर्मपत्नी यशस्विनी ॥ ३.५०.५ ॥
พระรามพระโอรสของท้าวทศรถ ผู้ทรงมุ่งทำประโยชน์แก่โลกทั้งหลาย เป็นเจ้าแห่งโลก และนางผู้มีชื่อเสียงนี้คือพระชายาผู้ร่วมธรรมของพระองค์
3.50.6
सीता नाम वरारोहा यां त्वं हर्तुमिहेच्छसि।
कथं राजा स्थितो धर्मे परदारान् परामृशेत् ॥ ३.५०.६ ॥
นางนามว่าสีดา ผู้มีสะโพกงดงาม ซึ่งท่านปรารถนาจะฉุดไปที่นี่ พระราชาผู้ตั้งมั่นในธรรม จะพึงแตะต้องภริยาของผู้อื่นได้อย่างไร
3.50.7
रक्षणीया विशेषेण राजदारा महाबल।
निवर्तय गतिं नीचां परदाराभिमर्शनात् ॥ ३.५०.७ ॥
ภริยาของพระราชาพึงได้รับการคุ้มครองเป็นพิเศษ ผู้มีกำลังมหาศาลเอ๋ย จงหันกลับจากทางต่ำช้านี้ ที่จะแตะต้องภริยาของผู้อื่น
3.50.8
न तत् समाचरेद् धीरो यत् परोऽस्य विगर्हयेत्।
यथाऽऽत्मनस्तथान्येषां दारा रक्ष्या विमर्शनात् ॥ ३.५०.८ ॥
ผู้มีปัญญามั่นคงย่อมไม่กระทำสิ่งที่คนอื่นพึงติเตียนได้ ดังที่ตนคุ้มครองภริยาของตน ภริยาของผู้อื่นก็พึงได้รับการคุ้มครองจากการถูกแตะต้องฉันนั้น
3.50.9
अर्थं वा यदि वा कामं शिष्टाः शास्त्रेष्वनागतम्।
व्यवस्यन्त्यनुराजानं धर्मं पौलस्त्यनन्दन ॥ ३.५०.९ ॥
แม้เรื่องทรัพย์หรือกาม ซึ่งมิได้กล่าวไว้ในคัมภีร์ บรรดาผู้มีศีลธรรมย่อมตัดสินว่าอะไรคือธรรมโดยดำเนินตามพระราชา โอ้ บุตรแห่งปุลัสตยะ
3.50.10
राजा धर्मश्च कामश्च द्रव्याणां चोत्तमो निधिः।
धर्मः शुभं वा पापं वा राजमूलं प्रवर्तते ॥ ३.५०.१० ॥
พระราชาคือธรรมและคือกาม และเป็นขุมทรัพย์อันประเสริฐที่สุดในบรรดาสมบัติทั้งหลาย ธรรมจะดีหรือชั่วก็ตาม ย่อมดำเนินไปจากรากฐานคือพระราชา
3.50.11
पापस्वभावश्चपलः कथं त्वं रक्षसां वर।
ऐश्वर्यमभिसम्प्राप्तो विमानमिव दुष्कृती ॥ ३.५०.११ ॥
ผู้ประเสริฐแห่งรากษส ท่านมีสภาวะชั่วร้ายและใจคลอนแคลน ท่านได้อำนาจปกครองนี้มาได้อย่างไร เหมือนคนทำชั่วได้วิมานบิน
3.50.12
कामस्वभावो यःसोऽसौ न शक्यस्तं प्रमार्जितुम्।
नहि दुष्टात्मनामार्यमावसत्यालये चिरम् ॥ ३.५०.१२ ॥
ผู้มีสภาวะเป็นกามนั้น ย่อมไม่อาจถูกลบล้างได้ เพราะคนผู้มีจิตชั่วร้ายไม่อยู่ในเรือนของผู้ประเสริฐนานนัก
3.50.13
विषये वा पुरे वा ते यदा रामो महाबलः।
नापराध्यति धर्मात्मा कथं तस्यापराध्यसि ॥ ३.५०.१३ ॥
ในแคว้นของท่านหรือในนครของท่าน เมื่อพระรามผู้มีกำลังมหาศาลไม่ได้ทำผิดใดๆ ไฉนท่านจึงทำผิดต่อพระรามผู้มีจิตชอบธรรมได้
3.50.14
यदि शूर्पणखाहेतोर्जनस्थानगतः खरः।
अतिवृत्तो हतः पूर्वं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ३.५०.१४ ॥
หากขรผู้อยู่ในชนสถานเกิดล่วงเกินเพราะเหตุของศูรปณขา ก็นับว่าขรถูกพระรามผู้มีกิจการไม่ลำบากสังหารไปแล้วก่อนหน้านี้
3.50.15
अत्र ब्रूहि यथातत्त्वं को रामस्य व्यतिक्रमः।
यस्य त्वं लोकनाथस्य हृत्वा भार्यां गमिष्यसि ॥ ३.५०.१५ ॥
ท่านจงกล่าวความจริงตรงนี้ว่า พระรามผู้เป็นเจ้าแห่งโลกนั้นได้ทำผิดอย่างไร ท่านจึงจะฉุดภริยาของพระองค์ไปเสีย
3.50.16
क्षिप्रं विसृज वैदेहीं मा त्वा घोरेण चक्षुषा।
दहेद् दहनभूतेन वृत्रमिन्द्राशनिर्यथा ॥ ३.५०.१६ ॥
จงปล่อยพระวัยเทหีโดยเร็ว อย่าให้สายตาอันน่ากลัวของนางเผาผลาญท่านเหมือนไฟ ดังสายฟ้าของพระอินทร์เผาพฤตร์
3.50.17
सर्पमाशीविषं बद्ध्वा वस्त्रान्ते नावबुध्यसे।
ग्रीवायां प्रतिमुक्तं च कालपाशं न पश्यसि ॥ ३.५०.१७ ॥
ท่านผูกงูพิษไว้ที่ชายผ้า แต่ท่านก็ไม่รู้สึก และบ่วงแห่งความตายที่ผูกติดอยู่บนคอ ท่านก็มองไม่เห็น
3.50.18
स भारः सौम्य भर्तव्यो यो नरं नावसादयेत्।
तदन्नमपि भोक्तव्यं जीर्यते यदनामयम् ॥ ३.५०.१८ ॥
ผู้อ่อนโยนเอ๋ย ภาระที่ควรแบกคือภาระที่ไม่ทำให้มนุษย์ทรุดลง และอาหารที่ควรกินคืออาหารที่เมื่อย่อยแล้วไม่ก่อโรค
3.50.19
यत् कृत्वा न भवेद् धर्मो न कीर्तिर्न यशो ध्रुवम्।
शरीरस्य भवेत् खेदः कस्तत् कर्म समाचरेत् ॥ ३.५०.१९ ॥
การกระทำใดที่ทำแล้วไม่ได้ธรรม ไม่ได้เกียรติ ไม่ได้ชื่อเสียงแน่นอน และมีแต่ความเหนื่อยแก่ร่างกาย ใครเล่าจะกระทำการนั้น
3.50.20
षष्टिवर्षसहस्राणि जातस्य मम रावण।
पितृपैतामहं राज्यं यथावदनुतिष्ठतः ॥ ३.५०.२० ॥
โอ้ ราวณะ นับแต่ข้าพเจ้าเกิดมา ผ่านไปหกหมื่นปีแล้ว และข้าพเจ้าได้ปกครองราชอาณาจักรที่สืบทอดจากบิดาและปู่ อย่างถูกต้องตามธรรม
3.50.21
वृद्धोऽहं त्वं युवा धन्वी सरथः कवची शरी।
न चाप्यादाय कुशली वैदेहीं मे गमिष्यसि ॥ ३.५०.२१ ॥
ข้าพเจ้าชราแล้ว ส่วนเจ้ายังหนุ่ม เจ้ามีธนู มีรถศึก มีเกราะและลูกศร แต่เจ้าจะพาวไทเทหีไปอย่างปลอดภัยไม่ได้ ตราบเท่าที่ข้าพเจ้ายังอยู่
3.50.22
न शक्तस्त्वं बलाद्धर्तुं वैदेहीं मम पश्यतः।
हेतुभिर्न्यायसंयुक्तैर्ध्रुवां वेदश्रुतीमिव ॥ ३.५०.२२ ॥
เจ้าไม่อาจฉุดวไทเทหีไปด้วยกำลังต่อหน้าข้าพเจ้าได้ เหมือนที่ไม่มีผู้ใดจะทำให้ประเพณีแห่งพระเวทที่มั่นคงสั่นคลอนด้วยเหตุผลที่มีหลักฐานได้
3.50.23
युध्यस्व यदि शूरोऽसि मुहूर्तं तिष्ठ रावण।
शयिष्यसे हतो भूमौ यथा पूर्वं खरस्तथा ॥ ३.५०.२३ ॥
ราวณะเอ๋ย ถ้าเจ้ากล้าหาญก็จงสู้รบ จงยืนหยัดอยู่สักครู่ เหมือนที่คร่าขรเคยถูกฆ่าล้มลงบนพื้นดินมาก่อน เจ้าก็จะถูกฆ่าล้มลงบนพื้นดินฉันนั้น
3.50.24
असकृत्संयुगे येन निहता दैत्यदानवाः।
न चिराच्चीरवासास्त्वां रामो युधि वधिष्यति ॥ ३.५०.२४ ॥
ผู้ที่ได้สังหารพวกไทตยะและทานพจำนวนมากในสนามรบซ้ำแล้วซ้ำเล่า พระรามผู้นุ่งห่มเปลือกไม้ จะไม่นานเลยก่อนที่จะสังหารเจ้าในการรบ
3.50.25
किं नु शक्यं मया कर्तुं गतौ दूरं नृपात्मजौ।
क्षिप्रं त्वं नश्यसे नीच तयोर्भीतो न संशयः ॥ ३.५०.२५ ॥
ข้าพเจ้าจะทำอะไรได้เล่า ในเมื่อราชบุตรทั้งสองได้เดินทางไปไกลแล้ว เจ้าผู้ต่ำช้าเอ๋ย เจ้าจะต้องพินาศอย่างรวดเร็วเพราะความหวาดกลัวต่อทั้งสองพระองค์ ไม่ต้องสงสัยเลย
3.50.26
नहि मे जीवमानस्य नयिष्यसि शुभामिमाम्।
सीतां कमलपत्राक्षीं रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥ ३.५०.२६ ॥
ตราบใดที่ข้าพเจ้ายังมีชีวิตอยู่ เจ้าจะไม่พาสีดาผู้เป็นมงคลนี้ไปได้ นางมีดวงตาดุจกลีบบัว เป็นมเหสีเอกและเป็นที่รักของพระราม
3.50.27
अवश्यं तु मया कार्यं प्रियं तस्य महात्मनः।
जीवितेनापि रामस्य तथा दशरथस्य च ॥ ३.५०.२७ ॥
ข้าพเจ้าต้องทำสิ่งที่เป็นที่รักของพระผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นให้จงได้ เพื่อพระราม และเพื่อท้าวทศรถด้วย แม้ต้องแลกด้วยชีวิตของข้าพเจ้าเองก็ตาม
3.50.28
तिष्ठ तिष्ठ दशग्रीव मुहूर्तं पश्य रावण।
वृन्तादिव फलं त्वां तु पातयेयं रथोत्तमात्।
युद्धातिथ्यं प्रदास्यामि यथाप्राणं निशाचर ॥ ३.५०.२८ ॥
หยุดก่อน หยุดก่อน ทศกัณฐ์เอ๋ย จงรอสักครู่แล้วดูให้ดี ราวณะเอ๋ย ข้าพเจ้าจะเหวี่ยงเจ้าลงจากรถศึกอันวิเศษนี้ เหมือนผลไม้ที่ถูกเขย่าให้หลุดจากขั้ว รากษสผู้ท่องราตรีเอ๋ย ตราบเท่าที่ข้าพเจ้ายังมีลมหายใจ ข้าพเจ้าจะให้การต้อนรับแห่งการรบแก่เจ้า