వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.71.1
पुरा राम महाबाहो महाबलपराक्रमम्।
रूपमासीन्ममाचिन्त्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.७१.१ ॥
ఓ మహాబాహు రామా! పూర్వం నా రూపం, మహా బలపరాక్రమాలు కలిగినది, ఊహకు అందనిది; మూడు లోకాలలోనూ ప్రసిద్ధమైనది.
3.71.2
यथा सूर्यस्य सोमस्य शक्रस्य च यथा वपुः।
सोऽहं रूपमिदं कृत्वा लोकवित्रासनं महत् ॥ ३.७१.२ ॥
సూర్యుని, చంద్రుని, ఇంద్రుని శరీరాల వంటి నా రూపాన్ని నేను ధరించి, ఈ మహా రూపంతో లోకాలను భయపెట్టాను.
3.71.3
ऋषीन् वनगतान् राम त्रासयामि ततस्ततः।
ततः स्थूलशिरा नाम महर्षिः कोपितो मया ॥ ३.७१.३ ॥
ఓ రామా! అడవిలో ఉన్న ఋషులను నేను పదేపదే భయపెట్టాను. అప్పుడు స్థూలశిరుడనే మహర్షి నాపై కోపించాడు.
3.71.4
स चिन्वन् विविधं वन्यं रूपेणानेन धर्षितः।
तेनाहमुक्तः प्रेक्ष्यैवं घोरशापाभिधायिना ॥ ३.७१.४ ॥
అతను అనేక విధాలైన అడవి ఫలాలను సేకరిస్తూ ఉండగా, నా ఈ రూపంతో బాధింపబడ్డాడు. నన్ను చూసి, భయంకర శాపం పలికే ఆయన ఇలా అన్నాడు.
3.71.5
एतदेवं नृशंसं ते रूपमस्तु विगर्हितम्।
स मया याचितः क्रुद्धः शापस्यान्तो भवेदिति ॥ ३.७१.५ ॥
నీ ఈ క్రూరమైన, నిందనీయమైన రూపం ఇలాగే ఉండుగాక. కోపించిన ఆయనను నేను 'శాపానికి అంతం ఎప్పుడు?' అని వేడుకున్నాను.
3.71.6
अभिशापकृतस्येति तेनेदं भाषितं वचः।
यदा छित्त्वा भुजौ रामस्त्वां दहेद् विजने वने ॥ ३.७१.६ ॥
శాపగ్రస్తుడనైన నాతో ఆయన ఈ మాటలు పలికారు: 'రాముడు నీ బాహువులను ఖండించి, నిర్జన అరణ్యంలో నిన్ను దహించినప్పుడు, నీ శాపం ముగుస్తుంది.'
3.71.7
तदा त्वं प्राप्स्यसे रूपं स्वमेव विपुलं शुभम्।
श्रिया विराजितं पुत्रं दनोस्त्वं विद्धि लक्ष्मण ॥ ३.७१.७ ॥
అప్పుడు నీవు నీ స్వంత విశాలమైన, శుభకరమైన రూపాన్ని పొందుతావు. శ్రీతో ప్రకాశించే దనువు కుమారుడవని తెలుసుకో, లక్ష్మణా.
3.71.8
इन्द्रकोपादिदं रूपं प्राप्तमेवं रणाजिरे।
अहं हि तपसोग्रेण पितामहमतोषयम् ॥ ३.७१.८ ॥
ఇంద్రుని కోపం వల్ల ఈ రూపం యుద్ధభూమిలో నాకు ఇలా వచ్చింది. ఘోర తపస్సుతో నేను పితామహుడిని సంతోషపెట్టాను.
3.71.9
दीर्घमायुः स मे प्रादात् ततो मां विभ्रमोऽस्पृशत् ।
दीर्घमायुर्मया प्राप्तं किं मां शक्रः करिष्यति ॥ ३.७१.९ ॥
ఆయన నాకు దీర్ఘాయువు ఇచ్చాడు; తరువాత భ్రమ నన్ను ఆవరించింది. దీర్ఘాయువును నేను పొందాను; ఇంద్రుడు నన్ను ఏమి చేయగలడు?
3.71.10
इत्येवं बुद्धिमास्थाय रणे शक्रमधर्षयम्।
तस्य बाहुप्रमुक्तेन वज्रेण शतपर्वणा ॥ ३.७१.१० ॥
ఈ విధంగా నిశ్చయించుకొని యుద్ధంలో నేను ఇంద్రుడిని ఎదిరించాను. ఆయన చేయి నుండి విసిరిన శతపర్వ వజ్రంతో—
3.71.11
सक्थिनी च शिरश्चैव शरीरे सम्प्रवेशितम्।
स मया याच्यमानः सन् नानयद् यमसादनम् ॥ ३.७१.११ ॥
అది నా రెండు తొడలను, తలను శరీరంలోకి దూర్చింది; నేను వేడుకున్నా ఆయన నన్ను యముని నివాసానికి తీసుకుపోలేదు.
3.71.12
पितामहवचः सत्यं तदस्त्विति ममाब्रवीत्।
अनाहारः कथं शक्तो भग्नसक्थिशिरोमुखः ॥ ३.७१.१२ ॥
'పితామహుని మాట సత్యమగుగాక, అలాగే కానివ్వు' అని ఆయన నాతో అన్నాడు. ఆహారం లేక, విరిగిన తొడలు, తల, ముఖంతో నేను ఎలా సమర్థుడను కాగలను?
3.71.13
वज्रेणाभिहतः कालं सुदीर्घमपि जीवितुम्।
स एवमुक्तः शक्रो मे बाहू योजनमायतौ ॥ ३.७१.१३ ॥
వజ్రాఘాతానికి గురై నేను చాలాకాలం జీవించగలిగాను. ఇలా చెప్పబడగా ఇంద్రుడు నా రెండు బాహువులను ఒక యోజనం మేర చాచేలా చేశాడు.
3.71.14
तदा चास्यं च मे कुक्षौ तीक्ष्णदंष्ट्रमकल्पयत् ।
सोऽहं भुजाभ्यां दीर्घाभ्यां संक्षिप्यास्मिन् वनेचरान् ॥ ३.७१.१४ ॥
అప్పుడు అతడు నా కడుపులోనే పదునైన కోరలున్న ముఖాన్ని కల్పించాడు. అప్పుడు నేను ఆ పొడవైన బాహువులతో ఈ అడవిలోని జీవులను చుట్టి పట్టుకున్నాను.
3.71.15
सिंहद्वीपिमृगव्याघ्रान् भक्षयामि समन्ततः।
स तु मामब्रवीदिन्द्रो यदा रामः सलक्ष्मणः ॥ ३.७१.१५ ॥
సింహాలు, చిరుతలు, జింకలు, పులులను నేను చుట్టుముట్టి తినేసేవాడిని. కానీ ఇంద్రుడు నాతో, లక్ష్మణునితో కూడిన రాముడు వచ్చినప్పుడు అని చెప్పాడు.
3.71.16
छेत्स्यते समरे बाहू तदा स्वर्गं गमिष्यसि।
अनेन वपुषा तात वनेऽस्मिन् राजसत्तम ॥ ३.७१.१६ ॥
యుద్ధంలో అతడు నీ బాహువులను ఖండిస్తాడు; అప్పుడు నీవు స్వర్గానికి వెళ్తావు. ఓ తాతా, రాజశ్రేష్ఠా, ఈ అడవిలో ఈ శరీరంతో.
3.71.17
यद् यत् पश्यामि सर्वस्य ग्रहणं साधु रोचये।
अवश्यं ग्रहणं रामो मन्येऽहं समुपैष्यति ॥ ३.७१.१७ ॥
అందరూ ఏది పట్టుకోవడం నేను చూస్తున్నానో, అది నాకు మంచిదిగా తోస్తుంది. రాముడు తప్పకుండా నన్ను పట్టుకోవడానికి దగ్గరకు వస్తాడని నేను అనుకుంటున్నాను.
3.71.18
इमां बुद्धिं पुरस्कृत्य देहन्यासकृतश्रमः।
स त्वं रामोऽसि भद्रं ते नाहमन्येन राघव ॥ ३.७१.१८ ॥
ఈ బుద్ధిని ముందుంచుకొని, దేహాన్ని విడిచిపెట్టడానికి ప్రయత్నించిన నేను—నీవే ఆ రాముడివి. నీకు శుభం. ఓ రాఘవా, నేను మరొకరి చేత కాదు.
3.71.19
शक्यो हन्तुं यथा तत्त्वमेवमुक्तं महर्षिणा।
अहं हि मतिसाचिव्यं करिष्यामि नरर्षभ ॥ ३.७१.१९ ॥
మహర్షి చెప్పినట్లుగా అతడిని సంహరించడం నిజంగా సాధ్యమే. ఓ నరశ్రేష్ఠా, నేను ఆలోచనలో సలహాదారుగా ఉంటాను.
3.71.20
मित्रं चैवोपदेक्ष्यामि युवाभ्यां संस्कृतोऽग्निना।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा दनुना तेन राघवः ॥ ३.७१.२० ॥
అగ్నితో పవిత్రమైన మీ ఇద్దరికీ నేనే మిత్రత్వాన్ని ఏర్పరుస్తాను. అతడు ఇలా అన్నప్పుడు ధర్మాత్ముడైన రాఘవుడు (ఇలా పలికాడు).
3.71.21
इदं जगाद वचनं लक्ष्मणस्य च पश्यतः।
रावणेन हृता भार्या सीता मम यशस्विनी ॥ ३.७१.२१ ॥
లక్ష్మణుడు చూస్తుండగా ఇలా పలికాడు: "రావణుడు నా యశస్విని భార్య సీతను అపహరించాడు."
3.71.22
निष्क्रान्तस्य जनस्थानात् सह भ्रात्रा यथासुखम्।
नाममात्रं तु जानामि न रूपं तस्य रक्षसः ॥ ३.७१.२२ ॥
జనస్థానం నుండి సోదరునితో సుఖంగా వెళ్ళిపోయిన అతని పేరు మాత్రమే నాకు తెలుసు; ఆ రాక్షసుని రూపం నాకు తెలియదు.
3.71.23
निवासं वा प्रभावं वा वयं तस्य न विद्महे।
शोकार्तानामनाथानामेवं विपरिधावताम् ॥ ३.७१.२३ ॥
అతని నివాసమూ, అతని ప్రభావమూ మాకు తెలియవు. దుఃఖంతో పీడితులమై, నిస్సహాయులమై ఇలా తిరుగుతున్నాము.
3.71.24
कारुण्यं सदृशं कर्तुमुपकारेण वर्तताम्।
काष्ठान्यानीय भग्नानि काले शुष्काणि कुञ्जरैः ॥ ३.७१.२४ ॥
తగిన దయతో అతడు సాయంతో వ్యవహరించుగాక. ఏనుగులు సమయానికి విరిచి తెచ్చిన ఎండిన కట్టెల వలె (మనమిద్దరం పరస్పరం సహాయులుగా ఉందాము).
3.71.25
धक्ष्यामस्त्वां वयं वीर श्वभ्रे महति कल्पिते।
स त्वं सीतां समाचक्ष्व येन वा यत्र वा हृता ॥ ३.७१.२५ ॥
ఓ వీరా, సిద్ధం చేసిన పెద్ద గుంటలో నిన్ను మేము దహించివేస్తాము. కాబట్టి సీతను ఎవరు, ఎక్కడికి అపహరించారో చెప్పు.
3.71.26
कुरु कल्याणमत्यर्थं यदि जानासि तत्त्वतः।
एवमुक्तस्तु रामेण वाक्यं दनुरनुत्तमम् ॥ ३.७१.२६ ॥
నీకు నిజంగా తెలిసి ఉంటే ఎంతో మేలు చేయి. రాముడు ఈ విధంగా అడిగినప్పుడు దానవుడు అత్యుత్తమమైన మాటను చెప్పాడు.
3.71.27
प्रोवाच कुशलो वक्ता वक्तारमपि राघवम्।
दिव्यमस्ति न मे ज्ञानं नाभिजानामि मैथिलीम् ॥ ३.७१.२७ ॥
వాక్చాతుర్యం గల ఆ దానవుడు మాట్లాడుతున్న రాఘవునితో ఇలా అన్నాడు: నాకు దివ్యజ్ఞానం ఉంది, కాని మైథిలిని నేను ఎరుగను.
3.71.28
यस्तां वक्ष्यति तं वक्ष्ये दग्धः स्वं रूपमास्थितः।
योऽभिजानाति तद्रक्षस्तद् वक्ष्ये राम तत्परम् ॥ ३.७१.२८ ॥
ఆమె గురించి ఎవరు చెబుతారో వారికి నేను చెబుతాను; కాలిన రూపంలో, నా స్వరూపాన్ని ధరించి. ఓ రామా, ఆమెను తెలిసిన రాక్షసునికి ఆ పరమ విషయాన్ని చెబుతాను.
3.71.29
अदग्धस्य हि विज्ञातुं शक्तिरस्ति न मे प्रभो।
राक्षसं तु महावीर्यं सीता येन हृता तव ॥ ३.७१.२९ ॥
ఓ ప్రభూ, కాలని వ్యక్తికి తెలుసుకునే శక్తి నాకు లేదు. కాని నీ సీతను అపహరించిన మహాబల రాక్షసుని (నేను తెలుసుకుంటాను).
3.71.30
विज्ञानं हि महद् भ्रष्टं शापदोषेण राघव।
स्वकृतेन मया प्राप्तं रूपं लोकविगर्हितम् ॥ ३.७१.३० ॥
ఓ రాఘవా, శాప దోషం వల్ల నా గొప్ప జ్ఞానం నశించింది. నా స్వకృత కర్మ వల్ల లోకం నిందించే ఈ రూపం నాకు వచ్చింది.
3.71.31
किं तु यावन्न यात्यस्तं सविता श्रान्तवाहनः।
तावन्मामवटे क्षिप्त्वा दह राम यथाविधि ॥ ३.७१.३१ ॥
అలసిన గుర్రాలున్న సూర్యుడు అస్తమించక ముందే, రామా, నన్ను ఈ గొయ్యిలో పడవేసి విధి ప్రకారం దహనం చెయ్యి.
3.71.32
दग्धस्त्वयाहमवटे न्यायेन रघुनन्दन।
वक्ष्यामि तं महावीर यस्तं वेत्स्यति राक्षसम् ॥ ३.७१.३२ ॥
రఘునందనా, న్యాయంగా నీవు ఈ గొయ్యిలో నన్ను దహించిన తరువాత, మహావీరా, నిన్ను తెలుసుకోబోయే ఆ రాక్షసునికి నేను చెబుతాను.
3.71.33
तेन सख्यं च कर्तव्यं न्याय्यवृत्तेन राघव।
कल्पयिष्यति ते वीर साहाय्यं लघुविक्रम ॥ ३.७१.३३ ॥
రాఘవా, న్యాయంగా నడుచుకునే అతనితో స్నేహం చేయాలి. వీరా, చురుకైన పరాక్రమం గలవాడా, అతడు నీకు సహాయం ఏర్పాటు చేస్తాడు.
3.71.34
नहि तस्यास्त्यविज्ञातं त्रिषु लोकेषु राघव।
सर्वान् परिवृतो लोकान् पुरा वै कारणान्तरे ॥ ३.७१.३४ ॥
రాఘవా, మూడు లోకాలలో అతనికి తెలియనిది ఏదీ లేదు. పూర్వం వేరొక కారణంతో అతడు అన్ని లోకాలను చుట్టుముట్టి ఉండేవాడు.