വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.62.1
सीतामपश्यन् धर्मात्मा शोकोपहतचेतनः।
विललाप महाबाहू रामः कमललोचनः ॥ ३.६२.१ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ രാമൻ സീതയെ കാണാതെ, ശോകത്താൽ ഹതമായ ചിത്തത്തോടെ വിലപിച്ചു — ആ മഹാബാഹുവായ, താമരക്കണ്ണൻ രാമൻ.
3.62.2
पश्यन्निव च तां सीतामपश्यन्मन्मथार्दितः।
उवाच राघवो वाक्यं विलापाश्रयदुर्वचम् ॥ ३.६२.२ ॥
അവളെ കാണുന്നതുപോലെ തോന്നിയിട്ടും, സീതയെ കാണാതെ മന്മഥപീഡിതനായ രാഘവൻ വിലാപത്തിൽ നിന്നുയർന്ന കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.62.3
त्वमशोकस्य शाखाभिः पुष्पप्रियतरा प्रिये।
आवृणोषि शरीरं ते मम शोकविवर्धनी ॥ ३.६२.३ ॥
പ്രിയേ, പൂക്കളെ ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവളേ, നീ അശോകശാഖകളാൽ നിന്റെ ശരീരം മറയ്ക്കുന്നു — അത് എന്റെ ശോകം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
3.62.4
कदलीकाण्डसदृशौ कदल्या संवृतावुभौ।
ऊरू पश्यामि ते देवि नासि शक्ता निगूहितुम् ॥ ३.६२.४ ॥
ദേവീ, വാഴത്തണ്ടുപോലുള്ള നിന്റെ രണ്ടു തുടകളും വാഴയാൽ മറച്ചിരിക്കുന്നത് ഞാൻ കാണുന്നു; അവയെ ഒളിപ്പിക്കാൻ നിനക്കു കഴിയില്ല.
3.62.5
कर्णिकारवनं भद्रे हसन्ती देवि सेवसे।
अलं ते परिहासेन मम बाधावहेन वै ॥ ३.६२.५ ॥
ഭദ്രേ, ദേവീ, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് നീ കർണ്ണികാരവനത്തെ സേവിക്കുന്നു; നിന്റെ ഈ പരിഹാസം മതി — അത് എനിക്ക് സത്യമായും വേദന നൽകുന്നു.
3.62.6
विशेषेणाश्रमस्थाने हासोऽयं न प्रशस्यते।
अवगच्छामि ते शीलं परिहासप्रियं प्रिये ॥ ३.६२.६ ॥
വിശേഷിച്ച് ആശ്രമസ്ഥാനത്ത് ഈ ചിരി പ്രശംസനീയമല്ല. പ്രിയേ, നിന്റെ സ്വഭാവം ഞാൻ അറിയുന്നു — നീ പരിഹാസപ്രിയയാണ്.
3.62.7
आगच्छ त्वं विशालाक्षि शून्योऽयमुटजस्तव।
सुव्यक्तं राक्षसैः सीता भक्षिता वा हृतापि वा ॥ ३.६२.७ ॥
വരൂ, വിശാലാക്ഷീ! നിന്റെ ഈ കുടിൽ ശൂന്യമായിരിക്കുന്നു. രാക്ഷസന്മാർ സീതയെ ഭക്ഷിച്ചോ അതോ അപഹരിച്ചോ എന്നത് വ്യക്തമാണ്.
3.62.8
न हि सा विलपन्तं मामुपसम्प्रैति लक्ष्मण।
एतानि मृगयूथानि साश्रुनेत्राणि लक्ष्मण ॥ ३.६२.८ ॥
ലക്ഷ്മണാ, വിലപിക്കുന്ന എന്റെ അടുത്തേക്ക് അവൾ വരുന്നില്ല. ലക്ഷ്മണാ, ഈ മൃഗക്കൂട്ടങ്ങൾ കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെയിരിക്കുന്നു.
3.62.9
शंसन्तीव हि मे देवीं भक्षितां रजनीचरैः।
हा ममार्ये क्व यातासि हा साध्वि वरवर्णिनि ॥ ३.६२.९ ॥
രാത്രിസഞ്ചാരികൾ ദേവിയെ ഭക്ഷിച്ചു എന്ന് ഇവ എന്നോട് പറയുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു. അയ്യോ എന്റെ ആര്യേ, നീ എവിടെ പോയി? അയ്യോ സാധ്വീ, സുന്ദരവർണ്ണേ!
3.62.10
हा सकामाद्य कैकेयी देवि मेऽद्य भविष्यति।
सीतया सह निर्यातो विना सीतामुपागतः ॥ ३.६२.१० ॥
ഹാ! ഇന്ന് കൈകേയി തന്റെ ആഗ്രഹം സഫലമാക്കിയവളാകും. ദേവീ, ഇന്ന് എന്റെ അവസ്ഥയും അതുപോലെയാകും. സീതയോടുകൂടി പുറപ്പെട്ടു; ഇപ്പോൾ സീതയില്ലാതെ മടങ്ങിവന്നു.
3.62.11
कथं नाम प्रवेक्ष्यामि शून्यमन्तःपुरं मम।
निर्वीर्य इति लोको मां निर्दयश्चेति वक्ष्यति ॥ ३.६२.११ ॥
ശൂന്യമായ എന്റെ അന്തഃപുരത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ പ്രവേശിക്കും? ശക്തിയില്ലാത്തവനെന്നും ദയയില്ലാത്തവനെന്നും ജനങ്ങൾ എന്നെക്കുറിച്ച് പറയും.
3.62.12
कातरत्वं प्रकाशं हि सीतापनयनेन मे।
निवृत्तवनवासश्च जनकं मिथिलाधिपम् ॥ ३.६२.१२ ॥
സീതയുടെ അപഹരണത്താൽ എന്റെ ഭീരുത്വം വെളിപ്പെടും. വനവാസം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങി മിഥിലാധിപനായ ജനകനെ (എങ്ങനെ കാണും).
3.62.13
कुशलं परिपृच्छन्तं कथं शक्ष्ये निरीक्षितुम्।
विदेहराजो नूनं मां दृष्ट्वा विरहितं तया ॥ ३.६२.१३ ॥
ക്ഷേമം അന്വേഷിക്കുന്ന അവരെ ഞാൻ എങ്ങനെ കാണും? വിദേഹരാജാവ് തീർച്ചയായും അവളിൽനിന്ന് വേർപെട്ട എന്നെ കണ്ട്.
3.62.14
सुताविनाशसंतप्तो मोहस्य वशमेष्यति।
अथवा न गमिष्यामि पुरीं भरतपालिताम् ॥ ३.६२.१४ ॥
മകളുടെ നഷ്ടത്താൽ സന്തപ്തനായ അദ്ദേഹം മോഹത്തിന്റെ വശത്താകും. അല്ലെങ്കിൽ ഭരതൻ പാലിക്കുന്ന നഗരത്തിലേക്ക് ഞാൻ പോകില്ല.
3.62.15
स्वर्गोऽपि हि तया हीनः शून्य एव मतो मम।
तन्मामुत्सृज्य हि वने गच्छायोध्यापुरीं शुभाम् ॥ ३.६२.१५ ॥
അവളില്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗം പോലും എനിക്ക് ശൂന്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് എന്നെ വനത്തിൽ വിട്ട് ശുഭമായ അയോധ്യാപുരിയിലേക്ക് പോകൂ.
3.62.16
न त्वहं तां विना सीतां जीवेयं हि कथंचन।
गाढमाश्लिष्य भरतो वाच्यो मद्वचनात् त्वया ॥ ३.६२.१६ ॥
എന്നാൽ സീതയില്ലാതെ ഞാൻ ഒരുതരത്തിലും ജീവിക്കില്ല. എന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് നീ ഭരതനെ ഗാഢമായി ആലിംഗനം ചെയ്ത് പറയണം.
3.62.17
अनुज्ञातोऽसि रामेण पालयेति वसुंधराम्।
अम्बा च मम कैकेयी सुमित्रा च त्वया विभो ॥ ३.६२.१७ ॥
'ഭൂമിയെ പരിപാലിക്കുക' എന്ന് രാമൻ നിനക്ക് അനുമതി നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഓ സമർത്ഥനേ, എന്റെ അമ്മമാരായ കൈകേയിയെയും സുമിത്രയെയും നീ സംരക്ഷിക്കണം.
3.62.18
कौसल्या च यथान्यायमभिवाद्या ममाज्ञया।
रक्षणीया प्रयत्नेन भवता सूक्तचारिणा ॥ ३.६२.१८ ॥
കൗസല്യയെയും എന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഉചിതമായി വന്ദിക്കുക. സദാചാരത്തിൽ നടക്കുന്ന നീ പ്രയത്നത്തോടെ അവളെ സംരക്ഷിക്കണം.
3.62.19
सीतायाश्च विनाशोऽयं मम चामित्रसूदन।
विस्तरेण जनन्या मे विनिवेद्यस्त्वया भवेत् ॥ ३.६२.१९ ॥
ശത്രുസൂദനാ, സീതയുടെ ഈ നാശവും എന്റെ ഈ ദുരന്തവും എന്റെ മാതാവിനോട് നീ വിസ്തരിച്ച് അറിയിക്കണം.
3.62.20
वनमुपगम्य तया विना सुकेश्या।
भयविकलमुखस्तु लक्ष्मणोऽपि
व्यथितमना भृशमातुरो बभूव ॥ ३.६२.२० ॥
സുന്ദരകേശിയായ സീതയില്ലാതെ വനത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ഭയത്താൽ വിവശമായ മുഖത്തോടെ ലക്ഷ്മണനും മനസ്സിൽ അതിവ്യഥയും അത്യന്തം ആകുലതയും പൂണ്ടു.