ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.55.1
संदिश्य राक्षसान् घोरान् रावणोऽष्टौ महाबलान्।
आत्मानं बुद्धिवैक्लव्यात् कृत्कृत्यममन्यत ॥ ३.५५.१ ॥
ରାବଣ ଆଠ ମହାବଳୀ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ବୁଦ୍ଧିର ବିଭ୍ରମରୁ ନିଜକୁ କୃତକୃତ୍ୟ ଭାବିଲା।
3.55.2
स चिन्तयानो वैदेहीं कामबाणैः प्रपीडितः।
प्रविवेश गृहं रम्यं सीतां द्रष्टुमभित्वरन् ॥ ३.५५.२ ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, କାମବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସେ ଶୀଘ୍ର ସୁନ୍ଦର ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
3.55.3
स प्रविश्य तु तद्वेश्म रावणो राक्षसाधिपः।
अपश्यद् राक्षसीमध्ये सीतां दुःखपरायणाम् ॥ ३.५५.३ ॥
ସେହି ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖରେ ମଗ୍ନ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
3.55.4
अश्रुपूर्णमुखीं दीनां शोकभारावपीडिताम्।
वायुवेगैरिवाक्रान्तां मज्जन्तीं नावमर्णवे ॥ ३.५५.४ ॥
ଲୁହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖ, ଦୀନା, ଶୋକଭାରରେ ପୀଡ଼ିତା ସେ ସୀତା, ପବନର ବେଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରରେ ବୁଡ଼ୁଥିବା ନୌକା ପରି ଥିଲେ।
3.55.5
मृगयूथपरिभ्रष्टां मृगीं श्वभिरिवावृताम्।
अधोगतमुखीं सीतां तामभ्येत्य निशाचरः ॥ ३.५५.५ ॥
ମୃଗପଲରୁ ବିଛିନ୍ନ ହରିଣୀକୁ କୁକୁରମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ପରି, ମୁଖ ତଳକୁ କରି ଥିବା ସୀତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲା ସେଇ ନିଶାଚର।
3.55.6
तां तु शोकवशाद् दीनामवशां राक्षसाधिपः।
सबलाद् दर्शयामास गृहं देवगृहोपमम् ॥ ३.५५.६ ॥
ଶୋକବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଦୀନା ଓ ଅସହାୟା ସେହି ସୀତାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସରାଜ ବଳପୂର୍ବକ ଦେବମନ୍ଦିର ପରି ସେହି ଗୃହ ଦେଖାଇଲା।
3.55.7
हर्म्यप्रासादसम्बाधं स्त्रीसहस्रनिषेवितम्।
नानापक्षिगणैर्जुष्टं नानारत्नसमन्वितम् ॥ ३.५५.७ ॥
ସେହି ଭବନ ପ୍ରାସାଦ ଓ ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ପରିପୂର୍ଣ ଥିଲା; ହଜାର ହଜାର ସ୍ତ୍ରୀ ତାହାର ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ; ନାନା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଝାଙ୍କ ସେଠାରେ ବାସ କରୁଥିଲେ; ତାହା ନାନା ରତ୍ନରେ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା।
3.55.8
दान्तकैस्तापनीयैश्च स्फाटिकै राजतैस्तथा।
वज्रवैदूर्यचित्रैश्च स्तम्भैर्दृष्टिमनोरमैः ॥ ३.५५.८ ॥
ତାହାର ସ୍ତମ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ହାତୀଦାନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା, ସ୍ଫଟିକ ଓ ରୂପାରେ ନିର୍ମିତ ଥିଲା; ହୀରା ଓ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟରେ ଚିତ୍ରିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଆଖି ଓ ମନ ପାଇଁ ମନୋରମ ଥିଲା।
3.55.9
दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषं तप्तकाञ्चनभूषणम्।
सोपानं काञ्चनं चित्रमारुरोह तया सह ॥ ३.५५.९ ॥
ଦିବ୍ୟ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ଘୋଷ ପରି ନାଦ କରୁଥିବା, ତପ୍ତ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ସୁନା ସିଡ଼ିରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଚଢ଼ିଲେ।
3.55.10
दान्तका राजताश्चैव गवाक्षाः प्रियदर्शनाः।
हेमजालावृताश्चासंस्तत्र प्रासादपङ्क्तयः ॥ ३.५५.१० ॥
ସେଠାର ଝରକାଗୁଡ଼ିକ ହାତୀଦାନ୍ତ ଓ ରୂପାର ନିର୍ମିତ, ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ସୁନା ଜାଲିରେ ଆବୃତ ଥିଲେ; ସେଠାରେ ପ୍ରାସାଦଗୁଡ଼ିକର ସାରି ଥିଲା।
3.55.11
सुधामणिविचित्राणि भूमिभागानि सर्वशः।
दशग्रीवः स्वभवने प्रादर्शयत मैथिलीम् ॥ ३.५५.११ ॥
ଦଶଗ୍ରୀବ ରାବଣ ନିଜ ଭବନରେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ଚୂନ ଓ ମଣିରେ ବିଚିତ୍ର କରାଯାଇଥିବା ଭୂମିଭାଗ ଦେଖାଇଲେ।
3.55.12
दीर्घिकाः पुष्करिण्यश्च नानापुष्पसमावृताः।
रावणो दर्शयामास सीतां शोकपरायणाम् ॥ ३.५५.१२ ॥
ଲମ୍ବା ପୋଖରୀ ଓ ନାନା ଫୁଲରେ ଆବୃତ ପଦ୍ମ ପୋଖରୀଗୁଡ଼ିକ ରାବଣ ଶୋକରେ ମଗ୍ନ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ।
3.55.13
दर्शयित्वा तु वैदेहीं कृत्स्नं तद्भवनोत्तमम्।
उवाच वाक्यं पापात्मा सीतां लोभितुमिच्छया ॥ ३.५५.१३ ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାସାଦ ଦେଖାଇ, ପାପାତ୍ମା ସୀତାଙ୍କୁ ଲୋଭ ଦେଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
3.55.14
दश राक्षसकोट्यश्च द्वाविंशतिरथापराः।
वर्जयित्वा जरावृद्धान् बालांश्च रजनीचरान् ॥ ३.५५.१४ ॥
ଦଶ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଆହୁରି ବାଇଶ ଜଣ ରଥୀ ଅଛନ୍ତି; ବୃଦ୍ଧ, ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ, ଶିଶୁ ଓ ରାତ୍ରିଚର ବ୍ୟତୀତ।
3.55.15
तेषां प्रभुरहं सीते सर्वेषां भीमकर्मणाम्।
सहस्रमेकमेकस्य मम कार्यपुरःसरम् ॥ ३.५५.१५ ॥
ସୀତା, ସେହି ଭୟଙ୍କର କର୍ମକାରୀ ସମସ୍ତଙ୍କର ମୁଁ ପ୍ରଭୁ; ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଗେ ରହିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ପାଖରେ ହଜାର ଜଣ ଅଛନ୍ତି।
3.55.16
यदिदं राज्यतन्त्रं मे त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्।
जीवितं च विशालाक्षि त्वं मे प्राणैर्गरीयसी ॥ ३.५५.१६ ॥
ମୋର ଏହି ରାଜ୍ୟତନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ତୁମ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷି, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ।
3.55.17
बह्वीनामुत्तमस्त्रीणां मम योऽसौ परिग्रहः।
तासां त्वमीश्वरी सीते मम भार्या भव प्रिये ॥ ३.५५.१७ ॥
ମୋର ଯେଉଁ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ସ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କର ତୁମେ ଈଶ୍ୱରୀ ହେବ; ହେ ସୀତା, ହେ ପ୍ରିୟେ, ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହୁଅ।
3.55.18
साधु किं तेऽन्यथाबुद्ध्या रोचयस्व वचो मम।
भजस्व माभितप्तस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ३.५५.१८ ॥
ଭଲ; ଭୁଲ୍ ବୁଦ୍ଧିରେ କାହିଁକି? ମୋ କଥା ମାନ; ସନ୍ତପ୍ତ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇ କୃପା କରିବା ଉଚିତ।
3.55.19
परिक्षिप्ता समुद्रेण लङ्केयं शतयोजना।
नेयं धर्षयितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ३.५५.१९ ॥
ସମୁଦ୍ରରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା ଏହି ଶହେ ଯୋଜନ ବିସ୍ତାରର ଲଙ୍କାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
3.55.20
न देवेषु न यक्षेषु न गन्धर्वेषु नर्षिषु।
अहं पश्यामि लोकेषु यो मे वीर्यसमो भवेत् ॥ ३.५५.२० ॥
ଦେବତା, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ମୁଁ ଏପରି କାହାକୁ ଦେଖେ ନାହିଁ ଯେ ମୋ ପରାକ୍ରମ ସମାନ ହୋଇପାରେ।
3.55.21
राज्यभ्रष्टेन दीनेन तापसेन पदातिना।
किं करिष्यसि रामेण मानुषेणाल्पतेजसा ॥ ३.५५.२१ ॥
ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତ, ଦୀନ, ତପସ୍ୱୀ, ପଦଚାରୀ, ଅଳ୍ପ ତେଜସ୍ୱୀ ମାନବ ରାମଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ କ'ଣ କରିବ?
3.55.22
भजस्व सीते मामेव भर्ताहं सदृशस्तव।
यौवनं त्वध्रुवं भीरु रमस्वेह मया सह ॥ ३.५५.२२ ॥
ହେ ସୀତା, ମୋତେ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କର; ମୁଁ ତୁମ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ। ହେ ଭୀରୁ, ଯୌବନ ଅଧ୍ରୁବ; ଏଠାରେ ମୋ ସହିତ ରମଣ କର।
3.55.23
दर्शने मा कृथा बुद्धिं राघवस्य वरानने।
कास्य शक्तिरिहागन्तुमपि सीते मनोरथैः ॥ ३.५५.२३ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛା ତ୍ୟାଗ କର। ହେ ସୀତା, କେବଳ ମନୋରଥରେ ତାଙ୍କର ଏଠାକୁ ଆସିବାର ଶକ୍ତି କୋଥାରେ?
3.55.24
न शक्यो वायुराकाशे पाशैर्बद्धुं महाजवः।
दीप्यमानस्य वाप्यग्नेर्ग्रहीतुं विमलाः शिखाः ॥ ३.५५.२४ ॥
ଆକାଶରେ ମହାବେଗରେ ପବନକୁ ପାଶରେ ବାନ୍ଧିହେବ ନାହିଁ; କିମ୍ବା ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ନିର୍ମଳ ଶିଖାକୁ ଧରିହେବ ନାହିଁ।
3.55.25
त्रयाणामपि लोकानां न तं पश्यामि शोभने।
विक्रमेण नयेद् यस्त्वां मद्बाहुपरिपालिताम् ॥ ३.५५.२५ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ! ତିନି ଲୋକରେ ମୋ ବାହୁଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ତୁମକୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଇଯିବାକୁ ସମର୍ଥ କେହି ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ।
3.55.26
लङ्कायाः सुमहद्राज्यमिदं त्वमनुपालय।
त्वत्प्रेष्या मद्विधाश्चैव देवाश्चापि चराचरम् ॥ ३.५५.२६ ॥
ଲଙ୍କାର ଏହି ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟକୁ ତୁମେ ଶାସନ କର। ମୋ ପରି ଯୋଦ୍ଧା, ଦେବତା ଏବଂ ଚରାଚର ସବୁ ତୁମର ସେବକ ହେବେ।
3.55.27
अभिषेकजलक्लिन्ना तुष्टा च रमयस्व च।
दुष्कृतं यत्पुरा कर्म वनवासेन तद्गतम् ॥ ३.५५.२७ ॥
ଅଭିଷେକ ଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ହେ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଆନନ୍ଦ କର। ପୂର୍ବରୁ କରିଥିବା ଦୁଷ୍କର୍ମ ବନବାସରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
3.55.28
यच्च ते सुकृतं कर्म तस्येह फलमाप्नुहि।
इह सर्वाणि माल्यानि दिव्यगन्धानि मैथिलि ॥ ३.५५.२८ ॥
ଏବଂ ତୁମର ଯେଉଁ ସତ୍କର୍ମ, ତାର ଫଳ ଏଠାରେ ହିଁ ପାଅ। ହେ ମୈଥିଲୀ! ଏଠାରେ ସବୁ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ମାଳା ଅଛି।
3.55.29
भूषणानि च मुख्यानि तानि सेव मया सह।
पुष्पकं नाम सुश्रोणि भ्रातुर्वैश्रवणस्य मे ॥ ३.५५.२९ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ମୋ ସହିତ ଗ୍ରହଣ କର। ହେ ସୁଶ୍ରୋଣୀ! ମୋ ଭାଇ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର)ଙ୍କର ପୁଷ୍ପକ ନାମକ ବିମାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
3.55.30
विमानं सूर्यसंकाशं तरसा निर्जितं रणे।
विशालं रमणीयं च तद्विमानं मनोजवम् ॥ ३.५५.३० ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ବିମାନକୁ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳପୂର୍ବକ ଜିଣିଥିଲି। ତାହା ବିଶାଳ, ରମଣୀୟ ଏବଂ ମନ ପରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ।
3.55.31
तत्र सीते मया सार्धं विहरस्व यथासुखम्।
वदनं पद्मसंकाशं विमलं चारुदर्शनम् ॥ ३.५५.३१ ॥
ହେ ସୀତା! ସେଠାରେ ମୋ ସହିତ ତୁମେ ଯେପରି ସୁଖ ଲାଗେ ବିହାର କର। ତୁମ ମୁଖ ପଦ୍ମ ପରି, ନିର୍ମଳ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାଉଛି।
3.55.32
शोकार्तं तु वरारोहे न भ्राजति वरानने।
एवं वदति तस्मिन् सा वस्त्रान्तेन वराङ्गना ॥ ३.५५.३२ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶବତୀ! ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ! ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଥିବାରୁ ତୁମ ମୁଖ ଶୋଭା ପାଉନାହିଁ। ସେ ଏହିପରି କହୁଥିବାବେଳେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାରୀ ନିଜ ବସ୍ତ୍ରର ଅଞ୍ଚଳରେ (ମୁଖ ଢାଙ୍କିଲେ)।
3.55.33
पिधायेन्दुनिभं सीता मन्दमश्रूण्यवर्तयत्।
ध्यायन्तीं तामिवास्वस्थां सीतां चिन्ताहतप्रभाम् ॥ ३.५५.३३ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖକୁ ଢାଙ୍କି ସୀତା ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୁହ ବହାଇଲେ। ଚିନ୍ତାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭା ମଳିନ ହୋଇଥିଲା; ସେ ଅସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଚିନ୍ତାମଗ୍ନା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
3.55.34
उवाच वचनं वीरो रावणो रजनीचरः।
अलं व्रीडेन वैदेहि धर्मलोपकृतेन ते ॥ ३.५५.३४ ॥
ସେତେବେଳେ ବୀର ନିଶାଚର ରାବଣ କହିଲେ: ହେ ବୈଦେହୀ! ଲଜ୍ଜା ଯଥେଷ୍ଟ। ତୁମର ଏହି ଲଜ୍ଜା ଧର୍ମଲୋପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
3.55.35
आर्षोऽयं देवि निष्पन्दो यस्त्वामभिभविष्यति।
एतौ पादौ मया स्निग्धौ शिरोभिः परिपीडितौ ॥ ३.५५.३५ ॥
ହେ ଦେବୀ! ଏହା ଆର୍ଷ (ପ୍ରାଚୀନ, ପବିତ୍ର) କମ୍ପନ; ଏହା ତୁମକୁ ଅଭିଭୂତ କରିବ। ମୋ ମସ୍ତକରେ ଏହି କୋମଳ ପାଦ ଦୁଇଟି ମୁଁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି।
3.55.36
प्रसादं कुरु मे क्षिप्रं वश्यो दासोऽहमस्मि ते।
इमाः शून्या मया वाचः शुष्यमाणेन भाषिताः ॥ ३.५५.३६ ॥
ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କର, ଶୀଘ୍ର! ମୁଁ ତୁମ ବଶବର୍ତ୍ତୀ ଦାସ। ଶୁଷ୍କ ମୋ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଏହି କଥା ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଗଲା।
3.55.37
न चापि रावणः कांचिन्मूर्ध्ना स्त्रीं प्रणमेत ह।
एवमुक्त्वा दशग्रीवो मैथिलीं जनकात्मजाम्।
कृतान्तवशमापन्नो ममेयमिति मन्यते ॥ ३.५५.३७ ॥
ରାବଣ କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ପ୍ରଣାମ କରେ ନାହିଁ। ଏପରି କହି ଦଶଗ୍ରୀବ ମୈଥିଳୀ ଜନକାତ୍ମଜାଙ୍କୁ, କୃତାନ୍ତର ବଶରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେ, ଏ ମୋର ବୋଲି ମନେ କରେ।