ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.68.1
रामः प्रेक्ष्य तु तं गृध्रं भुवि रौद्रेण पातितम्।
सौमित्रिं मित्रसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.१ ॥
ರಾಮನು ಭಯಂಕರ ರಾವಣನಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಿತ್ರಭಾವದಿಂದಿದ್ದ ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.68.2
ममायं नूनमर्थेषु यतमानो विहंगमः।
राक्षसेन हतः संख्ये प्राणांस्त्यजति मत्कृते ॥ ३.६८.२ ॥
ಈ ಹಕ್ಕಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
3.68.3
अतिखिन्नः शरीरेऽस्मिन् प्राणो लक्ष्मण विद्यते।
तथा स्वरविहीनोऽयं विक्लवं समुदीक्षते ॥ ३.६८.३ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಇನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿದೆ; ಸ್ವರ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಇದು ದೀನನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದೆ.
3.68.4
जटायो यदि शक्नोषि वाक्यं व्याहरितुं पुनः।
सीतामाख्याहि भद्रं ते वधमाख्याहि चात्मनः ॥ ३.६८.४ ॥
ಜಟಾಯು, ನೀನು ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಲು ಶಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಸೀತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ಸಾವಿನ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಹೇಳು.
3.68.5
किंनिमित्तो जहारार्यां रावणस्तस्य किं मया।
अपराधं तु यं दृष्ट्वा रावणेन हृता प्रिया ॥ ३.६८.५ ॥
ರಾವಣನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆರ್ಯೆಯನ್ನು (ಸೀತೆಯನ್ನು) ಅಪಹರಿಸಿದ? ನನ್ನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಅಪರಾಧ ಆಗಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾವಣನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ?
3.68.6
कथं तच्चन्द्रसंकाशं मुखमासीन्मनोहरम्।
सीतया कानि चोक्तानि तस्मिन् काले द्विजोत्तम ॥ ३.६८.६ ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮನೋಹರವಾದ ಸೀತೆಯ ಮುಖ ಹೇಗಿತ್ತು? ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೀತೆ ಯಾವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು?
3.68.7
कथंवीर्यः कथंरूपः किंकर्मा स च राक्षसः।
क्व चास्य भवनं तात ब्रूहि मे परिपृच्छतः ॥ ३.६८.७ ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಎಷ್ಟು ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಯಾವ ರೂಪದವನು, ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವನು? ಅಯ್ಯಾ, ಅವನ ನಿವಾಸ ಎಲ್ಲಿ? ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ಹೇಳು.
3.68.8
तमुद्वीक्ष्य स धर्मात्मा विलपन्तमनाथवत्।
वाचा विक्लवया राममिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.८ ॥
ಅನಾಥನಂತೆ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ನಡುಗುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.68.9
सा हृता राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना।
मायामास्थाय विपुलां वातदुर्दिनसंकुलाम् ॥ ३.६८.९ ॥
ಆ ಸೀತೆಯನ್ನು ದುರಾತ್ಮನಾದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ರಾವಣನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕತ್ತಲಾದ ದಿನದಂತಿದ್ದ ವಿಶಾಲ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಅಪಹರಿಸಿದನು.
3.68.10
परिक्लान्तस्य मे तात पक्षौ छित्त्वा निशाचरः।
सीतामादाय वैदेहीं प्रयातो दक्षिणामुखः ॥ ३.६८.१० ॥
ಅಯ್ಯಾ, ದಣಿದಿದ್ದ ನನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಆ ನಿಶಾಚರನು ವೈದೇಹಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು.
3.68.11
उपरुध्यन्ति मे प्राणा दृष्टिर्भ्रमति राघव।
पश्यामि वृक्षान् सौवर्णानुशीरकृतमूर्धजान् ॥ ३.६८.११ ॥
ರಾಘವ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳು ತಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ, ದೃಷ್ಟಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ; ಉಶೀರ ಹುಲ್ಲಿನ ಶಿರದ ಚಿನ್ನದ ಮರಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.68.12
येन याति मुहूर्तेन सीतामादाय रावणः।
विप्रणष्टं धनं क्षिप्रं तत्स्वामी प्रतिपद्यते ॥ ३.६८.१२ ॥
ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ, ಕಳೆದುಹೋದ ಧನವನ್ನು ಅದರ ಒಡೆಯನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
3.68.13
विन्दो नाम मुहूर्तोऽसौ न च काकुत्स्थ सोऽबुधत् ।
त्वत्प्रियां जानकीं हृत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
झषवद् बडिशं गृह्य क्षिप्रमेव विनश्यति ॥ ३.६८.१३ ॥
ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ, ವಿಂದ ಎಂಬ ಆ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ರಾವಣನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ಮೀನು ಗಾಳವನ್ನು ನುಂಗಿದಂತೆ ಅವನು ಬೇಗನೆ ನಾಶವಾಗುವನು.
3.68.14
न च त्वया व्यथा कार्या जनकस्य सुतां प्रति।
वैदेह्या रंस्यसे क्षिप्रं हत्वा तं रणमूर्धनि ॥ ३.६८.१४ ॥
ಜನಕನ ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀನು ವ್ಯಥೆ ಪಡಬಾರದು. ರಣರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದು, ಬೇಗನೆ ವೈದೇಹಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಸಂತೋಷಿಸುವೆ.
3.68.15
असम्मूढस्य गृध्रस्य रामं प्रत्यनुभाषतः।
आस्यात् सुस्राव रुधिरं म्रियमाणस्य सामिषम् ॥ ३.६८.१५ ॥
ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮೂರ್ಛೆಗೊಳ್ಳದ ಆ ರಣಹದ್ದಿನ ಬಾಯಿಂದ, ಸಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಾಂಸಸಹಿತ ರಕ್ತ ಸುರಿಯಿತು.
3.68.16
पुत्रो विश्रवसः साक्षाद् भ्राता वैश्रवणस्य च।
इत्युक्त्वा दुर्लभान् प्राणान् मुमोच पतगेश्वरः ॥ ३.६८.१६ ॥
"ನಾನು ವಿಶ್ರವಸ್ಸಿನ ಮಗನು, ವೈಶ್ರವಣನ ಸಹೋದರನು" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಒಡೆಯನು ದುರ್ಲಭ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
3.68.17
ब्रूहि ब्रूहीति रामस्य ब्रुवाणस्य कृताञ्जलेः।
त्यक्त्वा शरीरं गृध्रस्य प्राणा जग्मुर्विहायसम् ॥ ३.६८.१७ ॥
"ಹೇಳು, ಹೇಳು" ಎಂದು ಕೈಮುಗಿದು ರಾಮನು ಕೇಳುತ್ತಿರಲು, ರಣಹದ್ದಿನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪ್ರಾಣಗಳು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋದವು.
3.68.18
स निक्षिप्य शिरो भूमौ प्रसार्य चरणौ तथा।
विक्षिप्य च शरीरं स्वं पपात धरणीतले ॥ ३.६८.१८ ॥
ಅವನು ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲಿಟ್ಟು, ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಎಸೆದು ಭೂತಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.
3.68.19
तं गृध्रं प्रेक्ष्य ताम्राक्षं गतासुमचलोपमम्।
रामः सुबहुभिर्दुःखैर्दीनः सौमित्रिमब्रवीत् ॥ ३.६८.१९ ॥
ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣಿನ ಆ ಹದ್ದು ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದೆ ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳಿಂದ ದೀನನಾದ ರಾಮನು ಸೌಮಿತ್ರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.68.20
बहूनि रक्षसां वासे वर्षाणि वसता सुखम्।
अनेन दण्डकारण्ये विशीर्णमिह पक्षिणा ॥ ३.६८.२० ॥
ರಾಕ್ಷಸರ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದ ಈ ಪಕ್ಷಿ, ಇಲ್ಲಿ ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದೆ.
3.68.21
अनेकवार्षिको यस्तु चिरकालसमुत्थितः।
सोऽयमद्य हतः शेते कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.६८.२१ ॥
ಬಹು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದ ಇವನು ಇಂದು ಹತನಾಗಿ ಮಲಗಿದ್ದಾನೆ; ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟ.
3.68.22
पश्य लक्ष्मण गृध्रोऽयमुपकारी हतश्च मे।
सीतामभ्यवपन्नो हि रावणेन बलीयसा ॥ ३.६८.२२ ॥
ನೋಡು ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ಈ ಹದ್ದು ನನಗೆ ಉಪಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ; ನನಗಾಗಿ ಹತನಾದನು. ಬಲಶಾಲಿ ರಾವಣನು ಸೀತೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದಾಗ ಇವನು ಎದುರಿಸಿದನು.
3.68.23
गृध्रराज्यं परित्यज्य पितृपैतामहं महत्।
मम हेतोरयं प्राणान् मुमोच पतगेश्वरः ॥ ३.६८.२३ ॥
ಹದ್ದುಗಳ ಮಹಾ ಪೂರ್ವಜರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನನಗಾಗಿ ಈ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ಪ್ರಾಣ ತೊರೆದನು.
3.68.24
सर्वत्र खलु दृश्यन्ते साधवो धर्मचारिणः।
शूराः शरण्याः सौमित्रे तिर्यग्योनिगतेष्वपि ॥ ३.६८.२४ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿ! ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸತ್ಪುರುಷರು, ಶೂರರು, ಶರಣು ನೀಡುವವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ; ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ.
3.68.25
सीताहरणजं दुःखं न मे सौम्य तथागतम्।
यथा विनाशो गृध्रस्य मत्कृते च परंतप ॥ ३.६८.२५ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ಸೀತಾಪಹರಣದಿಂದ ನನಗಾದ ದುಃಖ ಅಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ; ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಗೃಧ್ರನು ಸತ್ತದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರ, ಶತ್ರುತಾಪಕನೇ.
3.68.26
राजा दशरथः श्रीमान् यथा मम महायशाः।
पूजनीयश्च मान्यश्च तथायं पतगेश्वरः ॥ ३.६८.२६ ॥
ನನ್ನ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ ದಶರಥನು ಹೇಗೆ ಪೂಜನೀಯನೋ, ಮಾನ್ಯನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಪಕ್ಷಿರಾಜನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
3.68.27
सौमित्रे हर काष्ठानि निर्मथिष्यामि पावकम्।
गृध्रराजं दिधक्ष्यामि मत्कृते निधनं गतम् ॥ ३.६८.२७ ॥
ಸೌಮಿತ್ರಿ, ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ತಾ; ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಸತ್ತ ಗೃಧ್ರರಾಜನನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.68.28
नाथं पतगलोकस्य चितिमारोपयाम्यहम्।
इमं धक्ष्यामि सौमित्रे हतं रौद्रेण रक्षसा ॥ ३.६८.२८ ॥
ಪಕ್ಷಿಲೋಕದ ಈ ನಾಥನನ್ನು ನಾನು ಚಿತೆಯ ಮೇಲಿಡುತ್ತೇನೆ. ಸೌಮಿತ್ರಿ, ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಇವನನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತೇನೆ.
3.68.29
या गतिर्यज्ञशीलानामाहिताग्नेश्च या गतिः।
अपरावर्तिनां या च या च भूमिप्रदायिनाम् ॥ ३.६८.२९ ॥
ಯಜ್ಞಶೀಲರ ಯಾವ ಗತಿಯೋ, ಆಹಿತಾಗ್ನಿಯ ಯಾವ ಗತಿಯೋ, ಅಪರಾವರ್ತಿಗಳ ಯಾವ ಗತಿಯೋ, ಭೂದಾನ ಮಾಡಿದವರ ಯಾವ ಗತಿಯೋ—
3.68.30
मया त्वं समनुज्ञातो गच्छ लोकाननुत्तमान्।
गृध्रराज महासत्त्व संस्कृतश्च मया व्रज ॥ ३.६८.३० ॥
ನನ್ನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ನೀನು ಉತ್ತಮ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗು. ಗೃಧ್ರರಾಜನೇ, ಮಹಾಸತ್ತ್ವನೇ, ನನ್ನಿಂದ ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಂಡು ಹೋಗು.
3.68.31
एवमुक्त्वा चितां दीप्तामारोप्य पतगेश्वरम्।
ददाह रामो धर्मात्मा स्वबन्धुमिव दुःखितः ॥ ३.६८.३१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಚಿತೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿರಾಜನನ್ನು ಇರಿಸಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ಬಂಧುವಿನಂತೆ ಅವನನ್ನು ದಹಿಸಿದನು.
3.68.32
रामोऽथ सहसौमित्रिर्वनं गत्वा स वीर्यवान्।
स्थूलान् हत्वा महारोहीननुतस्तार तं द्विजम् ॥ ३.६८.३२ ॥
ನಂತರ ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಮನು ಸೌಮಿತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ದೊಡ್ಡ ಮಹಾರೋಹಿ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಆ ದ್ವಿಜನಿಗಾಗಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದನು.
3.68.33
रोहिमांसानि चोद्धृत्य पेशीकृत्वा महायशाः।
शकुनाय ददौ रामो रम्ये हरितशाद्वले ॥ ३.६८.३३ ॥
ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ರಾಮನು ರೋಹಿ ಮೃಗಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ತುಂಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಸುಂದರವಾದ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಆ ಪಕ್ಷಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟನು.
3.68.34
यत् तत् प्रेतस्य मर्त्यस्य कथयन्ति द्विजातयः।
तत् स्वर्गगमनं पित्र्यं तस्य रामो जजाप ह ॥ ३.६८.३४ ॥
ದ್ವಿಜರು ಸತ್ತ ಮನುಷ್ಯನಿಗಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅದೇ ಅವನ ಸ್ವರ್ಗಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಪಿತೃಸಂಬಂಧಿ ಮಂತ್ರ; ರಾಮನು ಅದನ್ನು ಜಪಿಸಿದನು.
3.68.35
ततो गोदावरीं गत्वा नदीं नरवरात्मजौ।
उदकं चक्रतुस्तस्मै गृध्रराजाय तावुभौ ॥ ३.६८.३५ ॥
ನಂತರ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರೂ ಗೃಧ್ರರಾಜನಿಗೆ ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದರು.
3.68.36
शास्त्रदृष्टेन विधिना जलं गृध्राय राघवौ।
स्नात्वा तौ गृध्रराजाय उदकं चक्रतुस्तदा ॥ ३.६८.३६ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯಂತೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಘವರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೃಧ್ರರಾಜನಿಗೆ ಜಲತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದರು.
3.68.37
स गृध्रराजः कृतवान् यशस्करं
सुदुष्करं कर्म रणे निपातितः।
महर्षिकल्पेन च संस्कृतस्तदा
जगाम पुण्यां गतिमात्मनः शुभाम् ॥ ३.६८.३७ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ, ಯಶಸ್ಸು ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹತನಾದ ಆ ಗೃಧ್ರರಾಜನು, ಆಗ ಮಹರ್ಷಿಯಂತೆ ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಂಡು ತನ್ನ ಶುಭಕರ ಪುಣ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಸೇರಿದನು.
3.68.38
कृतोदकौ तावपि पक्षिसत्तमे
स्थिरां च बुद्धिं प्रणिधाय जग्मतुः।
प्रवेश्य सीताधिगमे ततो मनो
वनं सुरेन्द्राविव विष्णुवासवौ ॥ ३.६८.३८ ॥
ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಉದಕ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸ್ಥಿರ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಹೊರಟರು; ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣುವ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ದೇವೇಂದ್ರರಾದ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ರಂತೆ ವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.