ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.62.1
सीतामपश्यन् धर्मात्मा शोकोपहतचेतनः।
विललाप महाबाहू रामः कमललोचनः ॥ ३.६२.१ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಶೋಕದಿಂದ ಹತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಲಾಪಿಸಿದನು — ಆ ಮಹಾಬಾಹು, ಕಮಲನಯನ ರಾಮ.
3.62.2
पश्यन्निव च तां सीतामपश्यन्मन्मथार्दितः।
उवाच राघवो वाक्यं विलापाश्रयदुर्वचम् ॥ ३.६२.२ ॥
ಅವಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ ಮನ್ಮಥನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ರಾಘವನು ವಿಲಾಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
3.62.3
त्वमशोकस्य शाखाभिः पुष्पप्रियतरा प्रिये।
आवृणोषि शरीरं ते मम शोकविवर्धनी ॥ ३.६२.३ ॥
ಪ್ರಿಯೆ, ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಸುವ ನೀನು ಅಶೋಕದ ರೆಂಬೆಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ — ಅದು ನನ್ನ ಶೋಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ.
3.62.4
कदलीकाण्डसदृशौ कदल्या संवृतावुभौ।
ऊरू पश्यामि ते देवि नासि शक्ता निगूहितुम् ॥ ३.६२.४ ॥
ದೇವಿ, ಬಾಳೆಯ ಕಾಂಡದಂತಿರುವ ನಿನ್ನ ಎರಡು ತೊಡೆಗಳು ಬಾಳೆ ಗಿಡದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುವುದು ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ಅವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಲು ನೀನು ಶಕ್ತಳಲ್ಲ.
3.62.5
कर्णिकारवनं भद्रे हसन्ती देवि सेवसे।
अलं ते परिहासेन मम बाधावहेन वै ॥ ३.६२.५ ॥
ಭದ್ರೆ, ದೇವಿ, ನಗುತ್ತಾ ನೀನು ಕರ್ಣಿಕಾರ ವನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ನಿನ್ನ ಈ ಪರಿಹಾಸ ಸಾಕು — ಅದು ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೋವು ತರುತ್ತಿದೆ.
3.62.6
विशेषेणाश्रमस्थाने हासोऽयं न प्रशस्यते।
अवगच्छामि ते शीलं परिहासप्रियं प्रिये ॥ ३.६२.६ ॥
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಶ್ರಮದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ನಗು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಲ್ಲ. ಪ್ರಿಯೆ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ — ನೀನು ಪರಿಹಾಸಪ್ರಿಯಳು.
3.62.7
आगच्छ त्वं विशालाक्षि शून्योऽयमुटजस्तव।
सुव्यक्तं राक्षसैः सीता भक्षिता वा हृतापि वा ॥ ३.६२.७ ॥
ಬಾ, ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆಯೇ! ಈ ನಿನ್ನ ಕುಟೀರ ಶೂನ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಾಕ್ಷಸರು ಸೀತೆಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರೋ ಅಥವಾ ಅಪಹರಿಸಿದರೋ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
3.62.8
न हि सा विलपन्तं मामुपसम्प्रैति लक्ष्मण।
एतानि मृगयूथानि साश्रुनेत्राणि लक्ष्मण ॥ ३.६२.८ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಗೋಳಾಡುವ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಅವಳು ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ಜಿಂಕೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನ ಕಂಗಳಿಂದ ಇವೆ.
3.62.9
शंसन्तीव हि मे देवीं भक्षितां रजनीचरैः।
हा ममार्ये क्व यातासि हा साध्वि वरवर्णिनि ॥ ३.६२.९ ॥
ರಾತ್ರಿಚರರು ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ಇವು ನನಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಅಯ್ಯೋ ನನ್ನ ಆರ್ಯೆ, ಎಲ್ಲಿ ಹೋದೆ? ಅಯ್ಯೋ ಸಾಧ್ವಿ, ಸುಂದರ ವರ್ಣದವಳೇ!
3.62.10
हा सकामाद्य कैकेयी देवि मेऽद्य भविष्यति।
सीतया सह निर्यातो विना सीतामुपागतः ॥ ३.६२.१० ॥
ಅಯ್ಯೋ! ಇಂದು ಕೈಕೇಯಿ ತನ್ನ ಆಸೆ ಈಡೇರಿದವಳಾದಳು. ದೇವಿ, ಇಂದು ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಿತು. ಸೀತೆಯೊಡನೆ ಹೊರಟೆ; ಈಗ ಸೀತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದೆ.
3.62.11
कथं नाम प्रवेक्ष्यामि शून्यमन्तःपुरं मम।
निर्वीर्य इति लोको मां निर्दयश्चेति वक्ष्यति ॥ ३.६२.११ ॥
ಶೂನ್ಯವಾದ ನನ್ನ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ? ನಿರ್ವೀರ್ಯನೆಂದು, ನಿರ್ದಯನೆಂದು ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಹೇಳುವರು.
3.62.12
कातरत्वं प्रकाशं हि सीतापनयनेन मे।
निवृत्तवनवासश्च जनकं मिथिलाधिपम् ॥ ३.६२.१२ ॥
ಸೀತೆಯ ಅಪಹರಣದಿಂದ ನನ್ನ ಹೇಡಿತನ ಬಹಿರಂಗವಾಗುವುದು. ವನವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಮಿಥಿಲೆಯ ಅಧಿಪತಿ ಜನಕನನ್ನು (ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಲಿ).
3.62.13
कुशलं परिपृच्छन्तं कथं शक्ष्ये निरीक्षितुम्।
विदेहराजो नूनं मां दृष्ट्वा विरहितं तया ॥ ३.६२.१३ ॥
ಕ್ಷೇಮ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ನೋಡಲಿ? ವಿದೇಹ ರಾಜನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅವಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ.
3.62.14
सुताविनाशसंतप्तो मोहस्य वशमेष्यति।
अथवा न गमिष्यामि पुरीं भरतपालिताम् ॥ ३.६२.१४ ॥
ಮಗಳ ನಷ್ಟದಿಂದ ಸಂತಪ್ತರಾದ ಅವರು ಮೋಹದ ವಶವಾಗುವರು. ಅಥವಾ ಭರತನಿಂದ ಪಾಲಿತವಾದ ನಗರಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
3.62.15
स्वर्गोऽपि हि तया हीनः शून्य एव मतो मम।
तन्मामुत्सृज्य हि वने गच्छायोध्यापुरीं शुभाम् ॥ ३.६२.१५ ॥
ಅವಳಿಲ್ಲದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ನನಗೆ ಶೂನ್ಯವೆಂದೇ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಶುಭಕರ ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರಿಗೆ ಹೋಗು.
3.62.16
न त्वहं तां विना सीतां जीवेयं हि कथंचन।
गाढमाश्लिष्य भरतो वाच्यो मद्वचनात् त्वया ॥ ३.६२.१६ ॥
ಆದರೆ ಸೀತೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕಲಾರೆ. ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನೀನು ಭರತನನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಹೇಳು.
3.62.17
अनुज्ञातोऽसि रामेण पालयेति वसुंधराम्।
अम्बा च मम कैकेयी सुमित्रा च त्वया विभो ॥ ३.६२.१७ ॥
'ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸು' ಎಂದು ರಾಮನು ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಓ ಸಮರ್ಥನೇ, ನನ್ನ ತಾಯಂದಿರಾದ ಕೈಕೇಯಿ ಮತ್ತು ಸುಮಿತ್ರೆಯರನ್ನು ನೀನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
3.62.18
कौसल्या च यथान्यायमभिवाद्या ममाज्ञया।
रक्षणीया प्रयत्नेन भवता सूक्तचारिणा ॥ ३.६२.१८ ॥
ಕೌಸಲ್ಯೆಗೂ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸು. ಸದಾಚಾರದಿಂದ ನಡೆಯುವ ನೀನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
3.62.19
सीतायाश्च विनाशोऽयं मम चामित्रसूदन।
विस्तरेण जनन्या मे विनिवेद्यस्त्वया भवेत् ॥ ३.६२.१९ ॥
ಶತ್ರುಸೂದನ, ಸೀತೆಯ ಈ ನಾಶವೂ ನನ್ನ ಈ ಸಂಕಟವೂ ನನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ನೀನು ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
3.62.20
वनमुपगम्य तया विना सुकेश्या।
भयविकलमुखस्तु लक्ष्मणोऽपि
व्यथितमना भृशमातुरो बभूव ॥ ३.६२.२० ॥
ಸುಂದರ ಕೇಶಿನಿ ಸೀತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಭಯದಿಂದ ವಿಕಲವಾದ ಮುಖದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಮನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಆತುರನಾದನು.