Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.71.1
पुरा राम महाबाहो महाबलपराक्रमम्।
रूपमासीन्ममाचिन्त्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.७१.१ ॥
¡Oh Rāma, de poderosos brazos! Antaño mi forma, dotada de gran fuerza y valor, era inconcebible y famosa en los tres mundos.
3.71.2
यथा सूर्यस्य सोमस्य शक्रस्य च यथा वपुः।
सोऽहं रूपमिदं कृत्वा लोकवित्रासनं महत् ॥ ३.७१.२ ॥
Mi cuerpo era semejante al del sol, la luna e Indra; y yo, tomando esta gran forma, sembraba el terror en los mundos.
3.71.3
ऋषीन् वनगतान् राम त्रासयामि ततस्ततः।
ततः स्थूलशिरा नाम महर्षिः कोपितो मया ॥ ३.७१.३ ॥
Oh Rāma, aterrorizaba una y otra vez a los sabios que habían ido al bosque. Entonces el gran sabio llamado Sthūlaśiras se enojó conmigo.
3.71.4
स चिन्वन् विविधं वन्यं रूपेणानेन धर्षितः।
तेनाहमुक्तः प्रेक्ष्यैवं घोरशापाभिधायिना ॥ ३.७१.४ ॥
Mientras recogía toda clase de frutos del bosque, fue atormentado por esta forma mía. Al verme, aquel que pronuncia terribles maldiciones me habló así.
3.71.5
एतदेवं नृशंसं ते रूपमस्तु विगर्हितम्।
स मया याचितः क्रुद्धः शापस्यान्तो भवेदिति ॥ ३.७१.५ ॥
Que esta tu forma cruel y despreciable sea así. Le supliqué al enojado que me dijera cuándo terminaría la maldición.
3.71.6
अभिशापकृतस्येति तेनेदं भाषितं वचः।
यदा छित्त्वा भुजौ रामस्त्वां दहेद् विजने वने ॥ ३.७१.६ ॥
A mí, bajo la maldición, me habló con estas palabras: 'Cuando Rāma te corte los brazos y te queme en el bosque solitario, terminará tu maldición.'
3.71.7
तदा त्वं प्राप्स्यसे रूपं स्वमेव विपुलं शुभम्।
श्रिया विराजितं पुत्रं दनोस्त्वं विद्धि लक्ष्मण ॥ ३.७१.७ ॥
Entonces recuperarás tu propia forma vasta y auspiciosa, resplandeciente de gloria. Sabe, Lakṣmaṇa, que eres hijo de Danu.
3.71.8
इन्द्रकोपादिदं रूपं प्राप्तमेवं रणाजिरे।
अहं हि तपसोग्रेण पितामहमतोषयम् ॥ ३.७१.८ ॥
Por la ira de Indra esta forma me sobrevino así en el campo de batalla. Pues con austeridad feroz había complacido al abuelo.
3.71.9
दीर्घमायुः स मे प्रादात् ततो मां विभ्रमोऽस्पृशत् ।
दीर्घमायुर्मया प्राप्तं किं मां शक्रः करिष्यति ॥ ३.७१.९ ॥
Él me concedió larga vida, y luego la confusión me invadió. He obtenido larga vida; ¿qué podrá hacerme Indra?
3.71.10
इत्येवं बुद्धिमास्थाय रणे शक्रमधर्षयम्।
तस्य बाहुप्रमुक्तेन वज्रेण शतपर्वणा ॥ ३.७१.१० ॥
Resuelto así, ataqué a Indra en la batalla; con el rayo de cien nudos lanzado desde su brazo—
3.71.11
सक्थिनी च शिरश्चैव शरीरे सम्प्रवेशितम्।
स मया याच्यमानः सन् नानयद् यमसादनम् ॥ ३.७१.११ ॥
Hundió mis dos muslos y mi cabeza en mi cuerpo; y aunque le supliqué, no me condujo a la morada de Yama.
3.71.12
पितामहवचः सत्यं तदस्त्विति ममाब्रवीत्।
अनाहारः कथं शक्तो भग्नसक्थिशिरोमुखः ॥ ३.७१.१२ ॥
'Que la palabra del abuelo sea verdadera; así sea', me dijo. Sin alimento, con muslos, cabeza y rostro rotos, ¿cómo podría yo ser capaz?
3.71.13
वज्रेणाभिहतः कालं सुदीर्घमपि जीवितुम्।
स एवमुक्तः शक्रो मे बाहू योजनमायतौ ॥ ३.७१.१३ ॥
Herido por el rayo, pude vivir durante un tiempo muy largo. Cuando Indra fue así invocado, extendió mis dos brazos hasta alcanzar un yojana.
3.71.14
तदा चास्यं च मे कुक्षौ तीक्ष्णदंष्ट्रमकल्पयत् ।
सोऽहं भुजाभ्यां दीर्घाभ्यां संक्षिप्यास्मिन् वनेचरान् ॥ ३.७१.१४ ॥
Entonces me hizo una boca de afilados colmillos en el mismo vientre. Y con aquellos largos brazos recogía a los habitantes de este bosque.
3.71.15
सिंहद्वीपिमृगव्याघ्रान् भक्षयामि समन्ततः।
स तु मामब्रवीदिन्द्रो यदा रामः सलक्ष्मणः ॥ ३.७१.१५ ॥
A leones, leopardos, ciervos y tigres los devoraba por todas partes. Pero Indra me dijo que cuando Rāma, junto con Lakṣmaṇa, llegara—
3.71.16
छेत्स्यते समरे बाहू तदा स्वर्गं गमिष्यसि।
अनेन वपुषा तात वनेऽस्मिन् राजसत्तम ॥ ३.७१.१६ ॥
En la batalla te cortará los brazos; entonces irás al cielo. Querido mío, mejor de los reyes, en este bosque, con este mismo cuerpo—
3.71.17
यद् यत् पश्यामि सर्वस्य ग्रहणं साधु रोचये।
अवश्यं ग्रहणं रामो मन्येऽहं समुपैष्यति ॥ ३.७१.१७ ॥
Todo lo que veo que todos apresan, lo considero bueno. Creo que Rāma sin duda se acercará para apresarme.
3.71.18
इमां बुद्धिं पुरस्कृत्य देहन्यासकृतश्रमः।
स त्वं रामोऽसि भद्रं ते नाहमन्येन राघव ॥ ३.७१.१८ ॥
Teniendo esta intención ante mí, yo que me esforcé por abandonar el cuerpo—tú eres ese Rāma. Que te vaya bien. Oh Rāghava, no soy alguien que deba caer por otro.
3.71.19
शक्यो हन्तुं यथा तत्त्वमेवमुक्तं महर्षिणा।
अहं हि मतिसाचिव्यं करिष्यामि नरर्षभ ॥ ३.७१.१९ ॥
Como dijo el gran sabio, es posible abatirlo. En verdad, seré consejero en este asunto, oh mejor de los hombres.
3.71.20
मित्रं चैवोपदेक्ष्यामि युवाभ्यां संस्कृतोऽग्निना।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा दनुना तेन राघवः ॥ ३.७१.२० ॥
También designaré un amigo para vosotros dos, consagrados por el fuego. Así habló él, y el justo Rāghava respondió.
3.71.21
इदं जगाद वचनं लक्ष्मणस्य च पश्यतः।
रावणेन हृता भार्या सीता मम यशस्विनी ॥ ३.७१.२१ ॥
Mientras Lakṣmaṇa miraba, pronunció estas palabras: "Mi gloriosa esposa Sītā ha sido arrebatada por Rāvaṇa."
3.71.22
निष्क्रान्तस्य जनस्थानात् सह भ्रात्रा यथासुखम्।
नाममात्रं तु जानामि न रूपं तस्य रक्षसः ॥ ३.७१.२२ ॥
Solo conozco el nombre de aquel que salió de Janasthāna con su hermano, con tranquilidad; no conozco la figura de ese rākṣasa.
3.71.23
निवासं वा प्रभावं वा वयं तस्य न विद्महे।
शोकार्तानामनाथानामेवं विपरिधावताम् ॥ ३.७१.२३ ॥
Nosotros no conocemos su morada ni su poder; afligidos por el dolor y sin protector, vagamos así.
3.71.24
कारुण्यं सदृशं कर्तुमुपकारेण वर्तताम्।
काष्ठान्यानीय भग्नानि काले शुष्काणि कुञ्जरैः ॥ ३.७१.२४ ॥
Que él muestre una compasión adecuada y actúe con bondad, como la leña seca quebrada por elefantes y traída a tiempo (nos ayudaremos mutuamente).
3.71.25
धक्ष्यामस्त्वां वयं वीर श्वभ्रे महति कल्पिते।
स त्वं सीतां समाचक्ष्व येन वा यत्र वा हृता ॥ ३.७१.२५ ॥
¡Oh héroe! Te quemaremos en un gran foso que ha sido preparado. Así que dinos por quién y adónde fue llevada Sītā.
3.71.26
कुरु कल्याणमत्यर्थं यदि जानासि तत्त्वतः।
एवमुक्तस्तु रामेण वाक्यं दनुरनुत्तमम् ॥ ३.७१.२६ ॥
Si lo sabes en verdad, haz un gran bien. Así interpelado por Rāma, el Dānava pronunció este discurso supremo.
3.71.27
प्रोवाच कुशलो वक्ता वक्तारमपि राघवम्।
दिव्यमस्ति न मे ज्ञानं नाभिजानामि मैथिलीम् ॥ ३.७१.२७ ॥
Aquel dānava, diestro en el hablar, dijo incluso a Rāghava, que hablaba: «Tengo conocimiento divino, pero no conozco a Maithilī».
3.71.28
यस्तां वक्ष्यति तं वक्ष्ये दग्धः स्वं रूपमास्थितः।
योऽभिजानाति तद्रक्षस्तद् वक्ष्ये राम तत्परम् ॥ ३.७१.२८ ॥
Al que hable de ella, a él le diré; quemado, tomando mi propia forma. Oh Rāma, al demonio que la conoce le diré esa cosa suprema.
3.71.29
अदग्धस्य हि विज्ञातुं शक्तिरस्ति न मे प्रभो।
राक्षसं तु महावीर्यं सीता येन हृता तव ॥ ३.७१.२९ ॥
Oh señor, en verdad no tengo poder para conocer a quien no está quemado. Pero al demonio de gran fuerza por quien tu Sītā fue llevada, a ese lo conozco.
3.71.30
विज्ञानं हि महद् भ्रष्टं शापदोषेण राघव।
स्वकृतेन मया प्राप्तं रूपं लोकविगर्हितम् ॥ ३.७१.३० ॥
Oh Rāghava, por la falta de una maldición mi gran conocimiento se perdió. Por mi propia acción he obtenido esta forma, despreciada por el mundo.
3.71.31
किं तु यावन्न यात्यस्तं सविता श्रान्तवाहनः।
तावन्मामवटे क्षिप्त्वा दह राम यथाविधि ॥ ३.७१.३१ ॥
Pero antes de que el sol, de caballos cansados, se ponga, arrójame a este hoyo, Rāma, y quémame según el rito.
3.71.32
दग्धस्त्वयाहमवटे न्यायेन रघुनन्दन।
वक्ष्यामि तं महावीर यस्तं वेत्स्यति राक्षसम् ॥ ३.७१.३२ ॥
Cuando me hayas quemado en esta fosa, con justicia, deleite de los Raghu, le diré a aquel rākṣasa que te conocerá, gran héroe.
3.71.33
तेन सख्यं च कर्तव्यं न्याय्यवृत्तेन राघव।
कल्पयिष्यति ते वीर साहाय्यं लघुविक्रम ॥ ३.७१.३३ ॥
Con él, que actúa con justicia, debes hacer amistad, Rāghava. Héroe de valor veloz, él te procurará ayuda.
3.71.34
नहि तस्यास्त्यविज्ञातं त्रिषु लोकेषु राघव।
सर्वान् परिवृतो लोकान् पुरा वै कारणान्तरे ॥ ३.७१.३४ ॥
Nada en los tres mundos le es desconocido, Rāghava. Antes, por otra causa, recorría y abarcaba todos los mundos.