বাল্মীকি রামায়ণ · সর্গ 3.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.65.1
तप्यमानं तदा रामं सीताहरणकर्शितम्।
लोकानामभवे युक्तं सांवर्तकमिवानलम् ॥ ३.६५.१ ॥
সীতাহরণে ক্ষীণ ও সন্তপ্ত রাম তখন লোক বিনাশে প্রস্তুত প্রলয়াগ্নির মতো দেখাচ্ছিলেন।
3.65.2
वीक्षमाणं धनुः सज्यं निःश्वसन्तं पुनः पुनः।
दग्धुकामं जगत् सर्वं युगान्ते च यथा हरम् ॥ ३.६५.२ ॥
জ্যা-যুক্ত ধনুকের দিকে তাকিয়ে, বারবার নিশ্বাস ফেলে, যুগান্তে হরের মতো সমগ্র জগৎ দগ্ধ করতে ইচ্ছুক রাম।
3.65.3
अदृष्टपूर्वं संक्रुद्धं दृष्ट्वा रामं स लक्ष्मणः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ॥ ३.६५.३ ॥
আগে কখনও না দেখা সেই ক্রুদ্ধ রামকে দেখে লক্ষ্মণ শুষ্ক মুখে করজোড়ে এই কথাগুলি বললেন।
3.65.4
पुरा भूत्वा मृदुर्दान्तः सर्वभूतहिते रतः।
न क्रोधवशमापन्नः प्रकृतिं हातुमर्हसि ॥ ३.६५.४ ॥
আপনি পূর্বে কোমল, সংযমী ও সর্বভূতের হিতে রত ছিলেন। ক্রোধের বশে পড়ে আপনার স্বভাব ত্যাগ করা আপনার উচিত নয়।
3.65.5
चन्द्रे लक्ष्मीः प्रभा सूर्ये गतिर्वायौ भुवि क्षमा।
एतच्च नियतं नित्यं त्वयि चानुत्तमं यशः ॥ ३.६५.५ ॥
চাঁদে শোভা, সূর্যে প্রভা, বায়ুতে গতি, পৃথিবীতে ক্ষমা — এসব নিয়ত; আপনার মধ্যেও অনুপম যশ সর্বদা নিয়ত।
3.65.6
एकस्य नापराधेन लोकान् हन्तुं त्वमर्हसि।
ननु जानामि कस्यायं भग्नः सांग्रामिको रथः ॥ ३.६५.६ ॥
একজনের অপরাধে আপনার সমস্ত লোক ধ্বংস করা উচিত নয়। এই ভগ্ন যুদ্ধরথ কার, আমি জানি।
3.65.7
केन वा कस्य वा हेतोः सयुगः सपरिच्छदः।
खुरनेमिक्षतश्चायं सिक्तो रुधिरबिन्दुभिः ॥ ३.६५.७ ॥
জোয়াল ও সরঞ্জামসহ এই রথ কার দ্বারা, কী কারণে ভাঙা হয়েছে? ঘোড়ার খুর ও চাকার প্রান্তের আঘাতে ক্ষতবিক্ষত, রক্তবিন্দুতে সিক্ত।
3.65.8
देशो निर्वृत्तसंग्रामः सुघोरः पार्थिवात्मज।
एकस्य तु विमर्दोऽयं न द्वयोर्वदतां वर ॥ ३.६५.८ ॥
হে রাজপুত্র, এটি ভয়ংকর যুদ্ধ শেষ হওয়া স্থান। এই বিধ্বস্ততা একজনের, দুজনের নয়, হে বক্তাশ্রেষ্ঠ।
3.65.9
नहि वृत्तं हि पश्यामि बलस्य महतः पदम्।
नैकस्य तु कृते लोकान् विनाशयितुमर्हसि ॥ ३.६५.९ ॥
এখানে আমি কোনো বিশাল সেনাদলের পদচিহ্ন দেখছি না। একজনের জন্য তোমার লোকসমূহ বিনাশ করা উচিত নয়।
3.65.10
युक्तदण्डा हि मृदवः प्रशान्ता वसुधाधिपाः।
सदा त्वं सर्वभूतानां शरण्यः परमा गतिः ॥ ३.६५.१० ॥
যথাযথভাবে দণ্ড প্রয়োগকারী রাজারা কোমল ও শান্ত হন। তুমি সর্বভূতের সদা শরণ্য ও পরম আশ্রয়।
3.65.11
को नु दारप्रणाशं ते साधु मन्येत राघव।
सरितः सागराः शैला देवगन्धर्वदानवाः ॥ ३.६५.११ ॥
হে রাঘব, তোমার পত্নীর বিনাশ কে ভালো মনে করবে? নদী, সাগর, পর্বত, দেবতা, গন্ধর্ব ও দানবেরাও তা মনে করবে না।
3.65.12
नालं ते विप्रियं कर्तुं दीक्षितस्येव साधवः।
येन राजन् हृता सीता तमन्वेषितुमर्हसि ॥ ३.६५.१२ ॥
সাধুরা যেমন দীক্ষিত ব্যক্তির অপ্রিয় কাজ করতে পারে না, তেমনি কেউ তোমার অপ্রিয় করতে পারবে না। হে রাজন, যে সীতাকে হরণ করেছে, তাকে তোমার খুঁজে বের করা উচিত।
3.65.13
मद्द्वितीयो धनुष्पाणिः सहायैः परमर्षिभिः।
समुद्रं वा विचेष्यामः पर्वतांश्च वनानि च ॥ ३.६५.१३ ॥
আমার সঙ্গে দ্বিতীয় হয়ে, হাতে ধনুক নিয়ে, পরম ঋষিদের সহায়তায় আমরা সমুদ্র, অথবা পর্বত ও বন অনুসন্ধান করব।
3.65.14
गुहाश्च विविधा घोराः पद्मिन्यो विविधास्तथा।
देवगन्धर्वलोकांश्च विचेष्यामः समाहिताः ॥ ३.६५.१४ ॥
বিবিধ ভয়ংকর গুহা, নানা পদ্মসরোবর, এবং দেবগন্ধর্বদের লোকও, একাগ্র হয়ে আমরা অনুসন্ধান করব।
3.65.15
यावन्नाधिगमिष्यामस्तव भार्यापहारिणम्।
न चेत् साम्ना प्रदास्यन्ति पत्नीं ते त्रिदशेश्वराः।
कोसलेन्द्र ततः पश्चात् प्राप्तकालं करिष्यसि ॥ ३.६५.१५ ॥
যতক্ষণ না আমরা তোমার স্ত্রীর অপহরণকারীকে খুঁজে পাই; আর যদি দেবরাজগণ সামনীতিতে তোমার স্ত্রীকে ফিরিয়ে না দেন, হে কোশলরাজ, তবে তারপর যথাসময়ে তুমি কর্তব্য করবে।
3.65.16
शीलेन साम्ना विनयेन सीतां
नयेन न प्राप्स्यसि चेन्नरेन्द्र।
ततः समुत्सादय हेमपुङ्खै-
र्महेन्द्रवज्रप्रतिमैः शरौघैः ॥ ३.६५.१६ ॥
শীল, সামনীতি, বিনয় ও নীতির দ্বারা যদি সীতাকে না পাও, হে নরেন্দ্র, তবে স্বর্ণপুচ্ছ, ইন্দ্রের বজ্রতুল্য বাণসমূহে তাদের সম্পূর্ণ ধ্বংস করো।