వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.62.1
सीतामपश्यन् धर्मात्मा शोकोपहतचेतनः।
विललाप महाबाहू रामः कमललोचनः ॥ ३.६२.१ ॥
ధర్మాత్ముడైన రాముడు సీతను చూడక, శోకంతో హతమైన చిత్తంతో విలపించాడు — ఆ మహాబాహువు, కమలనేత్రుడు రాముడు.
3.62.2
पश्यन्निव च तां सीतामपश्यन्मन्मथार्दितः।
उवाच राघवो वाक्यं विलापाश्रयदुर्वचम् ॥ ३.६२.२ ॥
ఆమెను చూస్తున్నట్లుగానే ఉన్నా, సీతను చూడక మన్మథునిచే పీడితుడైన రాఘవుడు విలాపంతో కూడిన కఠిన వాక్యాలు పలికాడు.
3.62.3
त्वमशोकस्य शाखाभिः पुष्पप्रियतरा प्रिये।
आवृणोषि शरीरं ते मम शोकविवर्धनी ॥ ३.६२.३ ॥
ప్రియురాలా, పువ్వులను అత్యంత ప్రేమించే నీవు అశోక కొమ్మలతో నీ శరీరాన్ని కప్పుకుంటున్నావు — అది నా శోకాన్ని పెంచుతోంది.
3.62.4
कदलीकाण्डसदृशौ कदल्या संवृतावुभौ।
ऊरू पश्यामि ते देवि नासि शक्ता निगूहितुम् ॥ ३.६२.४ ॥
దేవీ, అరటి కాండం వంటి నీ రెండు తొడలు అరటి మొక్కతో కప్పబడినవి చూస్తున్నాను; వాటిని దాచగల శక్తి నీకు లేదు.
3.62.5
कर्णिकारवनं भद्रे हसन्ती देवि सेवसे।
अलं ते परिहासेन मम बाधावहेन वै ॥ ३.६२.५ ॥
కల్యాణీ, దేవీ, నవ్వుతూ కర్ణికార వనాన్ని ఆశ్రయిస్తున్నావు; నీ ఈ పరిహాసం చాలు — అది నాకు నిజంగా బాధ కలిగిస్తోంది.
3.62.6
विशेषेणाश्रमस्थाने हासोऽयं न प्रशस्यते।
अवगच्छामि ते शीलं परिहासप्रियं प्रिये ॥ ३.६२.६ ॥
ముఖ్యంగా ఆశ్రమ ప్రదేశంలో ఈ నవ్వు ప్రశంసనీయం కాదు. ప్రియురాలా, నీ స్వభావం నాకు తెలుసు — నీవు పరిహాసప్రియురాలివి.
3.62.7
आगच्छ त्वं विशालाक्षि शून्योऽयमुटजस्तव।
सुव्यक्तं राक्षसैः सीता भक्षिता वा हृतापि वा ॥ ३.६२.७ ॥
రా, విశాలనేత్రీ! ఈ నీ కుటీరం శూన్యంగా ఉంది. రాక్షసులు సీతను భక్షించారో లేక అపహరించారో స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
3.62.8
न हि सा विलपन्तं मामुपसम्प्रैति लक्ष्मण।
एतानि मृगयूथानि साश्रुनेत्राणि लक्ष्मण ॥ ३.६२.८ ॥
లక్ష్మణా, విలపిస్తున్న నా వద్దకు ఆమె రావడం లేదు. లక్ష్మణా, ఈ జింకల గుంపులు కన్నీళ్ల కళ్లతో ఉన్నాయి.
3.62.9
शंसन्तीव हि मे देवीं भक्षितां रजनीचरैः।
हा ममार्ये क्व यातासि हा साध्वि वरवर्णिनि ॥ ३.६२.९ ॥
రాత్రి సంచారులైన రాక్షసులు దేవిని భక్షించినట్లు ఇవి నాకు చెబుతున్నట్లు ఉంది. అయ్యో నా ఆర్యా, ఎక్కడికి వెళ్లావు? అయ్యో సాధ్వీ, అందమైన వర్ణంగల దానా!
3.62.10
हा सकामाद्य कैकेयी देवि मेऽद्य भविष्यति।
सीतया सह निर्यातो विना सीतामुपागतः ॥ ३.६२.१० ॥
అయ్యో! నేడు కైకేయి తన కోరిక తీరినదానిగా అవుతుంది. దేవీ, నేడు నా పరిస్థితి అలాగే అవుతుంది. సీతతో కలిసి బయలుదేరాను; ఇప్పుడు సీత లేకుండా తిరిగి వచ్చాను.
3.62.11
कथं नाम प्रवेक्ष्यामि शून्यमन्तःपुरं मम।
निर्वीर्य इति लोको मां निर्दयश्चेति वक्ष्यति ॥ ३.६२.११ ॥
శూన్యమైన నా అంతఃపురంలో నేను ఎలా ప్రవేశించగలను? నిర్వీర్యుడనని, దయలేనివాడనని ప్రజలు నన్ను అంటారు.
3.62.12
कातरत्वं प्रकाशं हि सीतापनयनेन मे।
निवृत्तवनवासश्च जनकं मिथिलाधिपम् ॥ ३.६२.१२ ॥
సీత అపహరణ వల్ల నా పిరికితనం బహిరంగంగా వెల్లడవుతుంది. వనవాసం ముగించుకుని తిరిగి వచ్చి మిథిలాధిపతి జనకుని (ఎలా చూడగలను).
3.62.13
कुशलं परिपृच्छन्तं कथं शक्ष्ये निरीक्षितुम्।
विदेहराजो नूनं मां दृष्ट्वा विरहितं तया ॥ ३.६२.१३ ॥
క్షేమం అడుగుతున్న ఆయనను నేను ఎలా చూడగలను? విదేహరాజు నిశ్చయంగా ఆమె లేకుండా ఉన్న నన్ను చూసి.
3.62.14
सुताविनाशसंतप्तो मोहस्य वशमेष्यति।
अथवा न गमिष्यामि पुरीं भरतपालिताम् ॥ ३.६२.१४ ॥
కుమార్తె నష్టంతో సంతప్తుడైన ఆయన మోహం వశమవుతాడు. లేదా భరతునిచే పాలించబడుతున్న నగరానికి నేను వెళ్ళను.
3.62.15
स्वर्गोऽपि हि तया हीनः शून्य एव मतो मम।
तन्मामुत्सृज्य हि वने गच्छायोध्यापुरीं शुभाम् ॥ ३.६२.१५ ॥
ఆమె లేకుండా స్వర్గం కూడా నాకు శూన్యమే. కావున నన్ను అడవిలో విడిచి శుభకరమైన అయోధ్యా నగరానికి వెళ్ళు.
3.62.16
न त्वहं तां विना सीतां जीवेयं हि कथंचन।
गाढमाश्लिष्य भरतो वाच्यो मद्वचनात् त्वया ॥ ३.६२.१६ ॥
కాని సీత లేకుండా నేను ఏ విధంగానూ జీవించలేను. నా మాట మేరకు నీవు భరతుని గాఢంగా ఆలింగనం చేసుకుని ఇలా చెప్పు.
3.62.17
अनुज्ञातोऽसि रामेण पालयेति वसुंधराम्।
अम्बा च मम कैकेयी सुमित्रा च त्वया विभो ॥ ३.६२.१७ ॥
'భూమిని పాలించు' అని రాముడు నీకు అనుమతి ఇచ్చాడు. ఓ సమర్థుడా, నా తల్లులు కైకేయి, సుమిత్ర నీచేత కాపాడబడాలి.
3.62.18
कौसल्या च यथान्यायमभिवाद्या ममाज्ञया।
रक्षणीया प्रयत्नेन भवता सूक्तचारिणा ॥ ३.६२.१८ ॥
కౌసల్యకు నా ఆజ్ఞ ప్రకారం యథావిధిగా నమస్కరించు. ధర్మమార్గంలో నడిచే నీవు ప్రయత్నపూర్వకంగా ఆమెను రక్షించాలి.
3.62.19
सीतायाश्च विनाशोऽयं मम चामित्रसूदन।
विस्तरेण जनन्या मे विनिवेद्यस्त्वया भवेत् ॥ ३.६२.१९ ॥
శత్రుసూదనా, సీత యొక్క ఈ వినాశము, నా ఈ విపత్తు, నా తల్లికి నీవు విస్తారంగా తెలియజేయాలి.
3.62.20
वनमुपगम्य तया विना सुकेश्या।
भयविकलमुखस्तु लक्ष्मणोऽपि
व्यथितमना भृशमातुरो बभूव ॥ ३.६२.२० ॥
సుకేశి అయిన సీత లేకుండా అడవికి చేరిన లక్ష్మణుడు కూడా భయంతో వికలమైన ముఖంతో, మనసులో మిక్కిలి వ్యథ చెంది అతిగా ఆతురతకు లోనయ్యాడు.