Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.65

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.65.1

तप्यमानं तदा रामं सीताहरणकर्शितम्।
लोकानामभवे युक्तं सांवर्तकमिवानलम् ॥ ३.६५.१ ॥

ସୀତାହରଣରେ କ୍ଷୀଣ ଓ ସନ୍ତପ୍ତ ରାମ ସେତେବେଳେ ଲୋକମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

3.65.2

वीक्षमाणं धनुः सज्यं निःश्वसन्तं पुनः पुनः।
दग्धुकामं जगत् सर्वं युगान्ते च यथा हरम् ॥ ३.६५.२ ॥

ଗୁଣ ଚଢ଼ାଯାଇଥିବା ଧନୁକୁ ଚାହିଁ, ବାରମ୍ବାର ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଯୁଗାନ୍ତରେ ହରଙ୍କ ପରି ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ରାମ।

3.65.3

अदृष्टपूर्वं संक्रुद्धं दृष्ट्वा रामं स लक्ष्मणः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ॥ ३.६५.३ ॥

ପୂର୍ବରେ କେବେ ନ ଦେଖିଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୁଷ୍କ ମୁଖରେ କରଯୋଡ଼ି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

3.65.4

पुरा भूत्वा मृदुर्दान्तः सर्वभूतहिते रतः।
न क्रोधवशमापन्नः प्रकृतिं हातुमर्हसि ॥ ३.६५.४ ॥

ଆପଣ ପୂର୍ବରେ କୋମଳ, ସଂଯମୀ ଓ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ହିତରେ ରତ ଥିଲେ। କ୍ରୋଧର ବଶରେ ପଡ଼ି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରକୃତି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

3.65.5

चन्द्रे लक्ष्मीः प्रभा सूर्ये गतिर्वायौ भुवि क्षमा।
एतच्च नियतं नित्यं त्वयि चानुत्तमं यशः ॥ ३.६५.५ ॥

ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଶୋଭା, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରଭା, ବାୟୁରେ ଗତି, ପୃଥିବୀରେ କ୍ଷମା — ଏଗୁଡ଼ିକ ନିୟତ; ଆପଣଙ୍କଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁପମ ଯଶ ସର୍ବଦା ନିୟତ।

3.65.6

एकस्य नापराधेन लोकान् हन्तुं त्वमर्हसि।
ननु जानामि कस्यायं भग्नः सांग्रामिको रथः ॥ ३.६५.६ ॥

ଜଣକର ଅପରାଧ ପାଇଁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ଭଗ୍ନ ଯୁଦ୍ଧରଥ କାହାର, ମୁଁ ଜାଣେ।

3.65.7

केन वा कस्य वा हेतोः सयुगः सपरिच्छदः।
खुरनेमिक्षतश्चायं सिक्तो रुधिरबिन्दुभिः ॥ ३.६५.७ ॥

ଯୁଗ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଏହି ରଥ କାହା ଦ୍ୱାରା, କି କାରଣରୁ ଭଙ୍ଗା ଯାଇଛି? ଘୋଡ଼ାର ଖୁର ଓ ଚକ୍ରଧାରର ଆଘାତରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ, ରକ୍ତବିନ୍ଦୁରେ ସିକ୍ତ।

3.65.8

देशो निर्वृत्तसंग्रामः सुघोरः पार्थिवात्मज।
एकस्य तु विमर्दोऽयं न द्वयोर्वदतां वर ॥ ३.६५.८ ॥

ହେ ରାଜକୁମାର, ଏହା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନ। ଏହି ବିମର୍ଦ୍ଦ ଜଣର, ଦୁଇଜଣର ନୁହେଁ, ହେ ବକ୍ତାଶ୍ରେଷ୍ଠ।

3.65.9

नहि वृत्तं हि पश्यामि बलस्य महतः पदम्।
नैकस्य तु कृते लोकान् विनाशयितुमर्हसि ॥ ३.६५.९ ॥

ଏଠାରେ ମୁଁ କୌଣସି ବଡ଼ ସେନାର ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖୁନାହିଁ। ଜଣକ ପାଇଁ ତୁମେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

3.65.10

युक्तदण्डा हि मृदवः प्रशान्ता वसुधाधिपाः।
सदा त्वं सर्वभूतानां शरण्यः परमा गतिः ॥ ३.६५.१० ॥

ଦଣ୍ଡର ଉଚିତ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିବା ରାଜାମାନେ କୋମଳ ଓ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କର ସଦା ଶରଣ୍ୟ ଓ ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

3.65.11

को नु दारप्रणाशं ते साधु मन्येत राघव।
सरितः सागराः शैला देवगन्धर्वदानवाः ॥ ३.६५.११ ॥

ହେ ରାଘବ, ତୁମ ପତ୍ନୀର ବିନାଶକୁ କିଏ ଭଲ ମନେ କରିବ? ନଦୀ, ସାଗର, ପର୍ବତ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଭଲ ମନେ କରିବେ ନାହିଁ।

3.65.12

नालं ते विप्रियं कर्तुं दीक्षितस्येव साधवः।
येन राजन् हृता सीता तमन्वेषितुमर्हसि ॥ ३.६५.१२ ॥

ସଜ୍ଜନମାନେ ଦୀକ୍ଷିତଙ୍କର ଅପ୍ରିୟ ଯେପରି କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହିପରି କେହି ତୁମର ଅପ୍ରିୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ, ଯେ ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରିଛି ତାକୁ ତୁମେ ଖୋଜିବା ଉଚିତ।

3.65.13

मद्द्वितीयो धनुष्पाणिः सहायैः परमर्षिभिः।
समुद्रं वा विचेष्यामः पर्वतांश्च वनानि च ॥ ३.६५.१३ ॥

ମୋ ସହିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାବେ, ହାତରେ ଧନୁ ଧରି, ପରମ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ, ଆମେ ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା ପର୍ବତ ଓ ବନ ଖୋଜିବା।

3.65.14

गुहाश्च विविधा घोराः पद्मिन्यो विविधास्तथा।
देवगन्धर्वलोकांश्च विचेष्यामः समाहिताः ॥ ३.६५.१४ ॥

ବିବିଧ ଭୟଙ୍କର ଗୁମ୍ଫା, ବିବିଧ ପଦ୍ମ-ସରୋବର, ଏବଂ ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବଲୋକ ମଧ୍ୟ, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଆମେ ଖୋଜିବା।

3.65.15

यावन्नाधिगमिष्यामस्तव भार्यापहारिणम्।
न चेत् साम्ना प्रदास्यन्ति पत्नीं ते त्रिदशेश्वराः।
कोसलेन्द्र ततः पश्चात् प्राप्तकालं करिष्यसि ॥ ३.६५.१५ ॥

ତୁମ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଅପହର୍ତ୍ତାକୁ ଆମେ ନ ପାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଯଦି ତ୍ରିଦଶେଶ୍ୱରମାନେ ସାମନୀତିରେ ତୁମ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ନ ଦିଅନ୍ତି, ହେ କୋଶଳେନ୍ଦ୍ର, ତେବେ ସେ ପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ତୁମେ କର୍ମ କରିବ।

3.65.16

शीलेन साम्ना विनयेन सीतां
नयेन न प्राप्स्यसि चेन्नरेन्द्र।
ततः समुत्सादय हेमपुङ्खै-
र्महेन्द्रवज्रप्रतिमैः शरौघैः ॥ ३.६५.१६ ॥

ଶୀଳ, ସାମ, ବିନୟ ଓ ନୀତିରେ ଯଦି ତୁମେ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ପାଅ, ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପକ୍ଷ, ଇନ୍ଦ୍ରର ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଶରସମୂହ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ କର।