વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.65.1
तप्यमानं तदा रामं सीताहरणकर्शितम्।
लोकानामभवे युक्तं सांवर्तकमिवानलम् ॥ ३.६५.१ ॥
સીતાહરણથી કૃશ અને સંતપ્ત રામ ત્યારે લોકોના વિનાશ માટે તૈયાર પ્રલયાગ્નિ જેવા લાગતા હતા.
3.65.2
वीक्षमाणं धनुः सज्यं निःश्वसन्तं पुनः पुनः।
दग्धुकामं जगत् सर्वं युगान्ते च यथा हरम् ॥ ३.६५.२ ॥
પ્રત્યંચા ચડાવેલા ધનુષ્યને જોતા, વારંવાર નિસાસા નાખતા, યુગાંતે હરની જેમ સમગ્ર જગતને બાળવા ઇચ્છતા રામ.
3.65.3
अदृष्टपूर्वं संक्रुद्धं दृष्ट्वा रामं स लक्ष्मणः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ॥ ३.६५.३ ॥
પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલા અત્યંત ક્રોધિત રામને જોઈને લક્ષ્મણે સૂકા મુખે હાથ જોડીને આ વચનો કહ્યાં.
3.65.4
पुरा भूत्वा मृदुर्दान्तः सर्वभूतहिते रतः।
न क्रोधवशमापन्नः प्रकृतिं हातुमर्हसि ॥ ३.६५.४ ॥
તમે પહેલાં કોમળ, સંયમી અને સર્વ પ્રાણીઓના હિતમાં રત હતા. ક્રોધને વશ થઈને તમારો સ્વભાવ છોડવો તમને યોગ્ય નથી.
3.65.5
चन्द्रे लक्ष्मीः प्रभा सूर्ये गतिर्वायौ भुवि क्षमा।
एतच्च नियतं नित्यं त्वयि चानुत्तमं यशः ॥ ३.६५.५ ॥
ચંદ્રમાં શોભા, સૂર્યમાં પ્રભા, વાયુમાં ગતિ, પૃથ્વીમાં ક્ષમા — આ નિયત છે; અને તમારામાં અનુપમ યશ પણ સદા નિયત છે.
3.65.6
एकस्य नापराधेन लोकान् हन्तुं त्वमर्हसि।
ननु जानामि कस्यायं भग्नः सांग्रामिको रथः ॥ ३.६५.६ ॥
એકના અપરાધ માટે તમારે સમગ્ર લોકોનો વિનાશ કરવો યોગ્ય નથી. આ તૂટેલો યુદ્ધરથ કોનો છે તે હું જાણું છું.
3.65.7
केन वा कस्य वा हेतोः सयुगः सपरिच्छदः।
खुरनेमिक्षतश्चायं सिक्तो रुधिरबिन्दुभिः ॥ ३.६५.७ ॥
ધૂંસરી અને સામાન સહિત આ રથ કોણે, કયા કારણે તોડ્યો? ઘોડાના ખરીઓ અને પૈડાંની કિનારોથી ઘાયલ થઈને તે લોહીનાં ટીપાંથી ભીંજાયેલો છે.
3.65.8
देशो निर्वृत्तसंग्रामः सुघोरः पार्थिवात्मज।
एकस्य तु विमर्दोऽयं न द्वयोर्वदतां वर ॥ ३.६५.८ ॥
હે રાજકુમાર, આ ભયંકર યુદ્ધ પૂરું થયેલું સ્થળ છે. આ કચડાટ એકનો જ છે, બેનો નહીં, હે વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
3.65.9
नहि वृत्तं हि पश्यामि बलस्य महतः पदम्।
नैकस्य तु कृते लोकान् विनाशयितुमर्हसि ॥ ३.६५.९ ॥
અહીં મને કોઈ મોટી સેનાનાં પગલાં દેખાતાં નથી. એક માટે તારે લોકોનો નાશ કરવો ઘટતો નથી.
3.65.10
युक्तदण्डा हि मृदवः प्रशान्ता वसुधाधिपाः।
सदा त्वं सर्वभूतानां शरण्यः परमा गतिः ॥ ३.६५.१० ॥
દંડનો યોગ્ય ઉપયોગ કરનારા રાજાઓ કોમળ અને શાંત હોય છે. તું સર્વ જીવોનો સદા આશ્રય અને પરમ ગતિ છે.
3.65.11
को नु दारप्रणाशं ते साधु मन्येत राघव।
सरितः सागराः शैला देवगन्धर्वदानवाः ॥ ३.६५.११ ॥
હે રાઘવ, તારી પત્નીનો નાશ કોણ સારો ગણે? નદીઓ, સાગરો, પર્વતો, દેવો, ગંધર્વો અને દાનવો પણ એવું નહીં ગણે.
3.65.12
नालं ते विप्रियं कर्तुं दीक्षितस्येव साधवः।
येन राजन् हृता सीता तमन्वेषितुमर्हसि ॥ ३.६५.१२ ॥
જેમ સજ્જનો દીક્ષિત વ્યક્તિનું અપ્રિય કરવા તૈયાર થતા નથી, તેમ કોઈ તારું અપ્રિય કરી શકે નહીં. હે રાજન, જેણે સીતાનું હરણ કર્યું તેને તારે શોધવો જોઈએ.
3.65.13
मद्द्वितीयो धनुष्पाणिः सहायैः परमर्षिभिः।
समुद्रं वा विचेष्यामः पर्वतांश्च वनानि च ॥ ३.६५.१३ ॥
મારી સાથે બીજા તરીકે, હાથમાં ધનુષ્ય લઈને, પરમ ઋષિઓની સહાયથી, આપણે સમુદ્ર, કે પર્વતો અને વનોની શોધ કરીશું.
3.65.14
गुहाश्च विविधा घोराः पद्मिन्यो विविधास्तथा।
देवगन्धर्वलोकांश्च विचेष्यामः समाहिताः ॥ ३.६५.१४ ॥
વિવિધ ભયંકર ગુફાઓ, વિવિધ કમળ-સરોવરો, તથા દેવ-ગંધર્વોના લોક પણ, એકાગ્ર થઈ આપણે શોધીશું.
3.65.15
यावन्नाधिगमिष्यामस्तव भार्यापहारिणम्।
न चेत् साम्ना प्रदास्यन्ति पत्नीं ते त्रिदशेश्वराः।
कोसलेन्द्र ततः पश्चात् प्राप्तकालं करिष्यसि ॥ ३.६५.१५ ॥
તારી પત્નીનું અપહરણ કરનારને આપણે શોધી ન કાઢીએ ત્યાં સુધી; અને જો ત્રિદશેશ્વરો સામનીતિથી તારી પત્ની પાછી નહીં આપે, હે કોસલેન્દ્ર, તો પછી યોગ્ય સમયે તું કાર્ય કરીશ.
3.65.16
शीलेन साम्ना विनयेन सीतां
नयेन न प्राप्स्यसि चेन्नरेन्द्र।
ततः समुत्सादय हेमपुङ्खै-
र्महेन्द्रवज्रप्रतिमैः शरौघैः ॥ ३.६५.१६ ॥
શીલથી, સામનીતિથી, વિનયથી, નીતિથી જો તું સીતાને ન મેળવી શકે, હે નરેન્દ્ર, તો પછી સોનાની પાંખોવાળા, ઇન્દ્રના વજ્ર સમાન બાણોના સમૂહોથી તેમનો સંપૂર્ણ નાશ કર.