Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.63.1
स राजपुत्रः प्रियया विहीनः
शोकेन मोहेन च पीड्यमानः।
विषादयन् भ्रातरमार्तरूपो
भूयो विषादं प्रविवेश तीव्रम् ॥ ३.६३.१ ॥
Privado de su amada, el príncipe, atormentado por el dolor y el desconcierto, afligiendo a su hermano con su aspecto doliente, volvió a hundirse en una intensa desesperación.
3.63.2
स लक्ष्मणं शोकवशाभिपन्नं
शोके निमग्नो विपुले तु रामः।
उवाच वाक्यं व्यसनानुरूप-
मुष्णं विनिःश्वस्य रुदन् सशोकम् ॥ ३.६३.२ ॥
Al ver a Lakṣmaṇa dominado por el dolor, Rāma, hundido en una profunda pena, habló palabras acordes a la desgracia, suspirando con fuerza y llorando de dolor.
3.63.3
न मद्विधो दुष्कृतकर्मकारी
मन्ये द्वितीयोऽस्ति वसुंधरायाम्।
शोकानुशोको हि परम्पराया
मामेति भिन्दन् हृदयं मनश्च ॥ ३.६३.३ ॥
Creo que no hay en la tierra otro que haya cometido malas acciones como yo; esta cadena de dolor sobre dolor me atraviesa el corazón y la mente.
3.63.4
पूर्वं मया नूनमभीप्सितानि
पापानि कर्माण्यसकृत्कृतानि।
तत्रायमद्यापतितो विपाको
दुःखेन दुःखं यदहं विशामि ॥ ३.६३.४ ॥
Sin duda, en el pasado cometí repetidamente malas acciones que deseaba; hoy ha caído sobre mí su fruto maduro, y así entro de dolor en dolor.
3.63.5
राज्यप्रणाशः स्वजनैर्वियोगः
पितुर्विनाशो जननीवियोगः।
सर्वाणि मे लक्ष्मण शोकवेग-
मापूरयन्ति प्रविचिन्तितानि ॥ ३.६३.५ ॥
La pérdida del reino, la separación de los míos, la muerte de mi padre, la separación de mi madre — oh Lakṣmaṇa, todo lo que he meditado llena el ímpetu de mi dolor.
3.63.6
सर्वं तु दुःखं मम लक्ष्मणेदं
शान्तं शरीरे वनमेत्य क्लेशम्।
सीतावियोगात् पुनरप्युदीर्णं
काष्ठैरिवाग्निः सहसोपदीप्तः ॥ ३.६३.६ ॥
Lakṣmaṇa, todo este dolor y esta angustia que se habían calmado en mi cuerpo desde que llegué al bosque han vuelto a arder por la separación de Sītā, como un fuego súbitamente encendido con leños.
3.63.7
सा नूनमार्या मम राक्षसेन
ह्यभ्याहृता खं समुपेत्य भीरुः।
अपस्वरं सुस्वरविप्रलापा
भयेन विक्रन्दितवत्यभीक्ष्णम् ॥ ३.६३.७ ॥
Esa noble Sītā, temerosa, sin duda fue llevada por el cielo por un rākṣasa; lamentándose con su dulce voz, debió de gritar con voz áspera una y otra vez por el miedo.
3.63.8
तौ लोहितस्य प्रियदर्शनस्य
सदोचितावुत्तमचन्दनस्य।
वृत्तौ स्तनौ शोणितपङ्कदिग्धौ
नूनं प्रियाया मम नाभिपातः ॥ ३.६३.८ ॥
Esos dos pechos, siempre adornados con la mejor pasta de sándalo, rojizos y encantadores, los redondos de mi amada, sin duda han caído al suelo cubiertos de lodo sangriento.
3.63.9
तच्छ्लक्ष्णसुव्यक्तमृदुप्रलापं
तस्या मुखं कुञ्चितकेशभारम्।
रक्षोवशं नूनमुपागताया
न भ्राजते राहुमुखे यथेन्दुः ॥ ३.६३.९ ॥
Su rostro, que pronunciaba lamentos suaves, claros y tiernos y llevaba el peso de sus cabellos rizados, ahora, caído en poder del rākṣasa, sin duda no resplandece como la luna no resplandece en la boca de Rāhu.
3.63.10
तां हारपाशस्य सदोचितान्तां
ग्रीवां प्रियाया मम सुव्रतायाः।
रक्षांसि नूनं परिपीतवन्ति
शून्ये हि भित्त्वा रुधिराशनानि ॥ ३.६३.१० ॥
Ese cuello de mi amada, de votos nobles, que siempre se adornaba con el extremo del cordón de la guirnalda, sin duda lo han bebido por completo los rākṣasas, que hienden el vacío devoradores de sangre.
3.63.11
मया विहीना विजने वने सा
रक्षोभिराहृत्य विकृष्यमाणा।
नूनं विनादं कुररीव दीना
सा मुक्तवत्यायतकान्तनेत्रा ॥ ३.६३.११ ॥
Separada de mí, arrastrada por los rākṣasas en el bosque solitario, la desdichada Sītā, de ojos largos y hermosos, sin duda estará lamentándose como una kurarī.
3.63.12
अस्मिन् मया सार्धमुदारशीला
शिलातले पूर्वमुपोपविष्टा।
कान्तस्मिता लक्ष्मण जातहासा
त्वामाह सीता बहुवाक्यजातम् ॥ ३.६३.१२ ॥
Sītā, de noble carácter, que antes se sentó conmigo sobre esta roca, sonriendo y riendo con gracia, te dirigió muchas palabras, oh Lakṣmaṇa.
3.63.13
गोदावरीयं सरितां वरिष्ठा
प्रिया प्रियाया मम नित्यकालम्।
अप्यत्र गच्छेदिति चिन्तयामि
नैकाकिनी याति हि सा कदाचित् ॥ ३.६३.१३ ॥
Esta Godāvarī, la mejor de los ríos, siempre ha sido querida para mi amada. Pienso que quizá ella haya venido aquí, pero nunca va sola.
3.63.14
पद्मानना पद्मपलाशनेत्रा
पद्मानि वानेतुमभिप्रयाता।
तदप्ययुक्तं नहि सा कदाचि-
न्मया विना गच्छति पङ्कजानि ॥ ३.६३.१४ ॥
De rostro de loto y ojos como pétalos de loto, quizá salió a traer lotos; pero eso tampoco es probable, pues nunca va en busca de loto sin mí.
3.63.15
कामं त्विदं पुष्पितवृक्षषण्डं
नानाविधैः पक्षिगणैरुपेतम्।
वनं प्रयाता नु तदप्ययुक्त-
मेकाकिनी सातिबिभेति भीरुः ॥ ३.६३.१५ ॥
Este bosque, lleno de grupos de árboles en flor y de bandadas de aves de muchas clases, quizá sea adonde ella fue; pero eso tampoco es apropiado, pues sola, esa tímida mujer tiene mucho miedo.
3.63.16
आदित्य भो लोककृताकृतज्ञ
लोकस्य सत्यानृतकर्मसाक्षिन्।
मम प्रिया सा क्व गता हृता वा
शंसस्व मे शोकहतस्य सर्वम् ॥ ३.६३.१६ ॥
¡Oh Sol, conocedor de lo hecho y no hecho por los mundos, testigo de las acciones verdaderas y falsas del mundo! ¿Adónde ha ido mi amada, o fue arrebatada? Dime todo a mí, herido por el dolor.
3.63.17
लोकेषु सर्वेषु न नास्ति किंचिद्
यत् ते न नित्यं विदितं भवेत् तत्।
शंसस्व वायो कुलपालिनीं तां
मृता हृता वा पथि वर्तते वा ॥ ३.६३.१७ ॥
En todos los mundos no hay nada que no te sea siempre conocido. ¡Oh Viento! Háblame de ella, la guardiana de la familia: ¿está muerta, fue llevada, o se halla en el camino?
3.63.18
इतीव तं शोकविधेयदेहं
रामं विसंज्ञं विलपन्तमेव।
उवाच सौमित्रिरदीनसत्त्वो
न्याय्ये स्थितः कालयुतं च वाक्यम् ॥ ३.६३.१८ ॥
Así, mientras Rāma, con el cuerpo abatido por el dolor, yacía aturdido y lamentándose, Saumitri (Lakṣmaṇa), de espíritu firme y fiel a lo justo, le habló con palabras acordes al momento.
3.63.19
शोकं विसृज्याद्य धृतिं भजस्व
सोत्साहता चास्तु विमार्गणेऽस्याः।
उत्साहवन्तो हि नरा न लोके
सीदन्ति कर्मस्वतिदुष्करेषु ॥ ३.६३.१९ ॥
Ahora desecha el dolor y toma firmeza, y que haya energía en la búsqueda de ella. Pues en el mundo, los hombres enérgicos no vacilan en las empresas más difíciles.
3.63.20
इतीव सौमित्रिमुदग्रपौरुषं
ब्रुवन्तमार्तो रघुवंशवर्धनः।
न चिन्तयामास धृतिं विमुक्तवान्
पुनश्च दुःखं महदभ्युपागमत् ॥ ३.६३.२० ॥
Mientras Saumitri (Lakṣmaṇa), de valor excelso, así hablaba, Rāma, gloria de la estirpe de Raghu, afligido, no consideró sus palabras; soltó su entereza y el gran dolor volvió a caer sobre él.