ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.71.1
पुरा राम महाबाहो महाबलपराक्रमम्।
रूपमासीन्ममाचिन्त्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ॥ ३.७१.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਮ! ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰਾ ਰੂਪ, ਮਹਾਨ ਬਲ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ, ਅਚਿੰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
3.71.2
यथा सूर्यस्य सोमस्य शक्रस्य च यथा वपुः।
सोऽहं रूपमिदं कृत्वा लोकवित्रासनं महत् ॥ ३.७१.२ ॥
ਸੂਰਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਰਗਾ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਸੀ; ਉਹੀ ਮੈਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
3.71.3
ऋषीन् वनगतान् राम त्रासयामि ततस्ततः।
ततः स्थूलशिरा नाम महर्षिः कोपितो मया ॥ ३.७१.३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਤਦ ਸਥੂਲਸ਼ਿਰਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ।
3.71.4
स चिन्वन् विविधं वन्यं रूपेणानेन धर्षितः।
तेनाहमुक्तः प्रेक्ष्यैवं घोरशापाभिधायिना ॥ ३.७१.४ ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮੇਰੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਏ। ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਘੋਰ ਸਰਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
3.71.5
एतदेवं नृशंसं ते रूपमस्तु विगर्हितम्।
स मया याचितः क्रुद्धः शापस्यान्तो भवेदिति ॥ ३.७१.५ ॥
ਤੇਰਾ ਇਹ ਕ੍ਰੂਰ ਅਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਰੂਪ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੇ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸਰਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।
3.71.6
अभिशापकृतस्येति तेनेदं भाषितं वचः।
यदा छित्त्वा भुजौ रामस्त्वां दहेद् विजने वने ॥ ३.७१.६ ॥
ਸਰਾਪੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ: 'ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵੱਢ ਕੇ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਸਾੜੇਗਾ, ਤਦ ਤੇਰਾ ਸਰਾਪ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗਾ।'
3.71.7
तदा त्वं प्राप्स्यसे रूपं स्वमेव विपुलं शुभम्।
श्रिया विराजितं पुत्रं दनोस्त्वं विद्धि लक्ष्मण ॥ ३.७१.७ ॥
ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਪਾਵੇਂਗਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ। ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਤੂੰ ਦਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।
3.71.8
इन्द्रकोपादिदं रूपं प्राप्तमेवं रणाजिरे।
अहं हि तपसोग्रेण पितामहमतोषयम् ॥ ३.७१.८ ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਇਹ ਰੂਪ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਿਆ। ਘੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
3.71.9
दीर्घमायुः स मे प्रादात् ततो मां विभ्रमोऽस्पृशत् ।
दीर्घमायुर्मया प्राप्तं किं मां शक्रः करिष्यति ॥ ३.७१.९ ॥
ਉਹਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਭਰਮ ਨੇ ਆ ਘੇਰਿਆ। ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮੈਂ ਪਾ ਲਈ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
3.71.10
इत्येवं बुद्धिमास्थाय रणे शक्रमधर्षयम्।
तस्य बाहुप्रमुक्तेन वज्रेण शतपर्वणा ॥ ३.७१.१० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਸ਼ਤਪਰਵਾ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ—
3.71.11
सक्थिनी च शिरश्चैव शरीरे सम्प्रवेशितम्।
स मया याच्यमानः सन् नानयद् यमसादनम् ॥ ३.७१.११ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਧਸਾ ਦਿੱਤੇ; ਮੇਰੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
3.71.12
पितामहवचः सत्यं तदस्त्विति ममाब्रवीत्।
अनाहारः कथं शक्तो भग्नसक्थिशिरोमुखः ॥ ३.७१.१२ ॥
'ਪਿਤਾਮਹ ਦਾ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਇਹ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਬਿਨਾਂ ਆਹਾਰ ਦੇ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਪੱਟਾਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
3.71.13
वज्रेणाभिहतः कालं सुदीर्घमपि जीवितुम्।
स एवमुक्तः शक्रो मे बाहू योजनमायतौ ॥ ३.७१.१३ ॥
ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
3.71.14
तदा चास्यं च मे कुक्षौ तीक्ष्णदंष्ट्रमकल्पयत् ।
सोऽहं भुजाभ्यां दीर्घाभ्यां संक्षिप्यास्मिन् वनेचरान् ॥ ३.७१.१४ ॥
ਉਦੋਂ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਮੂੰਹ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
3.71.15
सिंहद्वीपिमृगव्याघ्रान् भक्षयामि समन्ततः।
स तु मामब्रवीदिन्द्रो यदा रामः सलक्ष्मणः ॥ ३.७१.१५ ॥
ਸ਼ੇਰ, ਚੀਤੇ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਆਵੇਗਾ।
3.71.16
छेत्स्यते समरे बाहू तदा स्वर्गं गमिष्यसि।
अनेन वपुषा तात वनेऽस्मिन् राजसत्तम ॥ ३.७१.१६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟ ਦੇਵੇਗਾ; ਤਦ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਹੇ ਤਾਤ, ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨਾਲ।
3.71.17
यद् यत् पश्यामि सर्वस्य ग्रहणं साधु रोचये।
अवश्यं ग्रहणं रामो मन्येऽहं समुपैष्यति ॥ ३.७१.१७ ॥
ਸਭ ਦੇ ਜੋ ਜੋ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ ਜ਼ਰੂਰ ਮੈਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਨੇੜੇ ਆਵੇਗਾ।
3.71.18
इमां बुद्धिं पुरस्कृत्य देहन्यासकृतश्रमः।
स त्वं रामोऽसि भद्रं ते नाहमन्येन राघव ॥ ३.७१.१८ ॥
ਇਸ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਹ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ—ਤੂੰ ਹੀ ਉਹ ਰਾਮ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ।
3.71.19
शक्यो हन्तुं यथा तत्त्वमेवमुक्तं महर्षिणा।
अहं हि मतिसाचिव्यं करिष्यामि नरर्षभ ॥ ३.७१.१९ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਾਂਗਾ।
3.71.20
मित्रं चैवोपदेक्ष्यामि युवाभ्यां संस्कृतोऽग्निना।
एवमुक्तस्तु धर्मात्मा दनुना तेन राघवः ॥ ३.७१.२० ॥
ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਹੀ ਮਿੱਤਰ ਨਿਯਤ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਘਵ (ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ)।
3.71.21
इदं जगाद वचनं लक्ष्मणस्य च पश्यतः।
रावणेन हृता भार्या सीता मम यशस्विनी ॥ ३.७१.२१ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: "ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੇਰੀ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ ਹੈ।"
3.71.22
निष्क्रान्तस्य जनस्थानात् सह भ्रात्रा यथासुखम्।
नाममात्रं तु जानामि न रूपं तस्य रक्षसः ॥ ३.७१.२२ ॥
ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਏ ਉਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਨਾਮ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਰੂਪ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
3.71.23
निवासं वा प्रभावं वा वयं तस्य न विद्महे।
शोकार्तानामनाथानामेवं विपरिधावताम् ॥ ३.७१.२३ ॥
ਉਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।
3.71.24
कारुण्यं सदृशं कर्तुमुपकारेण वर्तताम्।
काष्ठान्यानीय भग्नानि काले शुष्काणि कुञ्जरैः ॥ ३.७१.२४ ॥
ਯੋਗ ਕਿਰਪਾ ਵਿਖਾ ਕੇ ਉਹ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਵਰਤੇ। ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਤੋੜ ਕੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵਾਂਗ (ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣੀਏ)।
3.71.25
धक्ष्यामस्त्वां वयं वीर श्वभ्रे महति कल्पिते।
स त्वं सीतां समाचक्ष्व येन वा यत्र वा हृता ॥ ३.७१.२५ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਵੱਡੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਦੱਸ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਰਿਆ ਸੀ।
3.71.26
कुरु कल्याणमत्यर्थं यदि जानासि तत्त्वतः।
एवमुक्तस्तु रामेण वाक्यं दनुरनुत्तमम् ॥ ३.७१.२६ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਭਲਾ ਕਰ। ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਦਾਨਵ ਨੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
3.71.27
प्रोवाच कुशलो वक्ता वक्तारमपि राघवम्।
दिव्यमस्ति न मे ज्ञानं नाभिजानामि मैथिलीम् ॥ ३.७१.२७ ॥
ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਸ ਦਾਨਵ ਨੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ — ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਦਿਵਯ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
3.71.28
यस्तां वक्ष्यति तं वक्ष्ये दग्धः स्वं रूपमास्थितः।
योऽभिजानाति तद्रक्षस्तद् वक्ष्ये राम तत्परम् ॥ ३.७१.२८ ॥
ਜੋ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਸੜੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ। ਹੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਪਰਮ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
3.71.29
अदग्धस्य हि विज्ञातुं शक्तिरस्ति न मे प्रभो।
राक्षसं तु महावीर्यं सीता येन हृता तव ॥ ३.७१.२९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੜਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜਿਸ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਹਰਿਆ (ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ)।
3.71.30
विज्ञानं हि महद् भ्रष्टं शापदोषेण राघव।
स्वकृतेन मया प्राप्तं रूपं लोकविगर्हितम् ॥ ३.७१.३० ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸਰਾਪ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਮੇਰਾ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਲੋਕ-ਨਿੰਦਿਤ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
3.71.31
किं तु यावन्न यात्यस्तं सविता श्रान्तवाहनः।
तावन्मामवटे क्षिप्त्वा दह राम यथाविधि ॥ ३.७१.३१ ॥
ਥੱਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾੜ ਦੇ।
3.71.32
दग्धस्त्वयाहमवटे न्यायेन रघुनन्दन।
वक्ष्यामि तं महावीर यस्तं वेत्स्यति राक्षसम् ॥ ३.७१.३२ ॥
ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਇਸ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਵੀਰ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣੇਗਾ ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
3.71.33
तेन सख्यं च कर्तव्यं न्याय्यवृत्तेन राघव।
कल्पयिष्यति ते वीर साहाय्यं लघुविक्रम ॥ ३.७१.३३ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਲਘੁਵਿਕਰਮ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇਗਾ।
3.71.34
नहि तस्यास्त्यविज्ञातं त्रिषु लोकेषु राघव।
सर्वान् परिवृतो लोकान् पुरा वै कारणान्तरे ॥ ३.७१.३४ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।