വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.63.1
स राजपुत्रः प्रियया विहीनः
शोकेन मोहेन च पीड्यमानः।
विषादयन् भ्रातरमार्तरूपो
भूयो विषादं प्रविवेश तीव्रम् ॥ ३.६३.१ ॥
പ്രിയതമയെ നഷ്ടപ്പെട്ട ആ രാജകുമാരൻ ശോകത്താലും മോഹത്താലും പീഡിതനായി, ദുഃഖിതഭാവത്തോടെ അനുജനെയും വിഷാദത്തിലാഴ്ത്തി, വീണ്ടും കഠിനമായ വിഷാദത്തിൽ മുങ്ങി.
3.63.2
स लक्ष्मणं शोकवशाभिपन्नं
शोके निमग्नो विपुले तु रामः।
उवाच वाक्यं व्यसनानुरूप-
मुष्णं विनिःश्वस्य रुदन् सशोकम् ॥ ३.६३.२ ॥
ശോകവശനായ ലക്ഷ്മണനെ കണ്ട്, ആഴമേറിയ ശോകത്തിൽ മുങ്ങിയ രാമൻ ആ ദുരിതത്തിനു യോജിച്ച വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; ചൂടുള്ള നെടുവീർപ്പിട്ടും ദുഃഖത്തോടെ കരഞ്ഞും.
3.63.3
न मद्विधो दुष्कृतकर्मकारी
मन्ये द्वितीयोऽस्ति वसुंधरायाम्।
शोकानुशोको हि परम्पराया
मामेति भिन्दन् हृदयं मनश्च ॥ ३.६३.३ ॥
എന്നെപ്പോലെ ദുഷ്കർമം ചെയ്തവൻ ഈ ഭൂമിയിൽ മറ്റൊരാളില്ല എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; ശോകത്തിനു മേൽ ശോകമെന്ന പരമ്പര എന്റെ ഹൃദയത്തെയും മനസ്സിനെയും ഇങ്ങനെ പിളർക്കുന്നു.
3.63.4
पूर्वं मया नूनमभीप्सितानि
पापानि कर्माण्यसकृत्कृतानि।
तत्रायमद्यापतितो विपाको
दुःखेन दुःखं यदहं विशामि ॥ ३.६३.४ ॥
മുൻപ് ഞാൻ തീർച്ചയായും ആഗ്രഹത്തോടെ പാപകർമങ്ങൾ പലതവണ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; അതിന്റെ പാകമായ ഫലം ഇന്ന് എന്റെ മേൽ വന്നുവീണു; അതിനാൽ ദുഃഖത്തിൽനിന്ന് ദുഃഖത്തിലേക്കു ഞാൻ കടക്കുന്നു.
3.63.5
राज्यप्रणाशः स्वजनैर्वियोगः
पितुर्विनाशो जननीवियोगः।
सर्वाणि मे लक्ष्मण शोकवेग-
मापूरयन्ति प्रविचिन्तितानि ॥ ३.६३.५ ॥
രാജ്യനാശം, സ്വജനങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വിയോഗം, പിതാവിന്റെ നാശം, മാതാവിൽനിന്നുള്ള വിയോഗം — ലക്ഷ്മണാ, ഞാൻ ചിന്തിച്ച ഇവയെല്ലാം എന്റെ ശോകവേഗത്തെ നിറയ്ക്കുന്നു.
3.63.6
सर्वं तु दुःखं मम लक्ष्मणेदं
शान्तं शरीरे वनमेत्य क्लेशम्।
सीतावियोगात् पुनरप्युदीर्णं
काष्ठैरिवाग्निः सहसोपदीप्तः ॥ ३.६३.६ ॥
ലക്ഷ്മണാ, കാട്ടിലെത്തി എന്റെ ശരീരത്തിൽ ശാന്തമായിരുന്ന ഈ ദുഃഖവും ക്ലേശവും മുഴുവൻ സീതാവിയോഗം മൂലം വീണ്ടും ഉയർന്നിരിക്കുന്നു; വിറകുകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് ജ്വലിപ്പിച്ച തീപോലെ.
3.63.7
सा नूनमार्या मम राक्षसेन
ह्यभ्याहृता खं समुपेत्य भीरुः।
अपस्वरं सुस्वरविप्रलापा
भयेन विक्रन्दितवत्यभीक्ष्णम् ॥ ३.६३.७ ॥
ആ ആര്യയായ സീതയെ രാക്ഷസൻ ആകാശത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയിരിക്കും; ഭയത്താൽ മധുരസ്വരത്തിൽ വിലപിച്ചുകൊണ്ട് പലതവണ പരുഷസ്വരത്തിൽ നിലവിളിച്ചിരിക്കും.
3.63.8
तौ लोहितस्य प्रियदर्शनस्य
सदोचितावुत्तमचन्दनस्य।
वृत्तौ स्तनौ शोणितपङ्कदिग्धौ
नूनं प्रियाया मम नाभिपातः ॥ ३.६३.८ ॥
എപ്പോഴും ഉത്തമ ചന്ദനം ചാർത്തി ചുവന്ന് മനോഹരമായിരുന്ന ആ രണ്ടും, എന്റെ പ്രിയയുടെ വൃത്താകാരമായ മാറിടങ്ങൾ രക്തച്ചേറിൽ പൂണ്ട് നിലത്തുവീണിരിക്കും.
3.63.9
तच्छ्लक्ष्णसुव्यक्तमृदुप्रलापं
तस्या मुखं कुञ्चितकेशभारम्।
रक्षोवशं नूनमुपागताया
न भ्राजते राहुमुखे यथेन्दुः ॥ ३.६३.९ ॥
അവളുടെ ആ മൃദുവും വ്യക്തവുമായ വിലാപം മുഴങ്ങിയ മുഖം, ചുരുണ്ട മുടിയുടെ ഭാരത്തോടെ, രാക്ഷസന്റെ വശത്തായ അവൾക്ക് രാഹുവിന്റെ വായിലെ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ഇപ്പോൾ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല.
3.63.10
तां हारपाशस्य सदोचितान्तां
ग्रीवां प्रियाया मम सुव्रतायाः।
रक्षांसि नूनं परिपीतवन्ति
शून्ये हि भित्त्वा रुधिराशनानि ॥ ३.६३.१० ॥
എന്റെ പ്രിയയും സുവ്രതയുമായവളുടെ ആ കഴുത്ത്, എപ്പോഴും ഹാരച്ചരടിന് യോജിച്ചതായിരുന്നു; രക്തം കുടിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ ശൂന്യതയെ പിളർന്ന് അതിനെ പൂർണ്ണമായി കുടിച്ചിരിക്കും.
3.63.11
मया विहीना विजने वने सा
रक्षोभिराहृत्य विकृष्यमाणा।
नूनं विनादं कुररीव दीना
सा मुक्तवत्यायतकान्तनेत्रा ॥ ३.६३.११ ॥
എന്നിൽനിന്ന് വേർപെട്ട് ശൂന്യമായ വനത്തിൽ രാക്ഷസന്മാർ പിടിച്ചുവലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ ആ ദീനയായവൾ കുററീ പക്ഷിയെപ്പോലെ നിലവിളിച്ചിരിക്കും; നീണ്ടു മനോഹരമായ കണ്ണുകളുള്ളവൾ.
3.63.12
अस्मिन् मया सार्धमुदारशीला
शिलातले पूर्वमुपोपविष्टा।
कान्तस्मिता लक्ष्मण जातहासा
त्वामाह सीता बहुवाक्यजातम् ॥ ३.६३.१२ ॥
ഈ ശിലയിൽ മുമ്പ് എന്നോടൊപ്പം ഇരുന്നിരുന്ന ഉദാരശീലയായ സീത, ലക്ഷ്മണാ, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടും ചിരിയോടും കൂടി നിന്നോട് പല വാക്കുകളും പറഞ്ഞു.
3.63.13
गोदावरीयं सरितां वरिष्ठा
प्रिया प्रियाया मम नित्यकालम्।
अप्यत्र गच्छेदिति चिन्तयामि
नैकाकिनी याति हि सा कदाचित् ॥ ३.६३.१३ ॥
നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ഈ ഗോദാവരി എന്റെ പ്രിയയ്ക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. അവൾ ഇവിടേക്ക് പോയിരിക്കുമോ എന്ന് ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവൾ ഒരിക്കലും തനിച്ചു പോകാറില്ല.
3.63.14
पद्मानना पद्मपलाशनेत्रा
पद्मानि वानेतुमभिप्रयाता।
तदप्ययुक्तं नहि सा कदाचि-
न्मया विना गच्छति पङ्कजानि ॥ ३.६३.१४ ॥
താമരമുഖിയും താമരയിതൾ പോലുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ള അവൾ താമരകൾ കൊണ്ടുവരാൻ പുറപ്പെട്ടിരിക്കാം; എന്നാൽ അതും ഉചിതമല്ല, കാരണം അവൾ എന്നെ വിട്ട് താമരകളുടെ അടുത്തേക്ക് ഒരിക്കലും പോകാറില്ല.
3.63.15
कामं त्विदं पुष्पितवृक्षषण्डं
नानाविधैः पक्षिगणैरुपेतम्।
वनं प्रयाता नु तदप्ययुक्त-
मेकाकिनी सातिबिभेति भीरुः ॥ ३.६३.१५ ॥
ഈ വനം പൂത്ത വൃക്ഷക്കൂട്ടങ്ങളും നാനാതരം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞതാണ്; അതിനാൽ അവൾ ഈ വനത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കാം; എന്നാൽ അതും ഉചിതമല്ല, തനിച്ചായ ആ ഭീരു അത്യന്തം ഭയപ്പെടുന്നു.
3.63.16
आदित्य भो लोककृताकृतज्ञ
लोकस्य सत्यानृतकर्मसाक्षिन्।
मम प्रिया सा क्व गता हृता वा
शंसस्व मे शोकहतस्य सर्वम् ॥ ३.६३.१६ ॥
ഹേ സൂര്യാ! ലോകങ്ങളുടെ ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതും അറിയുന്നവനേ, ലോകത്തിലെ സത്യവും അസത്യവുമായ കർമ്മങ്ങൾക്ക് സാക്ഷിയായവനേ! എന്റെ പ്രിയ എവിടെ പോയി, അതോ ആരെങ്കിലും അവളെ അപഹരിച്ചോ? ശോകത്താൽ തകർന്ന എന്നോട് എല്ലാം പറയൂ.
3.63.17
लोकेषु सर्वेषु न नास्ति किंचिद्
यत् ते न नित्यं विदितं भवेत् तत्।
शंसस्व वायो कुलपालिनीं तां
मृता हृता वा पथि वर्तते वा ॥ ३.६३.१७ ॥
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും നിനക്ക് എപ്പോഴും അറിയാത്തതായി ഒന്നുമില്ല. ഹേ വായോ! കുലപാലിനിയായ അവളെക്കുറിച്ച് പറയൂ: അവൾ മരിച്ചോ, അപഹരിക്കപ്പെട്ടോ, അതോ വഴിയിലാണോ?
3.63.18
इतीव तं शोकविधेयदेहं
रामं विसंज्ञं विलपन्तमेव।
उवाच सौमित्रिरदीनसत्त्वो
न्याय्ये स्थितः कालयुतं च वाक्यम् ॥ ३.६३.१८ ॥
ഇങ്ങനെ ശോകത്താൽ ശരീരം തളർന്ന്, മൂർച്ഛിതനായി വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന രാമനോട്, ദീനമല്ലാത്ത ധൈര്യമുള്ള സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ) ന്യായത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, കാലോചിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.63.19
शोकं विसृज्याद्य धृतिं भजस्व
सोत्साहता चास्तु विमार्गणेऽस्याः।
उत्साहवन्तो हि नरा न लोके
सीदन्ति कर्मस्वतिदुष्करेषु ॥ ३.६३.१९ ॥
ഇപ്പോൾ ശോകം വിട്ട് ധൈര്യം സ്വീകരിക്കൂ; അവളെ അന്വേഷിക്കുന്നതിൽ ഉത്സാഹവും ഉണ്ടാകട്ടെ. ലോകത്തിൽ ഉത്സാഹമുള്ള മനുഷ്യർ അതികഠിനമായ കർമ്മങ്ങളിലും തളരുന്നില്ല.
3.63.20
इतीव सौमित्रिमुदग्रपौरुषं
ब्रुवन्तमार्तो रघुवंशवर्धनः।
न चिन्तयामास धृतिं विमुक्तवान्
पुनश्च दुःखं महदभ्युपागमत् ॥ ३.६३.२० ॥
ഇങ്ങനെ ഉന്നതമായ പൗരുഷമുള്ള സൗമിത്രി (ലക്ഷ്മണൻ) സംസാരിക്കുമ്പോൾ, രഘുവംശത്തെ വർധിപ്പിക്കുന്ന പീഡിതനായ രാമൻ അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചില്ല; ധൈര്യം വെടിഞ്ഞു, വീണ്ടും മഹാദുഃഖം അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടി.