വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.68.1
रामः प्रेक्ष्य तु तं गृध्रं भुवि रौद्रेण पातितम्।
सौमित्रिं मित्रसम्पन्नमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.१ ॥
രാമൻ ഭയങ്കരനായ രാവണനാൽ നിലത്തു വീഴ്ത്തപ്പെട്ട ആ പക്ഷിയെ കണ്ട് സൗമിത്രിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
3.68.2
ममायं नूनमर्थेषु यतमानो विहंगमः।
राक्षसेन हतः संख्ये प्राणांस्त्यजति मत्कृते ॥ ३.६८.२ ॥
ഈ പക്ഷി തീർച്ചയായും എന്റെ കാര്യത്തിനായി പരിശ്രമിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ രാക്ഷസനാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട് എന്റെ കാരണത്താൽ ഇത് പ്രാണൻ വെടിയുന്നു.
3.68.3
अतिखिन्नः शरीरेऽस्मिन् प्राणो लक्ष्मण विद्यते।
तथा स्वरविहीनोऽयं विक्लवं समुदीक्षते ॥ ३.६८.३ ॥
ലക്ഷ്മണാ, ഈ ശരീരത്തിൽ പ്രാണൻ ഇപ്പോഴും അതീവ വ്യാകുലതയോടെ നിലനിൽക്കുന്നു; സ്വരം നഷ്ടപ്പെട്ട ഇത് ദീനമായി നോക്കുന്നു.
3.68.4
जटायो यदि शक्नोषि वाक्यं व्याहरितुं पुनः।
सीतामाख्याहि भद्रं ते वधमाख्याहि चात्मनः ॥ ३.६८.४ ॥
ജടായോ, നിനക്ക് വീണ്ടും സംസാരിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, സീതയെക്കുറിച്ച് പറയൂ; നിനക്ക് ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ, നിന്റെ വധത്തെക്കുറിച്ചും പറയൂ.
3.68.5
किंनिमित्तो जहारार्यां रावणस्तस्य किं मया।
अपराधं तु यं दृष्ट्वा रावणेन हृता प्रिया ॥ ३.६८.५ ॥
രാവണൻ എന്തു കാരണത്താൽ ആര്യയെ (സീതയെ) അപഹരിച്ചു? എന്നിൽ അവൻ കണ്ട ഏത് അപരാധമാണ് ഹേതു, അതു കണ്ട് രാവണൻ എന്റെ പ്രിയയെ കവർന്നു?
3.68.6
कथं तच्चन्द्रसंकाशं मुखमासीन्मनोहरम्।
सीतया कानि चोक्तानि तस्मिन् काले द्विजोत्तम ॥ ३.६८.६ ॥
ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, ആ സമയത്ത് ചന്ദ്രസമാനമായ മനോഹരമായ സീതയുടെ മുഖം എങ്ങനെയായിരുന്നു? അന്നു സീത എന്തെല്ലാം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു?
3.68.7
कथंवीर्यः कथंरूपः किंकर्मा स च राक्षसः।
क्व चास्य भवनं तात ब्रूहि मे परिपृच्छतः ॥ ३.६८.७ ॥
ആ രാക്ഷസൻ എത്ര വീര്യമുള്ളവനാണ്, ഏത് രൂപമുള്ളവനാണ്, എന്ത് കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനാണ്? അയ്യാ, അവന്റെ വാസസ്ഥലം എവിടെയാണ്? ചോദിക്കുന്ന എന്നോട് പറയൂ.
3.68.8
तमुद्वीक्ष्य स धर्मात्मा विलपन्तमनाथवत्।
वाचा विक्लवया राममिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.६८.८ ॥
അനാഥനെപ്പോലെ വിലപിക്കുന്ന അവനെ നോക്കി, ആ ധർമ്മാത്മാവ് വിറയ്ക്കുന്ന വാക്കുകളോടെ രാമനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.68.9
सा हृता राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना।
मायामास्थाय विपुलां वातदुर्दिनसंकुलाम् ॥ ३.६८.९ ॥
ആ സീതയെ ദുരാത്മാവായ രാക്ഷസരാജാവ് രാവണൻ, കാറ്റും ഇരുണ്ട പകലും നിറഞ്ഞ വലിയ മായ പ്രയോഗിച്ച് അപഹരിച്ചു.
3.68.10
परिक्लान्तस्य मे तात पक्षौ छित्त्वा निशाचरः।
सीतामादाय वैदेहीं प्रयातो दक्षिणामुखः ॥ ३.६८.१० ॥
അയ്യാ, ക്ഷീണിച്ച എന്റെ ചിറകുകൾ മുറിച്ചിട്ട് ആ രാത്രിസഞ്ചാരി വൈദേഹിയായ സീതയെ എടുത്ത് തെക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ചു പോയി.
3.68.11
उपरुध्यन्ति मे प्राणा दृष्टिर्भ्रमति राघव।
पश्यामि वृक्षान् सौवर्णानुशीरकृतमूर्धजान् ॥ ३.६८.११ ॥
രാഘവാ, എന്റെ പ്രാണൻ തടസ്സപ്പെടുന്നു, കാഴ്ച ചുറ്റുന്നു; ഉശീര പുല്ലിന്റെ മുടിയുള്ള സ്വർണ്ണ വൃക്ഷങ്ങളെ ഞാൻ കാണുന്നു.
3.68.12
येन याति मुहूर्तेन सीतामादाय रावणः।
विप्रणष्टं धनं क्षिप्रं तत्स्वामी प्रतिपद्यते ॥ ३.६८.१२ ॥
രാവണൻ സീതയെ കൊണ്ടുപോകുന്ന ആ മുഹൂർത്തത്തിൽത്തന്നെ, നഷ്ടപ്പെട്ട ധനം അതിന്റെ ഉടമ വേഗം വീണ്ടെടുക്കും.
3.68.13
विन्दो नाम मुहूर्तोऽसौ न च काकुत्स्थ सोऽबुधत् ।
त्वत्प्रियां जानकीं हृत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
झषवद् बडिशं गृह्य क्षिप्रमेव विनश्यति ॥ ३.६८.१३ ॥
കാകുത്സ്ഥാ, വിന്ദം എന്ന ആ മുഹൂർത്തത്തെ രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ അറിഞ്ഞില്ല. നിന്റെ പ്രിയ ജാനകിയെ അപഹരിച്ച്, മീൻ ചൂണ്ടയെടുത്തതുപോലെ അവൻ വേഗം നശിക്കും.
3.68.14
न च त्वया व्यथा कार्या जनकस्य सुतां प्रति।
वैदेह्या रंस्यसे क्षिप्रं हत्वा तं रणमूर्धनि ॥ ३.६८.१४ ॥
ജനകന്റെ പുത്രിയെക്കുറിച്ച് നീ വ്യസനിക്കരുത്. യുദ്ധമുഖത്ത് അവനെ വധിച്ച് വേഗം വൈദേഹിയോടൊപ്പം നീ സന്തോഷിക്കും.
3.68.15
असम्मूढस्य गृध्रस्य रामं प्रत्यनुभाषतः।
आस्यात् सुस्राव रुधिरं म्रियमाणस्य सामिषम् ॥ ३.६८.१५ ॥
രാമനോട് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന, മോഹമില്ലാത്ത ആ കഴുകന്റെ വായിൽ നിന്ന്, മരിക്കുന്ന സമയത്ത് മാംസത്തോടുകൂടിയ രക്തം ഒഴുകി.
3.68.16
पुत्रो विश्रवसः साक्षाद् भ्राता वैश्रवणस्य च।
इत्युक्त्वा दुर्लभान् प्राणान् मुमोच पतगेश्वरः ॥ ३.६८.१६ ॥
"ഞാൻ വിശ്രവസ്സിന്റെ പുത്രനും വൈശ്രവണന്റെ സഹോദരനുമാണ്" എന്ന് പറഞ്ഞ്, പക്ഷികളുടെ നാഥൻ ദുർലഭമായ പ്രാണനെ വെടിഞ്ഞു.
3.68.17
ब्रूहि ब्रूहीति रामस्य ब्रुवाणस्य कृताञ्जलेः।
त्यक्त्वा शरीरं गृध्रस्य प्राणा जग्मुर्विहायसम् ॥ ३.६८.१७ ॥
"പറയൂ, പറയൂ" എന്ന് കൈകൂപ്പി രാമൻ ചോദിക്കവെ, കഴുകന്റെ ശരീരം വിട്ട് പ്രാണൻ ആകാശത്തേക്ക് പോയി.
3.68.18
स निक्षिप्य शिरो भूमौ प्रसार्य चरणौ तथा।
विक्षिप्य च शरीरं स्वं पपात धरणीतले ॥ ३.६८.१८ ॥
അവൻ തല നിലത്ത് വെച്ച്, രണ്ട് കാലുകളും നീട്ടി, സ്വന്തം ശരീരം എറിഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ വീണു.
3.68.19
तं गृध्रं प्रेक्ष्य ताम्राक्षं गतासुमचलोपमम्।
रामः सुबहुभिर्दुःखैर्दीनः सौमित्रिमब्रवीत् ॥ ३.६८.१९ ॥
ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ആ കഴുകൻ പ്രാണൻ പോയി പർവതം പോലെ കിടക്കുന്നത് കണ്ട്, പല ദുഃഖങ്ങളാൽ ദീനനായ രാമൻ സൗമിത്രിയോട് പറഞ്ഞു.
3.68.20
बहूनि रक्षसां वासे वर्षाणि वसता सुखम्।
अनेन दण्डकारण्ये विशीर्णमिह पक्षिणा ॥ ३.६८.२० ॥
രാക്ഷസരുടെ വാസസ്ഥലത്ത് പല വർഷങ്ങൾ സുഖമായി വസിച്ച ഈ പക്ഷി, ഇവിടെ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ ചിന്നിച്ചിതറിപ്പോയി.
3.68.21
अनेकवार्षिको यस्तु चिरकालसमुत्थितः।
सोऽयमद्य हतः शेते कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ३.६८.२१ ॥
പല വർഷങ്ങളായി ദീർഘകാലം ജീവിച്ചിരുന്ന ഇവൻ ഇന്ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു; കാലത്തെ മറികടക്കുക സത്യത്തിൽ കഠിനമാണ്.
3.68.22
पश्य लक्ष्मण गृध्रोऽयमुपकारी हतश्च मे।
सीतामभ्यवपन्नो हि रावणेन बलीयसा ॥ ३.६८.२२ ॥
കാണുക ലക്ഷ്മണാ! ഈ കഴുകൻ എനിക്ക് ഉപകാരിയായിരുന്നു; എനിക്കുവേണ്ടി കൊല്ലപ്പെട്ടു. ബലവാനായ രാവണൻ സീതയെ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ ഇവൻ എതിർത്തു.
3.68.23
गृध्रराज्यं परित्यज्य पितृपैतामहं महत्।
मम हेतोरयं प्राणान् मुमोच पतगेश्वरः ॥ ३.६८.२३ ॥
കഴുകന്മാരുടെ മഹത്തായ പൈതൃക രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, എനിക്കുവേണ്ടി ഈ പക്ഷിരാജാവ് പ്രാണൻ വെടിഞ്ഞു.
3.68.24
सर्वत्र खलु दृश्यन्ते साधवो धर्मचारिणः।
शूराः शरण्याः सौमित्रे तिर्यग्योनिगतेष्वपि ॥ ३.६८.२४ ॥
സൗമിത്രീ! ധർമ്മം ആചരിക്കുന്ന സജ്ജനങ്ങളും ശൂരന്മാരും അഭയം നൽകുന്നവരും എല്ലായിടത്തും കാണപ്പെടുന്നു; മൃഗയോനിയിൽ ജനിച്ചവരിലും.
3.68.25
सीताहरणजं दुःखं न मे सौम्य तथागतम्।
यथा विनाशो गृध्रस्य मत्कृते च परंतप ॥ ३.६८.२५ ॥
സൗമ്യാ, സീതാപഹരണം മൂലമുണ്ടായ ദുഃഖം എനിക്ക് അത്രയില്ല; എന്റെ കാരണത്താൽ ഗൃധ്രന് സംഭവിച്ച നാശമാണ് വലുത്, ശത്രുതാപകാ.
3.68.26
राजा दशरथः श्रीमान् यथा मम महायशाः।
पूजनीयश्च मान्यश्च तथायं पतगेश्वरः ॥ ३.६८.२६ ॥
എന്റെ മഹായശസ്വിയായ ശ്രീമാനായ രാജാവ് ദശരഥൻ എങ്ങനെ പൂജനീയനും മാന്യനുമായിരുന്നുവോ, അതുപോലെ ഈ പക്ഷിരാജനും.
3.68.27
सौमित्रे हर काष्ठानि निर्मथिष्यामि पावकम्।
गृध्रराजं दिधक्ष्यामि मत्कृते निधनं गतम् ॥ ३.६८.२७ ॥
സൗമിത്രേ, വിറകുകൾ കൊണ്ടുവരൂ; ഞാൻ അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കാം. എന്റെ കാരണത്താൽ മരിച്ച ഗൃധ്രരാജനെ ദഹിപ്പിക്കാം.
3.68.28
नाथं पतगलोकस्य चितिमारोपयाम्यहम्।
इमं धक्ष्यामि सौमित्रे हतं रौद्रेण रक्षसा ॥ ३.६८.२८ ॥
പക്ഷിലോകത്തിന്റെ ഈ നാഥനെ ഞാൻ ചിതയിൽ വെക്കുന്നു. സൗമിത്രേ, ക്രൂരനായ രാക്ഷസനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഇവനെ ഞാൻ ദഹിപ്പിക്കും.
3.68.29
या गतिर्यज्ञशीलानामाहिताग्नेश्च या गतिः।
अपरावर्तिनां या च या च भूमिप्रदायिनाम् ॥ ३.६८.२९ ॥
യജ്ഞശീലരുടെ ഗതിയേതോ, ആഹിതാഗ്നിയുടെ ഗതിയേതോ, അപരാവർത്തികളുടെ ഗതിയേതോ, ഭൂമിദാനം ചെയ്തവരുടെ ഗതിയേതോ—
3.68.30
मया त्वं समनुज्ञातो गच्छ लोकाननुत्तमान्।
गृध्रराज महासत्त्व संस्कृतश्च मया व्रज ॥ ३.६८.३० ॥
എന്റെ അനുമതിയോടെ നീ ഉത്തമലോകങ്ങളിലേക്കു പോകൂ. ഗൃധ്രരാജാ, മഹാസത്ത്വാ, എന്നാൽ സംസ്കരിക്കപ്പെട്ടു പോകൂ.
3.68.31
एवमुक्त्वा चितां दीप्तामारोप्य पतगेश्वरम्।
ददाह रामो धर्मात्मा स्वबन्धुमिव दुःखितः ॥ ३.६८.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, എരിയുന്ന ചിതയിൽ പക്ഷിരാജനെ വെച്ച്, ധർമ്മാത്മാവായ രാമൻ ദുഃഖിതനായി തന്റെ ബന്ധുവിനെപ്പോലെ അദ്ദേഹത്തെ ദഹിപ്പിച്ചു.
3.68.32
रामोऽथ सहसौमित्रिर्वनं गत्वा स वीर्यवान्।
स्थूलान् हत्वा महारोहीननुतस्तार तं द्विजम् ॥ ३.६८.३२ ॥
പിന്നെ വീര്യവാനായ രാമൻ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം കാട്ടിൽ പോയി വലിയ മഹാരോഹി മാനുകളെ കൊന്ന്, ആ ദ്വിജന് തർപ്പണം ചെയ്തു.
3.68.33
रोहिमांसानि चोद्धृत्य पेशीकृत्वा महायशाः।
शकुनाय ददौ रामो रम्ये हरितशाद्वले ॥ ३.६८.३३ ॥
മഹായശസ്വിയായ രാമൻ രോഹി മാനുകളുടെ മാംസം മുറിച്ച്, കഷണങ്ങളാക്കി, മനോഹരമായ പച്ചപ്പുല്ലുള്ള മൈതാനത്ത് ആ പക്ഷിക്കായി വെച്ചു.
3.68.34
यत् तत् प्रेतस्य मर्त्यस्य कथयन्ति द्विजातयः।
तत् स्वर्गगमनं पित्र्यं तस्य रामो जजाप ह ॥ ३.६८.३४ ॥
ദ്വിജന്മാർ മരിച്ച മനുഷ്യനുവേണ്ടി എന്ത് പറയുന്നുവോ, അത് അവന്റെ സ്വർഗ്ഗഗമനത്തിനുള്ള പിതൃമന്ത്രമാണ്; രാമൻ അത് ജപിച്ചു.
3.68.35
ततो गोदावरीं गत्वा नदीं नरवरात्मजौ।
उदकं चक्रतुस्तस्मै गृध्रराजाय तावुभौ ॥ ३.६८.३५ ॥
പിന്നെ ഗോദാവരി നദിയിൽ ചെന്ന്, നരശ്രേഷ്ഠന്റെ ആ രണ്ടു പുത്രന്മാരും ഗൃധ്രരാജന് ജലതർപ്പണം ചെയ്തു.
3.68.36
शास्त्रदृष्टेन विधिना जलं गृध्राय राघवौ।
स्नात्वा तौ गृध्रराजाय उदकं चक्रतुस्तदा ॥ ३.६८.३६ ॥
ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ആ രണ്ടു രാഘവന്മാരും കുളിച്ച്, അപ്പോൾ ഗൃധ്രരാജന് ജലതർപ്പണം ചെയ്തു.
3.68.37
स गृध्रराजः कृतवान् यशस्करं
सुदुष्करं कर्म रणे निपातितः।
महर्षिकल्पेन च संस्कृतस्तदा
जगाम पुण्यां गतिमात्मनः शुभाम् ॥ ३.६८.३७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അതിദുഷ്കരവും യശസ്സു നൽകുന്നതുമായ കർമ്മം ചെയ്ത് അവിടെ വീണുപോയ ആ ഗൃധ്രരാജൻ, അപ്പോൾ മഹർഷിയോടു തുല്യമായ സംസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ച് തന്റെ ശുഭവും പുണ്യവുമായ ഗതിയിലേക്കു പോയി.
3.68.38
कृतोदकौ तावपि पक्षिसत्तमे
स्थिरां च बुद्धिं प्रणिधाय जग्मतुः।
प्रवेश्य सीताधिगमे ततो मनो
वनं सुरेन्द्राविव विष्णुवासवौ ॥ ३.६८.३८ ॥
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവന് ജലതർപ്പണം ചെയ്ത് അവർ ഇരുവരും സ്ഥിരബുദ്ധിയോടെ പുറപ്പെട്ടു; സീതയെ കണ്ടെത്തുന്നതിലേക്ക് മനസ്സുറപ്പിച്ച്, വിഷ്ണുവും വാസവനും (ഇന്ദ്രൻ) പോലെ വനത്തിലേക്കു പോയി.