ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.62.1
सीतामपश्यन् धर्मात्मा शोकोपहतचेतनः।
विललाप महाबाहू रामः कमललोचनः ॥ ३.६२.१ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ଶୋକରେ ଆହତ ଚେତନାରେ ବିଳାପ କଲେ — ସେ ମହାବାହୁ, କମଳଲୋଚନ ରାମ।
3.62.2
पश्यन्निव च तां सीतामपश्यन्मन्मथार्दितः।
उवाच राघवो वाक्यं विलापाश्रयदुर्वचम् ॥ ३.६२.२ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲା ପରି ହେଲେ ବି, ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମନ୍ମଥପୀଡ଼ିତ ରାଘବ ବିଳାପରୁ ଉଦ୍ଭୂତ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.62.3
त्वमशोकस्य शाखाभिः पुष्पप्रियतरा प्रिये।
आवृणोषि शरीरं ते मम शोकविवर्धनी ॥ ३.६२.३ ॥
ପ୍ରିୟେ, ଫୁଲକୁ ଅତି ପ୍ରିୟ ତୁମେ, ଅଶୋକ ଡାଳରେ ତୁମର ଶରୀର ଢାଙ୍କୁଛ — ତାହା ମୋ ଶୋକ ବଢ଼ାଉଛି।
3.62.4
कदलीकाण्डसदृशौ कदल्या संवृतावुभौ।
ऊरू पश्यामि ते देवि नासि शक्ता निगूहितुम् ॥ ३.६२.४ ॥
ଦେବୀ, କଦଳୀ ଗଛ ପରି ତୁମ ଦୁଇ ଊରୁ କଦଳୀରେ ଢଙ୍କା ଥିବା ମୁଁ ଦେଖୁଛି; ତୁମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଲୁଚାଇବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁ।
3.62.5
कर्णिकारवनं भद्रे हसन्ती देवि सेवसे।
अलं ते परिहासेन मम बाधावहेन वै ॥ ३.६२.५ ॥
ଭଦ୍ରେ, ଦେବୀ, ହସି ହସି ତୁମେ କର୍ଣ୍ଣିକାର ବନକୁ ସେବା କରୁଛ; ତୁମ ଏ ପରିହାସ ଯଥେଷ୍ଟ — ତାହା ମୋତେ ସତରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।
3.62.6
विशेषेणाश्रमस्थाने हासोऽयं न प्रशस्यते।
अवगच्छामि ते शीलं परिहासप्रियं प्रिये ॥ ३.६२.६ ॥
ବିଶେଷକରି ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାନରେ ଏ ହସ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ନୁହେଁ। ପ୍ରିୟେ, ତୁମ ସ୍ୱଭାବ ମୁଁ ଜାଣେ — ତୁମେ ପରିହାସପ୍ରିୟା।
3.62.7
आगच्छ त्वं विशालाक्षि शून्योऽयमुटजस्तव।
सुव्यक्तं राक्षसैः सीता भक्षिता वा हृतापि वा ॥ ३.६२.७ ॥
ଆସ, ବିଶାଳନୟନେ! ତୁମ ଏ କୁଟୀର ଶୂନ୍ୟ। ରାକ୍ଷସମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖାଇଛନ୍ତି ବା ହରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ।
3.62.8
न हि सा विलपन्तं मामुपसम्प्रैति लक्ष्मण।
एतानि मृगयूथानि साश्रुनेत्राणि लक्ष्मण ॥ ३.६२.८ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବିଳାପ କରୁଥିବା ମୋ ପାଖକୁ ସେ ଆସୁନାହାଁନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏହି ହରିଣ ଦଳ ଅଶ୍ରୁଭରା ଆଖିରେ ଅଛନ୍ତି।
3.62.9
शंसन्तीव हि मे देवीं भक्षितां रजनीचरैः।
हा ममार्ये क्व यातासि हा साध्वि वरवर्णिनि ॥ ३.६२.९ ॥
ରାତ୍ରିଚରମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଖାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଏମାନେ ମୋତେ କହୁଥିବା ପରି ଲାଗେ। ହାୟ ମୋ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଗଲ? ହାୟ ସାଧ୍ୱୀ, ହେ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା!
3.62.10
हा सकामाद्य कैकेयी देवि मेऽद्य भविष्यति।
सीतया सह निर्यातो विना सीतामुपागतः ॥ ३.६२.१० ॥
ହାୟ! ଆଜି କୈକେୟୀ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ। ଦେବୀ, ଆଜି ମୋ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ହେବ। ସୀତାଙ୍କ ସହ ବାହାରିଥିଲି; ବର୍ତ୍ତମାନ ସୀତାଙ୍କ ବିନା ଫେରିଛି।
3.62.11
कथं नाम प्रवेक्ष्यामि शून्यमन्तःपुरं मम।
निर्वीर्य इति लोको मां निर्दयश्चेति वक्ष्यति ॥ ३.६२.११ ॥
ଶୂନ୍ୟ ମୋ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ମୁଁ କିପରି ପ୍ରବେଶ କରିବି? ଲୋକେ ମୋତେ ନିର୍ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ବୋଲି କହିବେ।
3.62.12
कातरत्वं प्रकाशं हि सीतापनयनेन मे।
निवृत्तवनवासश्च जनकं मिथिलाधिपम् ॥ ३.६२.१२ ॥
ସୀତାଙ୍କ ଅପହରଣରେ ମୋ କାପୁରୁଷତା ପ୍ରକାଶ ପାଇବ। ବନବାସ ସାରି ଫେରି ମିଥିଳାଧିପତି ଜନକଙ୍କୁ (କିପରି ଦେଖିବି)।
3.62.13
कुशलं परिपृच्छन्तं कथं शक्ष्ये निरीक्षितुम्।
विदेहराजो नूनं मां दृष्ट्वा विरहितं तया ॥ ३.६२.१३ ॥
କୁଶଳ ପଚାରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ କିପରି ଦେଖିପାରିବି? ବିଦେହରାଜ ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଦେଖି।
3.62.14
सुताविनाशसंतप्तो मोहस्य वशमेष्यति।
अथवा न गमिष्यामि पुरीं भरतपालिताम् ॥ ३.६२.१४ ॥
କନ୍ୟା ବିନାଶରେ ସନ୍ତପ୍ତ ସେ ମୋହର ବଶୀଭୂତ ହେବେ। କିମ୍ବା ଭରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ନଗରୀକୁ ମୁଁ ଯିବି ନାହିଁ।
3.62.15
स्वर्गोऽपि हि तया हीनः शून्य एव मतो मम।
तन्मामुत्सृज्य हि वने गच्छायोध्यापुरीं शुभाम् ॥ ३.६२.१५ ॥
ତାଙ୍କ ବିନା ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଶୂନ୍ୟ ପରି। ତେଣୁ ମୋତେ ବନରେ ଛାଡ଼ି ଶୁଭ ଅଯୋଧ୍ୟା ନଗରୀକୁ ଯାଅ।
3.62.16
न त्वहं तां विना सीतां जीवेयं हि कथंचन।
गाढमाश्लिष्य भरतो वाच्यो मद्वचनात् त्वया ॥ ३.६२.१६ ॥
ମାତ୍ର ସୀତା ବିନା ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବଞ୍ଚି ପାରିବି ନାହିଁ। ମୋ କଥାରେ ତୁମେ ଭରତଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିବ।
3.62.17
अनुज्ञातोऽसि रामेण पालयेति वसुंधराम्।
अम्बा च मम कैकेयी सुमित्रा च त्वया विभो ॥ ३.६२.१७ ॥
'ପୃଥିବୀ ପାଳନ କର' ବୋଲି ରାମ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି। ହେ ବିଭୁ, ମୋ ମାତା କୈକେୟୀ ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବ।
3.62.18
कौसल्या च यथान्यायमभिवाद्या ममाज्ञया।
रक्षणीया प्रयत्नेन भवता सूक्तचारिणा ॥ ३.६२.१८ ॥
ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାବିଧି ପ୍ରଣାମ କରିବ। ସଦାଚାରୀ ତୁମେ ଯତ୍ନରେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବ।
3.62.19
सीतायाश्च विनाशोऽयं मम चामित्रसूदन।
विस्तरेण जनन्या मे विनिवेद्यस्त्वया भवेत् ॥ ३.६२.१९ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁସୂଦନ, ସୀତାଙ୍କର ଏହି ବିନାଶ ଓ ମୋର ଏହି ଦୁଃଖ ତୁମେ ମୋ ମାତାଙ୍କୁ ବିସ୍ତାରରେ ଜଣାଇବ।
3.62.20
वनमुपगम्य तया विना सुकेश्या।
भयविकलमुखस्तु लक्ष्मणोऽपि
व्यथितमना भृशमातुरो बभूव ॥ ३.६२.२० ॥
ସୁକେଶୀ ସୀତାଙ୍କ ବିନା ବନରେ ପହଞ୍ଚି ଭୟରେ ବିକଳ ମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟଥିତ ଓ ଅତି ଆତୁର ହେଲେ।