ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.53.1
खमुत्पतन्तं तं दृष्ट्वा मैथिली जनकात्मजा।
दुःखिता परमोद्विग्ना भये महति वर्तिनी ॥ ३.५३.१ ॥
ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ତାକୁ ଦେଖି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ମୈଥିଲୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ମହା ଭୟରେ ପଡ଼ିଲେ।
3.53.2
रोषरोदनताम्राक्षी भीमाक्षं राक्षसाधिपम्।
रुदती करुणं सीता ह्रियमाणा तमब्रवीत् ॥ ३.५३.२ ॥
କ୍ରୋଧ ଓ କାନ୍ଦରେ ଲାଲ ଆଖିର ସୀତା, ଭୟଙ୍କର ଆଖିର ରାକ୍ଷସାଧିପତିଙ୍କୁ କରୁଣ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ହରଣ କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ କହିଲେ।
3.53.3
न व्यपत्रपसे नीच कर्मणानेन रावण।
ज्ञात्वा विरहितां यो मां चोरयित्वा पलायसे ॥ ३.५३.३ ॥
ହେ ନୀଚ ରାବଣ! ଏହି କର୍ମରେ ତୁମେ ଲଜ୍ଜିତ ହେଉ ନାହଁ କି? ମୋତେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବିରହିତା ଜାଣି, ଚୋରି କରି ତୁମେ ପଳାଉଛ।
3.53.4
त्वयैव नूनं दुष्टात्मन् भीरुणा हर्तुमिच्छता।
ममापवाहितो भर्ता मृगरूपेण मायया ॥ ३.५३.४ ॥
ହେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା! ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଭୀରୁ ହୋଇ, ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ମୃଗରୂପୀ ମାୟାରେ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦୂର କରିଛ।
3.53.5
यो हि मामुद्यतस्त्रातुं सोऽप्ययं विनिपातितः।
गृध्रराजः पुराणोऽसौ श्वशुरस्य सखा मम ॥ ३.५३.५ ॥
ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଥିବା ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଗୃଧ୍ରରାଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପାଡ଼ି ଦେଇଛ, ଯିଏ ମୋ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ସଖା।
3.53.6
परमं खलु ते वीर्यं दृश्यते राक्षसाधम।
विश्राव्य नामधेयं हि युद्धे नास्मि जिता त्वया ॥ ३.५३.६ ॥
ହେ ଅଧମ ରାକ୍ଷସ! ତୁମର ପରାକ୍ରମ ବଡ଼ ଦେଖାଯାଉଛି। ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ମୋତେ ଜିତି ନାହଁ।
3.53.7
ईदृशं गर्हितं कर्म कथं कृत्वा न लज्जसे।
स्त्रियाश्चाहरणं नीच रहिते च परस्य च ॥ ३.५३.७ ॥
ଏପରି ନିନ୍ଦନୀୟ କର୍ମ କରି ତୁମକୁ ଲଜ୍ଜା ହେଉନାହିଁ କି, ହେ ନୀଚ? ନିର୍ଜନରେ ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ହରଣ କଲ।
3.53.8
कथयिष्यन्ति लोकेषु पुरुषाः कर्म कुत्सितम्।
सुनृशंसमधर्मिष्ठं तव शौटीर्यमानिनः ॥ ३.५३.८ ॥
ଲୋକମାନେ ତୁମର ଏହି ନିନ୍ଦନୀୟ, ଅତି ନିର୍ଦ୍ଦୟ, ଅଧର୍ମମୟ କର୍ମ ବିଷୟରେ କହିବେ, ହେ ନିଜ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ଗର୍ବିତ!
3.53.9
धिक् ते शौर्यं च सत्त्वं च यत्त्वया कथितं तदा।
कुलाक्रोशकरं लोके धिक् ते चारित्रमीदृशम् ॥ ३.५३.९ ॥
ତୁମେ ସେତେବେଳେ କହିଥିବା ତୁମ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ସାହସକୁ ଧିକ୍! ଜଗତରେ କୁଳକୁ କଳଙ୍କିତ କରୁଥିବା ଏପରି ଆଚରଣକୁ ମଧ୍ୟ ଧିକ୍!
3.53.10
किं शक्यं कर्तुमेवं हि यज्जवेनैव धावसि।
मुहूर्तमपि तिष्ठ त्वं न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ ३.५३.१० ॥
ଏପରି ଶୀଘ୍ର ପଳାଇବାରେ କି ଲାଭ? ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ହେଲେ ଠିଆ ହୁଅ, ଜୀବିତ ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ଫେରିପାରିବ ନାହିଁ।
3.53.11
नहि चक्षुःपथं प्राप्य तयोः पार्थिवपुत्रयोः।
ससैन्योऽपि समर्थस्त्वं मुहूर्तमपि जीवितुम् ॥ ३.५३.११ ॥
ସେହି ଦୁଇ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିପଥକୁ ଆସିଗଲେ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବ ନାହିଁ।
3.53.12
न त्वं तयोः शरस्पर्शं सोढुं शक्तः कथंचन।
वने प्रज्वलितस्येव स्पर्शमग्नेर्विहंगमः ॥ ३.५३.१२ ॥
ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଶରର ସ୍ପର୍ଶ ତୁମେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସହିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁ, ବନରେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ସ୍ପର୍ଶ ପକ୍ଷୀ ଯେପରି ସହିପାରେ ନାହିଁ।
3.53.13
साधु कृत्वाऽऽत्मनः पथ्यं साधु मां मुञ्च रावण।
मत्प्रधर्षणसंक्रुद्धो भ्रात्रा सह पतिर्मम ॥ ३.५३.१३ ॥
ହେ ରାବଣ, ନିଜ ପାଇଁ ଯାହା ହିତକର ତାହା ଭଲ ଭାବେ କରି ମୋତେ ମୁକ୍ତ କର। ମୋ ଅପମାନରେ କ୍ରୋଧିତ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଭାଇ ସହିତ (ଆସିବେ)।
3.53.14
विधास्यति विनाशाय त्वं मां यदि न मुञ्चसि।
येन त्वं व्यवसायेन बलान्मां हर्तुमिच्छसि ॥ ३.५३.१४ ॥
ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ମୁକ୍ତ ନ କର, ତେବେ ବଳପୂର୍ବକ ମୋତେ ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଏହି ଉଦ୍ୟମ ତୁମ ବିନାଶର କାରଣ ହେବ।
3.53.15
व्यवसायस्तु ते नीच भविष्यति निरर्थकः।
नह्यहं तमपश्यन्ती भर्तारं विबुधोपमम् ॥ ३.५३.१५ ॥
ହେ ନୀଚ, ତୁମ ଉଦ୍ୟମ ନିରର୍ଥକ ହେବ, କାରଣ ଦେବତୁଲ୍ୟ ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମୁଁ (ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ)।
3.53.16
उत्सहे शत्रुवशगा प्राणान् धारयितुं चिरम्।
न नूनं चात्मनः श्रेयः पथ्यं वा समवेक्षसे ॥ ३.५३.१६ ॥
ଶତ୍ରୁ ବଶରେ ଥିବା ମୁଁ ଦୀର୍ଘକାଳ ପ୍ରାଣ ଧାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ନିଜ କଲ୍ୟାଣ ବା ହିତ ବିଚାର କରୁନାହଁ।
3.53.17
मृत्युकाले यथा मर्त्यो विपरीतानि सेवते।
मुमूर्षूणां तु सर्वेषां यत् पथ्यं तन्न रोचते ॥ ३.५३.१७ ॥
ମୃତ୍ୟୁକାଳରେ ମର୍ତ୍ୟ ଯେପରି ବିପରୀତ କର୍ମ କରେ, ସେହିପରି ମରଣୋନ୍ମୁଖ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯାହା ହିତକର ତାହା ଭଲ ଲାଗେ ନାହିଁ।
3.53.18
पश्यामीह हि कण्ठे त्वां कालपाशावपाशितम्।
यथा चास्मिन् भयस्थाने न बिभेषि निशाचर ॥ ३.५३.१८ ॥
ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମ ଗଳାରେ କାଳପାଶ ବନ୍ଧା ଦେଖୁଛି। ହେ ନିଶାଚର, ଏହି ଭୟସ୍ଥାନରେ ତୁମେ କାହିଁକି ଭୟ କରୁନାହଁ?
3.53.19
व्यक्तं हिरण्मयांस्त्वं हि सम्पश्यसि महीरुहान्।
नदीं वैतरणीं घोरां रुधिरौघविवाहिनीम् ॥ ३.५३.१९ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷସମୂହ ଦେଖୁଛ, ଏବଂ ରକ୍ତସ୍ରୋତ ବୁହାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ବୈତରଣୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଛ।
3.53.20
खड्गपत्रवनं चैव भीमं पश्यसि रावण।
तप्तकाञ्चनपुष्पां च वैदूर्यप्रवरच्छदाम् ॥ ३.५३.२० ॥
ହେ ରାବଣ, ଖଡ୍ଗପତ୍ରର ସେହି ଭୟଙ୍କର ବନ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଦେଖୁଛ; ତାର ଫୁଲ ତପ୍ତ ସୁନା ଓ ପତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ।
3.53.21
द्रक्ष्यसे शाल्मलीं तीक्ष्णामायसैः कण्टकैश्चिताम्।
नहि त्वमीदृशं कृत्वा तस्यालीकं महात्मनः ॥ ३.५३.२१ ॥
ଲୌହର ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାଲ୍ମଲୀ ବୃକ୍ଷ ତୁମେ ଦେଖିବ; ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତି ଏପରି ଅନ୍ୟାୟ କରି...
3.53.22
धारितुं शक्ष्यसि चिरं विषं पीत्वेव निर्घृण।
बद्धस्त्वं कालपाशेन दुर्निवारेण रावण ॥ ३.५३.२२ ॥
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୟ, ବିଷ ପିଇଥିବା ଲୋକ ଯେପରି ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ରହି ପାରେ ନାହିଁ, ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହି ପାରିବ ନାହିଁ; ହେ ରାବଣ, ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ କାଳପାଶରେ ତୁମେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଛ।
3.53.23
क्व गतो लप्स्यसे शर्म मम भर्तुर्महात्मनः।
निमेषान्तरमात्रेण विना भ्रातरमाहवे ॥ ३.५३.२३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାଇଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ମୋ ମହାତ୍ମା ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ ଏକ ନିମିଷ ମାତ୍ର ଦୂରେ ଯାଇ ତୁମେ କେଉଁଠାରେ ଶାନ୍ତି ପାଇବ?
3.53.24
राक्षसा निहता येन सहस्राणि चतुर्दश।
कथं स राघवो वीरः सर्वास्त्रकुशलो बली ॥ ३.५३.२४ ॥
ଯେ ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବଧ କରିଛନ୍ତି, ସେହି ବୀର ରାଘବ, ସର୍ବାସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ଓ ବଳବାନ, ସେ କିପରି...
3.53.25
न त्वां हन्याच्छरैस्तीक्ष्णैरिष्टभार्यापहारिणम्।
एतच्चान्यच्च परुषं वैदेही रावणाङ्कगा।
भयशोकसमाविष्टा करुणं विललाप ह ॥ ३.५३.२५ ॥
ପ୍ରିୟ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ହରଣ କରିଥିବା ତୁମକୁ ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ନ ମାରି ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ, ଏପରି ଏବଂ ଆହୁରି କଠୋର କଥା କହି, ରାବଣଙ୍କ କୋଳରେ ବସିଥିବା ବୈଦେହୀ ଭୟ ଓ ଶୋକରେ ଭରି କରୁଣଭାବେ ବିଳାପ କଲେ।
3.53.26
तदा भृशार्तां बहु चैव भाषिणीं
विलापपूर्वं करुणं च भामिनीम्।
जहार पापस्तरुणीं विचेष्टतीं
नृपात्मजामागतगात्रवेपथुः ॥ ३.५३.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତା, ବହୁ କହୁଥିବା, ବିଳାପ ସହିତ କରୁଣ ସେ ସୁନ୍ଦରୀକୁ, ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ସେ ଯୁବତୀ ରାଜକୁମାରୀକୁ, ପାପୀ (ରାବଣ) କମ୍ପିତ ଅଙ୍ଗରେ ହରଣ କଲା।