વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.6.1
शरभङ्गे दिवं प्राप्ते मुनिसङ्घाः समागताः।
अभ्यगच्छन्त काकुत्स्थं रामं ज्वलिततेजसम् ॥ ३.६.१ ॥
શરભંગ સ્વર્ગે ગયા પછી મુનિસમૂહો એકઠા થયા અને પ્રજ્વલિત તેજવાળા કાકુત્સ્થ રામ પાસે ગયા.
3.6.2
वैखानसा वालखिल्याः सम्प्रक्षाला मरीचिपाः।
अश्मकुट्टाश्च बहवः पत्राहाराश्च तापसाः ॥ ३.६.२ ॥
વૈખાનસ, વાલખિલ્ય, સમ્પ્રક્ષાલ, મરીચિપ, અશ્મકુટ્ટ અને પાંદડાં ખાનારા ઘણા તાપસો.
3.6.3
दन्तोलूखलिनश्चैव तथैवोन्मज्जकाः परे।
गात्रशय्या अशय्याश्च तथैवानवकाशिकाः ॥ ३.६.३ ॥
દાંતથી જ ખાંડણિયામાં ખાંડનારા, એ જ રીતે પાણીમાં ડૂબેલા બીજા, શરીરને જ પથારી બનાવનારા, પથારી વગરના અને એ જ રીતે આશ્રય વગરના.
3.6.4
मुनयः सलिलाहारा वायुभक्षास्तथापरे।
आकाशनिलयाश्चैव तथा स्थण्डिलशायिनः ॥ ३.६.४ ॥
પાણી આહાર કરનારા મુનિઓ, વાયુનું ભક્ષણ કરનારા બીજા, આકાશમાં વસનારા, અને એ જ રીતે ખુલ્લી ભૂમિ પર સૂનારા.
3.6.5
तथोर्ध्ववासिनो दान्तास्तथाऽऽर्द्रपटवाससः।
सजपाश्च तपोनिष्ठास्तथा पञ्चतपोऽन्विताः ॥ ३.६.५ ॥
એ જ રીતે ઊંચે વસનારા, દમનશીલ, ભીનાં વસ્ત્ર પહેરનારા, જપ કરનારા, તપમાં નિષ્ઠ, અને એ જ રીતે પંચાગ્નિ તપથી યુક્ત.
3.6.6
सर्वे ब्राह्म्या श्रिया युक्ता दृढयोगसमाहिताः।
शरभङ्गाश्रमे राममभिजग्मुश्च तापसाः ॥ ३.६.६ ॥
બ્રાહ્મી તેજથી યુક્ત, દૃઢ યોગમાં સમાહિત સર્વ તાપસો શરભંગના આશ્રમમાં રામ પાસે ગયા.
3.6.7
अभिगम्य च धर्मज्ञा रामं धर्मभृतां वरम्।
ऊचुः परमधर्मज्ञमृषिसङ्घाः समागताः ॥ ३.६.७ ॥
ધર્મજ્ઞ ઋષિસમૂહ એકઠો થઈને ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ રામ પાસે જઈ, પરમ ધર્મજ્ઞ રામને કહેવા લાગ્યો.
3.6.8
त्वमिक्ष्वाकुकुलस्यास्य पृथिव्याश्च महारथः।
प्रधानश्चापि नाथश्च देवानां मघवानिव ॥ ३.६.८ ॥
તું ઇક્ષ્વાકુ કુળનો અને આ પૃથ્વીનો મહારથી છે; દેવોનો ઇન્દ્ર જેમ પ્રધાન અને રક્ષક છે તેમ તું છે.
3.6.9
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु यशसा विक्रमेण च।
पितृव्रतत्वं सत्यं च त्वयि धर्मश्च पुष्कलः ॥ ३.६.९ ॥
યશ અને પરાક્રમથી તું ત્રણેય લોકમાં વિખ્યાત છે; પિતાના વચનનું પાલન, સત્ય અને પુષ્કળ ધર્મ તારામાં છે.
3.6.10
त्वामासाद्य महात्मानं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम्।
अर्थित्वान्नाथ वक्ष्यामस्तच्च नः क्षन्तुमर्हसि ॥ ३.६.१० ॥
મહાત્મા, ધર્મજ્ઞ અને ધર્મપ્રિય એવા તારી પાસે આવીને, હે નાથ, યાચનાને કારણે અમે કહીશું; તે ક્ષમા કરવી તને યોગ્ય છે.
3.6.11
अधर्मः सुमहान् नाथ भवेत् तस्य तु भूपतेः।
यो हरेद् बलिषड्भागं न च रक्षति पुत्रवत् ॥ ३.६.११ ॥
હે નાથ, જે રાજા કરનો છઠ્ઠો ભાગ લે છે અને પુત્રની જેમ રક્ષણ કરતો નથી, તેને મોટો અધર્મ લાગે છે.
3.6.12
युञ्जानः स्वानिव प्राणान् प्राणैरिष्टान् सुतानिव।
नित्ययुक्तः सदा रक्षन् सर्वान् विषयवासिनः ॥ ३.६.१२ ॥
પોતાના પ્રાણ અને પ્રાણથી પણ પ્રિય પુત્રોની રક્ષા કરે તેમ, સદા તત્પર રહીને રાજ્યના સર્વ નિવાસીઓનું રક્ષણ કરવું જોઈએ.
3.6.13
प्राप्नोति शाश्वतीं राम कीर्तिं स बहुवार्षिकीम्।
ब्रह्मणः स्थानमासाद्य तत्र चापि महीयते ॥ ३.६.१३ ॥
રામ, તે બ્રહ્માના ધામે પહોંચીને ત્યાં પણ સન્માનિત થાય છે અને લાંબા કાળ ટકનારી શાશ્વત કીર્તિ પામે છે.
3.6.14
यत् करोति परं धर्मं मुनिर्मूलफलाशनः।
तत्र राज्ञश्चतुर्भागः प्रजा धर्मेण रक्षतः ॥ ३.६.१४ ॥
મૂળ અને ફળ ખાનારા મુનિ જે પરમ ધર્મ આચરે છે, તેનો ચોથો ભાગ ધર્મથી પ્રજાનું રક્ષણ કરનાર રાજાને મળે છે.
3.6.15
सोऽयं ब्राह्मणभूयिष्ठो वानप्रस्थगणो महान्।
त्वन्नाथोऽनाथवद् राम राक्षसैर्हन्यते भृशम् ॥ ३.६.१५ ॥
રામ, બ્રાહ્મણોની બહુમતી ધરાવતો આ વાનપ્રસ્થોનો મોટો સમૂહ, તમે તેમના નાથ હોવા છતાં, અનાથની જેમ રાક્ષસો દ્વારા અતિશય માર્યો જાય છે.
3.6.16
एहि पश्य शरीराणि मुनीनां भावितात्मनाम्।
हतानां राक्षसैर्घोरैर्बहूनां बहुधा वने ॥ ३.६.१६ ॥
આવો, જુઓ, વનમાં ભયંકર રાક્ષસો દ્વારા અનેક રીતે મારાયેલા શુદ્ધચિત્ત ઘણા મુનિઓનાં શરીરો.
3.6.17
पम्पानदीनिवासानामनुमन्दाकिनीमपि।
चित्रकूटालयानां च क्रियते कदनं महत् ॥ ३.६.१७ ॥
પંપા નદી પાસે રહેનારાઓનો, મંદાકિની પાસે રહેનારાઓનો અને ચિત્રકૂટમાં રહેનારાઓનો પણ મોટો સંહાર થઈ રહ્યો છે.
3.6.18
एवं वयं न मृष्यामो विप्रकारं तपस्विनाम्।
क्रियमाणं वने घोरं रक्षोभिर्भीमकर्मभिः ॥ ३.६.१८ ॥
આ રીતે, વનમાં ભયંકર કર્મો કરનારા રાક્ષસો તપસ્વીઓ પર જે ઘોર અપમાન કરી રહ્યા છે, તે અમે સહન કરતા નથી.
3.6.19
ततस्त्वां शरणार्थं च शरण्यं समुपस्थिताः।
परिपालय नो राम वध्यमानान् निशाचरैः ॥ ३.६.१९ ॥
તેથી આશરા માટે, આશ્રય આપનાર એવા તમારી પાસે અમે આવ્યા છીએ. હે રામ, નિશાચરો દ્વારા મારી નંખાતા અમારું રક્ષણ કરો.
3.6.20
परा त्वत्तो गतिर्वीर पृथिव्यां नोपपद्यते।
परिपालय नः सर्वान् राक्षसेभ्यो नृपात्मज ॥ ३.६.२० ॥
હે વીર, આ પૃથ્વી પર તમારા સિવાય અમારો બીજો આશરો નથી. હે રાજકુમાર, રાક્ષસોથી અમ સૌનું રક્ષણ કરો.
3.6.21
एतच्छ्रुत्वा तु काकुत्स्थस्तापसानां तपस्विनाम्।
इदं प्रोवाच धर्मात्मा सर्वानेव तपस्विनः ॥ ३.६.२१ ॥
તપસ્વી તાપસોની આ વાત સાંભળીને ધર્માત્મા કાકુત્સ્થ રામે એ સર્વ તપસ્વીઓને આ કહ્યું.
3.6.22
नैवमर्हथ मां वक्तुमाज्ञाप्योऽहं तपस्विनाम्।
केवलेन स्वकार्येण प्रवेष्टव्यं वनं मया ॥ ३.६.२२ ॥
તમારે મને એ રીતે કહેવું ઘટતું નથી. હું તપસ્વીઓ દ્વારા આજ્ઞા અપાવા યોગ્ય નથી. મારે માત્ર મારા પોતાના કાર્ય માટે જ આ વનમાં પ્રવેશ કરવાનો છે.
3.6.23
विप्रकारमपाक्रष्टुं राक्षसैर्भवतामिमम्।
पितुस्तु निर्देशकरः प्रविष्टोऽहमिदं वनम् ॥ ३.६.२३ ॥
રાક્ષસો દ્વારા તમારા પર થઈ રહેલો આ ઉપદ્રવ દૂર કરવા, અને પિતાની આજ્ઞા પાળનાર તરીકે, હું આ વનમાં પ્રવેશ્યો છું.
3.6.24
भवतामर्थसिद्ध्यर्थमागतोऽहं यदृच्छया।
तस्य मेऽयं वने वासो भविष्यति महाफलः ॥ ३.६.२४ ॥
તમારું કાર્ય સિદ્ધ કરવા માટે જ હું સંયોગવશ અહીં આવ્યો છું. તેથી આ વનમાં મારો આ વાસ મહાફળદાયી થશે.
3.6.25
तपस्विनां रणे शत्रून् हन्तुमिच्छामि राक्षसान्।
पश्यन्तु वीर्यमृषयः सभ्रातुर्मे तपोधनाः ॥ ३.६.२५ ॥
તપસ્વીઓના શત્રુ રાક્ષસોને યુદ્ધમાં હણવાની મારી ઇચ્છા છે. તપોધન ઋષિઓ મારા અને મારા ભાઈનું પરાક્રમ જુએ.
3.6.26
दत्त्वा वरं चापि तपोधनानां
धर्मे धृतात्मा सह लक्ष्मणेन।
तपोधनैश्चापि सहार्यदत्तः
सुतीक्ष्णमेवाभिजगाम वीरः ॥ ३.६.२६ ॥
તપોધનોને વર આપીને, ધર્મમાં દૃઢ મનવાળો તે વીર લક્ષ્મણ સાથે અને તપોધનો સાથે, આર્ય દ્વારા અપાયેલા સુતીક્ષ્ણ પાસે જ ગયો.