ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.53.1
खमुत्पतन्तं तं दृष्ट्वा मैथिली जनकात्मजा।
दुःखिता परमोद्विग्ना भये महति वर्तिनी ॥ ३.५३.१ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਮੈਥਿਲੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ।
3.53.2
रोषरोदनताम्राक्षी भीमाक्षं राक्षसाधिपम्।
रुदती करुणं सीता ह्रियमाणा तमब्रवीत् ॥ ३.५३.२ ॥
ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤਰਸ ਭਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
3.53.3
न व्यपत्रपसे नीच कर्मणानेन रावण।
ज्ञात्वा विरहितां यो मां चोरयित्वा पलायसे ॥ ३.५३.३ ॥
ਹੇ ਨੀਚ ਰਾਵਣ! ਇਸ ਕਰਮ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਮੈਨੂੰ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
3.53.4
त्वयैव नूनं दुष्टात्मन् भीरुणा हर्तुमिच्छता।
ममापवाहितो भर्ता मृगरूपेण मायया ॥ ३.५३.४ ॥
ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ! ਜ਼ਰੂਰ ਤੂੰ ਡਰਪੋਕ ਬਣ ਕੇ, ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮਿਰਗ ਰੂਪ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
3.53.5
यो हि मामुद्यतस्त्रातुं सोऽप्ययं विनिपातितः।
गृध्रराजः पुराणोऽसौ श्वशुरस्य सखा मम ॥ ३.५३.५ ॥
ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਗਿਰਝਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਹੁਰੇ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।
3.53.6
परमं खलु ते वीर्यं दृश्यते राक्षसाधम।
विश्राव्य नामधेयं हि युद्धे नास्मि जिता त्वया ॥ ३.५३.६ ॥
ਹੇ ਨੀਚ ਰਾਖਸ਼! ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੱਡਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਐਲਾਨ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3.53.7
ईदृशं गर्हितं कर्म कथं कृत्वा न लज्जसे।
स्त्रियाश्चाहरणं नीच रहिते च परस्य च ॥ ३.५३.७ ॥
ਏਦਾਂ ਦਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਹੇ ਨੀਚ? ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ।
3.53.8
कथयिष्यन्ति लोकेषु पुरुषाः कर्म कुत्सितम्।
सुनृशंसमधर्मिष्ठं तव शौटीर्यमानिनः ॥ ३.५३.८ ॥
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਇਸ ਨੀਚ, ਅਤਿ ਬੇਰਹਿਮ ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਕਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨਗੇ, ਹੇ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੇ ਹੰਕਾਰੀ!
3.53.9
धिक् ते शौर्यं च सत्त्वं च यत्त्वया कथितं तदा।
कुलाक्रोशकरं लोके धिक् ते चारित्रमीदृशम् ॥ ३.५३.९ ॥
ਉਦੋਂ ਤੂੰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਹੌਂਸਲੇ ਦੀ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ! ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿੱਕਾਰ!
3.53.10
किं शक्यं कर्तुमेवं हि यज्जवेनैव धावसि।
मुहूर्तमपि तिष्ठ त्वं न जीवन् प्रतियास्यसि ॥ ३.५३.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਭੱਜਣ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾ, ਜੀਉਂਦਾ ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਂਗਾ।
3.53.11
नहि चक्षुःपथं प्राप्य तयोः पार्थिवपुत्रयोः।
ससैन्योऽपि समर्थस्त्वं मुहूर्तमपि जीवितुम् ॥ ३.५३.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ।
3.53.12
न त्वं तयोः शरस्पर्शं सोढुं शक्तः कथंचन।
वने प्रज्वलितस्येव स्पर्शमग्नेर्विहंगमः ॥ ३.५३.१२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਛੋਹ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਛੋਹ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ।
3.53.13
साधु कृत्वाऽऽत्मनः पथ्यं साधु मां मुञ्च रावण।
मत्प्रधर्षणसंक्रुद्धो भ्रात्रा सह पतिर्मम ॥ ३.५३.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਜੋ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੇਰੇ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਭਰਾ ਨਾਲ (ਆਉਣਗੇ)।
3.53.14
विधास्यति विनाशाय त्वं मां यदि न मुञ्चसि।
येन त्वं व्यवसायेन बलान्मां हर्तुमिच्छसि ॥ ३.५३.१४ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਹਰਨ ਦੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਯਤਨ ਤੇਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ।
3.53.15
व्यवसायस्तु ते नीच भविष्यति निरर्थकः।
नह्यहं तमपश्यन्ती भर्तारं विबुधोपमम् ॥ ३.५३.१५ ॥
ਹੇ ਨੀਚ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਯਤਨ ਵਿਅਰਥ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ ਮੈਂ (ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ)।
3.53.16
उत्सहे शत्रुवशगा प्राणान् धारयितुं चिरम्।
न नूनं चात्मनः श्रेयः पथ्यं वा समवेक्षसे ॥ ३.५३.१६ ॥
ਵੈਰੀ ਦੇ ਵੱਸ ਪਈ ਮੈਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਯਕੀਨਨ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਜਾਂ ਹਿਤ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ।
3.53.17
मृत्युकाले यथा मर्त्यो विपरीतानि सेवते।
मुमूर्षूणां तु सर्वेषां यत् पथ्यं तन्न रोचते ॥ ३.५३.१७ ॥
ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਨੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਉਲਟ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ ਉਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
3.53.18
पश्यामीह हि कण्ठे त्वां कालपाशावपाशितम्।
यथा चास्मिन् भयस्थाने न बिभेषि निशाचर ॥ ३.५३.१८ ॥
ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਕਾਲਪਾਸ਼ ਬੱਝਾ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਨਿਸ਼ਾਚਰ, ਇਸ ਭੈ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ?
3.53.19
व्यक्तं हिरण्मयांस्त्वं हि सम्पश्यसि महीरुहान्।
नदीं वैतरणीं घोरां रुधिरौघविवाहिनीम् ॥ ३.५३.१९ ॥
ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ ਵੀ।
3.53.20
खड्गपत्रवनं चैव भीमं पश्यसि रावण।
तप्तकाञ्चनपुष्पां च वैदूर्यप्रवरच्छदाम् ॥ ३.५३.२० ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਤਲਵਾਰ-ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵੀ ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਉਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤਪਾਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤਮ ਵੈਦੂਰਯ ਦੇ ਹਨ।
3.53.21
द्रक्ष्यसे शाल्मलीं तीक्ष्णामायसैः कण्टकैश्चिताम्।
नहि त्वमीदृशं कृत्वा तस्यालीकं महात्मनः ॥ ३.५३.२१ ॥
ਲੋਹੇ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖ ਤੂੰ ਵੇਖੇਗਾ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਲ ਐਸਾ ਅਨਿਆਇ ਕਰਕੇ...
3.53.22
धारितुं शक्ष्यसि चिरं विषं पीत्वेव निर्घृण।
बद्धस्त्वं कालपाशेन दुर्निवारेण रावण ॥ ३.५३.२२ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਦੇਰ ਤਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਦੇਰ ਤਕ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕੇਂਗਾ; ਹੇ ਰਾਵਣ, ਅਟੱਲ ਕਾਲਪਾਸ਼ ਨਾਲ ਤੂੰ ਬੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
3.53.23
क्व गतो लप्स्यसे शर्म मम भर्तुर्महात्मनः।
निमेषान्तरमात्रेण विना भ्रातरमाहवे ॥ ३.५३.२३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਤੀ ਤੋਂ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਵੀ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਸ਼ਰਨ ਪਾਵੇਂਗਾ?
3.53.24
राक्षसा निहता येन सहस्राणि चतुर्दश।
कथं स राघवो वीरः सर्वास्त्रकुशलो बली ॥ ३.५३.२४ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ਼ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਵੀਰ ਰਾਘਵ, ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ...
3.53.25
न त्वां हन्याच्छरैस्तीक्ष्णैरिष्टभार्यापहारिणम्।
एतच्चान्यच्च परुषं वैदेही रावणाङ्कगा।
भयशोकसमाविष्टा करुणं विललाप ह ॥ ३.५३.२५ ॥
ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣਗੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਵੈਦੇਹੀ ਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਤਰਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
3.53.26
तदा भृशार्तां बहु चैव भाषिणीं
विलापपूर्वं करुणं च भामिनीम्।
जहार पापस्तरुणीं विचेष्टतीं
नृपात्मजामागतगात्रवेपथुः ॥ ३.५३.२६ ॥
ਤਦ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ, ਬਹੁਤ ਬੋਲਦੀ, ਵਿਰਲਾਪ ਨਾਲ ਤਰਸਯੋਗ ਉਸ ਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ, ਤੜਫ਼ਦੀ ਉਸ ਯੁਵਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ, ਪਾਪੀ (ਰਾਵਣ) ਕੰਬਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।