ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 3.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.64.1
स दीनो दीनया वाचा लक्ष्मणं वाक्यमब्रवीत्।
शीघ्रं लक्ष्मण जानीहि गत्वा गोदावरीं नदीम् ॥ ३.६४.१ ॥
彼は悲しみに沈み、嘆きの声でラクシュマナに言った。「ラクシュマナよ、急いでゴーダーヴァリー川へ行って確かめよ。」
3.64.2
अपि गोदावरीं सीता पद्मान्यानयितुं गता।
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः पुनरेव हि ॥ ३.६४.२ ॥
もしかするとシーターは蓮を採りにゴーダーヴァリー川へ行ったのかもしれない。ラーマにそう言われ、ラクシュマナは再び出発した。
3.64.3
नदीं गोदावरीं रम्यां जगाम लघुविक्रमः।
तां लक्ष्मणस्तीर्थवतीं विचित्वा राममब्रवीत् ॥ ३.६४.३ ॥
足の速いラクシュマナは美しいゴーダーヴァリー川へ行き、聖なる沐浴場に富むその川を探した後、ラーマに語った。
3.64.4
नैनां पश्यामि तीर्थेषु क्रोशतो न शृणोति मे।
कं नु सा देशमापन्ना वैदेही क्लेशनाशिनी ॥ ३.६४.४ ॥
聖なる沐浴場に彼女の姿は見えず、呼んでも答えません。苦しみを除くヴァイデーヒーは、どの地へ行ってしまったのでしょうか。
3.64.5
नहि तं वेद्मि वै राम यत्र सा तनुमध्यमा।
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा दीनः संतापमोहितः ॥ ३.६४.५ ॥
ラーマよ、その細い腰の女性がどこにいるのか私は知りません。ラクシュマナの言葉を聞き、悲しみに沈んだラーマは苦悩に心を乱された。
3.64.6
रामः समभिचक्राम स्वयं गोदावरीं नदीम्।
स तामुपस्थितो रामः क्व सीतेत्येवमब्रवीत् ॥ ३.६४.६ ॥
ラーマ自ら、ゴーダーヴァリー川へ向かった。そこに着くと、ラーマは言った。「シーターはどこにいるのか。」
3.64.7
भूतानि राक्षसेन्द्रेण वधार्हेण हृतामपि।
न तां शशंसू रामाय तथा गोदावरी नदी ॥ ३.६४.७ ॥
死に値する羅刹王が彼女を奪い去ったが、生き物たちもゴーダーヴァリー川もラーマにそのことを告げなかった。
3.64.8
ततः प्रचोदिता भूतैः शंस चास्मै प्रियामिति।
न च सा ह्यवदत् सीतां पृष्टा रामेण शोचता ॥ ३.६४.८ ॥
生き物たちに促され、「ここにおまえの愛しい人がいる」と告げるよう言われ、悲しむラーマに問われても、その川はシーターについて何も語らなかった。
3.64.9
रावणस्य च तद्रूपं कर्मापि च दुरात्मनः।
ध्यात्वा भयात् तु वैदेहीं सा नदी न शशंस ह ॥ ३.६४.९ ॥
ラーヴァナの姿とあの邪悪な者の行いを思い起こし、恐れのあまりその川はヴァイデーヒーについて語らなかった。
3.64.10
निराशस्तु तया नद्या सीताया दर्शने कृतः।
उवाच रामः सौमित्रिं सीतादर्शनकर्शितः ॥ ३.६४.१० ॥
その川を通してシーターに会う望みを失い、彼女に会いたい思いに衰えたラーマは、サウミトリに語った。
3.64.11
एषा गोदावरी सौम्य किंचिन्न प्रतिभाषते।
किं नु लक्ष्मण वक्ष्यामि समेत्य जनकं वचः ॥ ३.६४.११ ॥
優しいラクシュマナよ、このゴーダーヴァリー川は何も答えない。ラクシュマナよ、ジャナカに会ったとき、私はどんな言葉を告げればよいのか。
3.64.12
मातरं चैव वैदेह्या विना तामहमप्रियम्।
या मे राज्यविहीनस्य वने वन्येन जीवतः ॥ ३.६४.१२ ॥
ヴァイデーヒーなくして、王国を失い森で野の食べ物によって生きる私を見る、あの母上に何と言えばよいのか。
3.64.13
सर्वं व्यपानयच्छोकं वैदेही क्व नु सा गता।
ज्ञातिवर्गविहीनस्य वैदेहीमप्यपश्यतः ॥ ३.६४.१३ ॥
すべての悲しみを払いのけても、ヴァイデーヒーはどこへ行ったのか。親族を失った私には、ヴァイデーヒーすら見えない。
3.64.14
मन्ये दीर्घा भविष्यन्ति रात्रयो मम जाग्रतः।
मन्दाकिनीं जनस्थानमिमं प्रस्रवणं गिरिम् ॥ ३.६४.१४ ॥
目覚めている私にとって夜は長いだろう。マンダーキニー川、このジャナスターナ、そしてこのプラスラヴァナ山よ。
3.64.15
सर्वाण्यनुचरिष्यामि यदि सीता हि लभ्यते।
एते महामृगा वीर मामीक्षन्ते पुनः पुनः ॥ ३.६४.१५ ॥
シーターが見つかるなら、あらゆる場所を探そう。勇士よ、この大きな鹿たちが何度も私を見つめている。
3.64.16
वक्तुकामा इह हि मे इङ्गितान्युपलक्षये।
तांस्तु दृष्ट्वा नरव्याघ्रो राघवः प्रत्युवाच ह ॥ ३.६४.१६ ॥
彼らは私に何か伝えたがっているようだ、その身振りがわかる。それを見て、人中の虎ラーガヴァは答えた。
3.64.17
क्व सीतेति निरीक्षन् वै बाष्पसंरुद्धया गिरा।
एवमुक्ता नरेन्द्रेण ते मृगाः सहसोत्थिताः ॥ ३.६४.१७ ॥
辺りを見回し、涙に詰まった声で「シーターはどこだ」と言った。人の王にそう言われると、鹿たちは突然立ち上がった。
3.64.18
दक्षिणाभिमुखाः सर्वे दर्शयन्तो नभःस्थलम्।
मैथिली ह्रियमाणा सा दिशं यामभ्यपद्यत ॥ ३.६४.१८ ॥
皆は南の方を向き、空を指し示して、攫われたマイティリーが去った方角を示した。
3.64.19
तेन मार्गेण गच्छन्तो निरीक्षन्ते नराधिपम्।
येन मार्गं च भूमिं च निरीक्षन्ते स्म ते मृगाः ॥ ३.६४.१९ ॥
その道を進みながら、彼らは人の主（ラーマ）を見つめ、鹿たちが見ていた道と大地をも見つめた。
3.64.20
पुनर्नदन्तो गच्छन्ति लक्ष्मणेनोपलक्षिताः।
तेषां वचनसर्वस्वं लक्षयामास चेङ्गितम् ॥ ३.६४.२० ॥
ラクシュマナに気づかれた鹿たちは、また吠えながら進んでいった。彼はその声の意味のすべてと合図を悟った。
3.64.21
उवाच लक्ष्मणो धीमान् ज्येष्ठं भ्रातरमार्तवत्।
क्व सीतेति त्वया पृष्टा यथेमे सहसोत्थिताः ॥ ३.६४.२१ ॥
賢いラクシュマナは苦しむ者のように兄に言った。「あなたが『シーターはどこか』と尋ねたように、これらは突然立ち上がりました。」
3.64.22
दर्शयन्ति क्षितिं चैव दक्षिणां च दिशं मृगाः।
साधु गच्छावहे देव दिशमेतां च नैर्ऋतीम् ॥ ३.६४.२२ ॥
鹿たちは大地と南の方角を示している。主よ、この南西（ナイルティ）の方角へ、正しく進みましょう。
3.64.23
यदि तस्यागमः कश्चिदार्या वा साथ लक्ष्यते।
बाढमित्येव काकुत्स्थः प्रस्थितो दक्षिणां दिशम् ॥ ३.६४.२३ ॥
もし彼女の何らかの痕跡、あるいはその高貴な女性自身が見えるなら──「よろしい」と言って、カクツトスタの子孫ラーマは南の方角へ出発した。
3.64.24
लक्ष्मणानुगतः श्रीमान् वीक्षमाणो वसुंधराम्।
एवं सम्भाषमाणौ तावन्योन्यं भ्रातरावुभौ ॥ ३.६४.२४ ॥
ラクシュマナに従われ、栄光あるラーマは大地を見つめながら歩んだ。こうして二人の兄弟は互いに語らいながら進んだ。
3.64.25
वसुंधरायां पतितपुष्पमार्गमपश्यताम्।
पुष्पवृष्टिं निपतितां दृष्ट्वा रामो महीतले ॥ ३.६४.२५ ॥
二人は、大地に落ちた花で埋まった道を見た。地面に降り注いだ花の雨を見て、ラーマは
3.64.26
उवाच लक्ष्मणं वीरो दुःखितो दुःखितं वचः।
अभिजानामि पुष्पाणि तानीमानीह लक्ष्मण ॥ ३.६४.२६ ॥
悲しみに沈んだ英雄ラーマは、悲痛な言葉でラクシュマナに言った。「ラクシュマナよ、ここにあるこの花を私は知っている。」
3.64.27
अपिनद्धानि वैदेह्या मया दत्तानि कानने।
मन्ये सूर्यश्च वायुश्च मेदिनी च यशस्विनी ॥ ३.६४.२७ ॥
これは森で編んでヴァイデーヒー（シーター）に贈った花である。太陽と風と栄光の大地がこれを守っているのだと私は思う。
3.64.28
अभिरक्षन्ति पुष्पाणि प्रकुर्वन्तो मम प्रियम्।
एवमुक्त्वा महाबाहुर्लक्ष्मणं पुरुषर्षभम् ॥ ३.६४.२८ ॥
「これらは私にとって愛しいことをして、花を守っているのだ。」そう言って、大腕の人中の牡牛ラーマはラクシュマナに言った。
3.64.29
उवाच रामो धर्मात्मा गिरिं प्रस्रवणाकुलम्।
कच्चित् क्षितिभृतां नाथ दृष्टा सर्वाङ्गसुन्दरी ॥ ३.६४.२९ ॥
義の心をもつラーマは、清流に満ちた山に語りかけた。「山々の主よ、全身の美しいあの人を見なかったか。」
3.64.30
रामा रम्ये वनोद्देशे मया विरहिता त्वया।
क्रुद्धोऽब्रवीद् गिरिं तत्र सिंहः क्षुद्रमृगं यथा ॥ ३.६४.३० ॥
「美しい人よ、この麗しい森の地で、あなたは私と離れてしまった。」そこで怒りに燃えたラーマは、獅子が小さな鹿に語るように、その山に語りかけた。
3.64.31
तां हेमवर्णां हेमाङ्गीं सीतां दर्शय पर्वत।
यावत् सानूनि सर्वाणि न ते विध्वंसयाम्यहम् ॥ ३.६४.३१ ॥
山よ、黄金の色と黄金の身体をもつあのシーターを見せよ。お前の峰すべてを壊してしまう前に。
3.64.32
एवमुक्तस्तु रामेण पर्वतो मैथिलीं प्रति।
दर्शयन्निव तां सीतां नादर्शयत राघवे ॥ ३.६४.३२ ॥
ラーマにこう言われても、山はマイティリーを示すかのようでいて、ラーガヴァには彼女を見せなかった。
3.64.33
ततो दाशरथी राम उवाच च शिलोच्चयम्।
मम बाणाग्निनिर्दग्धो भस्मीभूतो भविष्यसि ॥ ३.६४.३३ ॥
そこでダシャラタの子ラーマは岩の山に言った。「我が矢の火に焼かれ、お前は灰となるだろう。」
3.64.34
असेव्यः सर्वतश्चैव निस्तृणद्रुमपल्लवः।
इमां वा सरितं चाद्य शोषयिष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.६४.३४ ॥
ラクシュマナよ、この山はどの側からも近づけず、草も木も若芽もない。今日、私はこの山かこの川を干上がらせよう。
3.64.35
यदि नाख्याति मे सीतामद्य चन्द्रनिभाननाम्।
एवं प्ररुषितो रामो दिधक्षन्निव चक्षुषा ॥ ३.६४.३५ ॥
もし今日、これが月のような顔のシーターのことを告げないなら——このように怒ったラーマは、まるで視線だけで焼き尽くそうとしているかのようだった。
3.64.36
ददर्श भूमौ निष्क्रान्तं राक्षसस्य पदं महत्।
त्रस्ताया रामकांक्षिण्याः प्रधावन्त्या इतस्ततः ॥ ३.६४.३६ ॥
彼は地面に羅刹の大きな足跡を見つけた。また、ラーマを慕い怯えたシーターがあちこち駆け回った跡も見た。
3.64.37
राक्षसेनानुसृप्ताया वैदेह्याश्च पदानि तु।
स समीक्ष्य परिक्रान्तं सीताया राक्षसस्य च ॥ ३.६४.३७ ॥
ラークシャサに追われたヴァイデーヒーの足跡と、ラークシャサの足跡を見て、ラーマは言った。
3.64.38
भग्नं धनुश्च तूणी च विकीर्णं बहुधा रथम्।
सम्भ्रान्तहृदयो रामः शशंस भ्रातरं प्रियम् ॥ ३.६४.३८ ॥
折れた弓、矢筒、そして幾つにも砕け散った戦車を見て、動揺した心のラーマは、愛する弟に語った。
3.64.39
पश्य लक्ष्मण वैदेह्या कीर्णाः कनकबिन्दवः।
भूषणानां हि सौमित्रे माल्यानि विविधानि च ॥ ३.६४.३९ ॥
見てくれ、ラクシュマナ。ヴァイデーヒーの装身具の金の粒が散らばっている。スミトラーの子よ、様々な花輪もある。
3.64.40
तप्तबिन्दुनिकाशैश्च चित्रैः क्षतजबिन्दुभिः।
आवृतं पश्य सौमित्रे सर्वतो धरणीतलम् ॥ ३.६४.४० ॥
見よ、スミトラーの子よ。溶けた金のような輝く雫と血の滴で、大地が四方すべて覆われているのを。
3.64.41
मन्ये लक्ष्मण वैदेही राक्षसैः कामरूपिभिः।
भित्त्वा भित्त्वा विभक्ता वा भक्षिता वा भविष्यति ॥ ३.६४.४१ ॥
ラクシュマナよ、思いのままに姿を変えるラークシャサたちが、ヴァイデーヒーを引き裂いて分けたか、あるいは食べてしまったのだろう。
3.64.42
तस्या निमित्तं सीताया द्वयोर्विवदमानयोः।
बभूव युद्धं सौमित्रे घोरं राक्षसयोरिह ॥ ३.६४.४२ ॥
スミトラーの子よ、そのシーターのために、ここで争っていた二人のラークシャサの間に、恐ろしい戦いが起こったのだ。
3.64.43
मुक्तामणिचितं चेदं रमणीयं विभूषितम्।
धरण्यां पतितं सौम्य कस्य भग्नं महद् धनुः ॥ ३.६४.४३ ॥
真珠と宝石で飾られた美しい弓が地面に倒れている。優しき者よ、これは誰の折れた大弓か。
3.64.44
राक्षसानामिदं वत्स सुराणामथवापि वा।
तरुणादित्यसंकाशं वैदूर्यगुलिकाचितम् ॥ ३.६४.४४ ॥
いとし子よ、これは羅刹のものか、それとも神々のものか。若い太陽のように輝き、青玉の珠で飾られている。
3.64.45
विशीर्णं पतितं भूमौ कवचं कस्य काञ्चनम्।
छत्रं शतशलाकं च दिव्यमाल्योपशोभितम् ॥ ३.६४.४५ ॥
地面に砕けて倒れている黄金の鎧は誰のものか。百の骨を持ち、神聖な花飾りで彩られたこの傘は誰のものか。
3.64.46
भग्नदण्डमिदं सौम्य भूमौ कस्य निपातितम्।
काञ्चनोरश्छदाश्चेमे पिशाचवदनाः खराः ॥ ३.६४.४६ ॥
優しき者よ、折れた轅を持つこの戦車は誰に倒されたのか。黄金の胸当てを付け、夜叉のような顔をしたこのロバは誰のものか。
3.64.47
भीमरूपा महाकायाः कस्य वा निहता रणे।
दीप्तपावकसंकाशो द्युतिमान् समरध्वजः ॥ ३.६४.४७ ॥
恐ろしい姿と巨大な体を持つ者たちは、戦場で誰に殺されたのか。燃え盛る火のように輝くこの戦旗は誰のものか。
3.64.48
अपविद्धश्च भग्नश्च कस्य साङ्ग्रामिको रथः।
रथाक्षमात्रा विशिखास्तपनीयविभूषणाः ॥ ३.६४.४८ ॥
投げ捨てられ壊れたこの戦車は誰のものか。戦車の軸ほどの長さで黄金に飾られたこれらの矢は誰のものか。
3.64.49
कस्येमे निहता बाणाः प्रकीर्णा घोरदर्शनाः।
शरावरौ शरैः पूर्णौ विध्वस्तौ पश्य लक्ष्मण ॥ ३.६४.४९ ॥
ラクシュマナよ、見よ。恐ろしい姿の矢が散乱している。これは誰の矢か。矢で満ちた二つの箭筒も砕け散っている。
3.64.50
प्रतोदाभीषुहस्तोऽयं कस्य वा सारथिर्हतः।
पदवी पुरुषस्यैषा व्यक्तं कस्यापि रक्षसः ॥ ३.६४.५० ॥
鞭と手綱を手にしたこの御者は、誰の者で、殺されたのか。これは人の足跡であり、明らかにどこかの羅刹のものでもある。
3.64.51
वैरं शतगुणं पश्य मम तैर्जीवितान्तकम्।
सुघोरहृदयैः सौम्य राक्षसैः कामरूपिभिः ॥ ३.६४.५१ ॥
見よ、私を殺そうとする者たちの敵意は百倍にまで増している。優しき者よ、彼らは極めて残忍な心を持ち、思いのままに姿を変える羅刹だ。
3.64.52
हृता मृता वा वैदेही भक्षिता वा तपस्विनी।
न धर्मस्त्रायते सीतां ह्रियमाणां महावने ॥ ३.६४.५२ ॥
ヴァイデーヒー・シーターは奪われたのか、死んだのか、食われたのか。大森林で連れ去られるシーターを、ダルマすら守らなかった。
3.64.53
भक्षितायां हि वैदेह्यां हृतायामपि लक्ष्मण।
के हि लोके प्रियं कर्तुं शक्ताः सौम्य ममेश्वराः ॥ ३.६४.५३ ॥
ラクシュマナよ、ヴァイデーヒーが食われたのか奪われたのか、優しき者よ、この世で私の喜ぶことをなしうる主人など誰がいようか。
3.64.54
कर्तारमपि लोकानां शूरं करुणवेदिनम्।
अज्ञानादवमन्येरन् सर्वभूतानि लक्ष्मण ॥ ३.६४.५४ ॥
世界の創造者であり、勇士であり、慈悲を知る者であっても、ラクシュマナよ、すべての生き物は無知ゆえに軽んじることがあるのだ。
3.64.55
मृदुं लोकहिते युक्तं दान्तं करुणवेदिनम्।
निर्वीर्य इति मन्यन्ते नूनं मां त्रिदशेश्वराः ॥ ३.६४.५५ ॥
私は世界の福祉に身を捧げ、穏やかで自制し、慈悲を知る者であるが、三十の神々の主たちは確かに私を無力だと考えている。
3.64.56
मां प्राप्य हि गुणो दोषः संवृत्तः पश्य लक्ष्मण।
अद्यैव सर्वभूतानां रक्षसामभवाय च ॥ ३.६४.५६ ॥
ラクシュマナよ、見よ。私に至ったことで、美徳さえも過ちとなった。今日まさにそれは、あらゆる生き物と羅刹たちの破滅となるだろう。
3.64.57
संहृत्यैव शशिज्योत्स्नां महान् सूर्य इवोदितः।
संहृत्यैव गुणान् सर्वान् मम तेजः प्रकाशते ॥ ३.६४.५७ ॥
月光を収めて偉大な太陽が昇るように、私はあらゆる徳を収めることで、私の輝きが現れる。
3.64.58
नैव यक्षा न गन्धर्वा न पिशाचा न राक्षसाः।
किंनरा वा मनुष्या वा सुखं प्राप्स्यन्ति लक्ष्मण ॥ ३.६४.५८ ॥
ラクシュマナよ、夜叉も、ガンダルヴァも、ピシャーチャも、羅刹も、キンナラも、人間も、幸福を得ることはないだろう。
3.64.59
ममास्त्रबाणसम्पूर्णमाकाशं पश्य लक्ष्मण।
असम्पातं करिष्यामि ह्यद्य त्रैलोक्यचारिणाम् ॥ ३.६४.५९ ॥
ラクシュマナよ、私の武器と矢に満たされた空を見よ。今日、私は三界を行き来する者たちにとって、そこを通れないものにしよう。
3.64.60
संनिरुद्धग्रहगणमावारितनिशाकरम्।
विप्रणष्टानलमरुद्भास्करद्युतिसंवृतम् ॥ ३.६४.६० ॥
星々の群れは止められ、月は覆われ、火と風と太陽の輝きは完全に滅ぼされ、空は包まれている。
3.64.61
विनिर्मथितशैलाग्रं शुष्यमाणजलाशयम्।
ध्वस्तद्रुमलतागुल्मं विप्रणाशितसागरम् ॥ ३.६४.६१ ॥
山の頂は砕かれ、湖は干上がり、木々や蔓、茂みは打ち砕かれ、海は完全に滅ぼされている。
3.64.62
त्रैलोक्यं तु करिष्यामि संयुक्तं कालकर्मणा।
न ते कुशलिनीं सीतां प्रदास्यन्ति ममेश्वराः ॥ ३.६४.६२ ॥
私は三界を時の業に縛りつけよう。あの主たちは、無事なシーターを私に返さないだろう。
3.64.63
अस्मिन् मुहूर्ते सौमित्रे मम द्रक्ष्यन्ति विक्रमम्।
नाकाशमुत्पतिष्यन्ति सर्वभूतानि लक्ष्मण ॥ ३.६४.६३ ॥
サウミトリよ、今この瞬間、すべての生き物が私の武勇を見るだろう。ラクシュマナよ、どの生き物も空に舞い上がって逃れることはできない。
3.64.64
मम चापगुणोन्मुक्तैर्बाणजालैर्निरन्तरम्।
मर्दितं मम नाराचैर्ध्वस्तभ्रान्तमृगद्विजम् ॥ ३.६४.६४ ॥
私の弓弦から絶え間なく放たれる矢の網と、私の鉄の矢に打ちのめされて、鹿も鳥も混乱して散り散りになるだろう。
3.64.65
समाकुलममर्यादं जगत् पश्याद्य लक्ष्मण।
आकर्णपूर्णैरिषुभिर्जीवलोकदुरावरैः ॥ ३.६४.६५ ॥
ラクシュマナよ、今日見るがよい。世界は限りない混乱に陥る。耳まで引き絞られた矢は、生きとし生けるものが防ぎえぬものだ。
3.64.66
करिष्ये मैथिलीहेतोरपिशाचमराक्षसम्।
मम रोषप्रयुक्तानां विशिखानां बलं सुराः ॥ ३.६४.६६ ॥
マイティリー（シーター）のために、私はピシャーチャもラークシャサも容赦しない。神々よ、私の怒りに放たれた矢の力を見よ。
3.64.67
द्रक्ष्यन्त्यद्य विमुक्तानाममर्षाद् दूरगामिनाम्।
नैव देवा न दैतेया न पिशाचा न राक्षसाः ॥ ३.६४.६७ ॥
今日彼らは見るだろう、怒りに放たれ遠くまで飛ぶ矢を。神々も、ダイティヤも、ピシャーチャも、ラークシャサも（逃れえないことを）。
3.64.68
भविष्यन्ति मम क्रोधात् त्रैलोक्ये विप्रणाशिते।
देवदानवयक्षाणां लोका ये रक्षसामपि ॥ ३.६४.६८ ॥
私の怒りによって、三界が滅ぼされるとき、神々・ダーナヴァ・ヤクシャの世界、またラークシャサの世界も（滅びるだろう）。
3.64.69
बहुधा निपतिष्यन्ति बाणौघैः शकलीकृताः।
निर्मर्यादानिमाँल्लोकान् करिष्याम्यद्य सायकैः ॥ ३.६४.६९ ॥
矢の奔流によって砕かれ、彼らは様々に倒れるだろう。今日、私は矢によってこれらの世界を無秩序にしよう。
3.64.70
हृतां मृतां वा सौमित्रे न दास्यन्ति ममेश्वराः।
तथारूपां हि वैदेहीं न दास्यन्ति यदि प्रियाम् ॥ ३.६४.७० ॥
サウミトリよ、彼女が奪われようと死のうと、私の主（神々）は彼女を私に返さないだろう。そのような姿の愛しいヴァイデーヒーを彼らが返さないなら、〔このことが起こる〕。
3.64.71
नाशयामि जगत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्।
यावद् दर्शनमस्या वै तापयामि च सायकैः ॥ ३.६४.७१ ॥
私は全世界、動くものと動かざるものを含む三界を滅ぼそう。彼女を見るまで、矢でそれらを焼き続けよう。
3.64.72
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षः स्फुरमाणोष्ठसम्पुटः।
वल्कलाजिनमाबद्ध्य जटाभारमबन्धयत् ॥ ३.६४.७२ ॥
こう言って、怒りに目を赤くし唇を震わせながら、彼は樹皮衣と鹿皮をまとい、もつれた髪の束を結い上げた。
3.64.73
तस्य क्रुद्धस्य रामस्य तथाभूतस्य धीमतः।
त्रिपुरं जघ्नुषः पूर्वं रुद्रस्येव बभौ तनुः ॥ ३.६४.७३ ॥
怒りに満ち、そのように姿を変えた賢明なラーマの身体は、かつて三城を滅ぼしたルドラのように輝いた。
3.64.74
लक्ष्मणादथ चादाय रामो निष्पीड्य कार्मुकम्।
शरमादाय संदीप्तं घोरमाशीविषोपमम् ॥ ३.६४.७४ ॥
そしてラーマはラクシュマナから弓を受け取り、それを強く押さえ、燃え盛る恐ろしい、毒蛇のような矢を取った。
3.64.75
संदधे धनुषि श्रीमान् रामः परपुरञ्जयः।
युगान्ताग्निरिव क्रुद्ध इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६४.७५ ॥
栄光あるラーマは、敵の城を征服する者として矢を弓につがえ、劫末の火のように怒って、この言葉を語った。
3.64.76
यथा जरा यथा मृत्युर्यथा कालो यथा विधिः।
नित्यं न प्रतिहन्यन्ते सर्वभूतेषु लक्ष्मण।
तथाहं क्रोधसंयुक्तो न निवार्योऽस्म्यसंशयम् ॥ ३.६४.७६ ॥
老い、死、時間、運命がすべての存在の中で常に妨げられないように、ラクシュマナよ、怒りに満たされた私もまた、疑いなく止められぬ者である。
3.64.77
पुरेव मे चारुदतीमनिन्दितां
दिशन्ति सीतां यदि नाद्य मैथिलीम्।
सदेवगन्धर्वमनुष्यपन्नगं
जगत् सशैलं परिवर्तयाम्यहम् ॥ ३.६४.७७ ॥
もし今日、かつてのように美しい歯を持つ、汚れなきマイティリーのシーターを彼らが返さないなら、私は神々、ガンダルヴァ、人間、蛇たちとともに山々もろとも、この世界をひっくり返してしまうだろう。