Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.74.1
तौ कबन्धेन तं मार्गं पम्पाया दर्शितं वने।
आतस्थतुर्दिशं गृह्य प्रतीचीं नृवरात्मजौ ॥ ३.७४.१ ॥
Tras recibir de Kabandha la indicación del camino hacia Pampā en el bosque, los dos hijos del mejor de los hombres emprendieron la marcha tomando la dirección oeste.
3.74.2
तौ शैलेष्वाचितानेकान् क्षौद्रपुष्पफलद्रुमान्।
वीक्षन्तौ जग्मतुर्द्रष्टुं सुग्रीवं रामलक्ष्मणौ ॥ ३.७४.२ ॥
Contemplando los numerosos árboles repletos de flores melíferas y frutos que cubrían las montañas, Rāma y Lakṣmaṇa siguieron su camino para ver a Sugrīva.
3.74.3
कृत्वा तु शैलपृष्ठे तु तौ वासं रघुनन्दनौ।
पम्पायाः पश्चिमं तीरं राघवावुपतस्थतुः ॥ ३.७४.३ ॥
Tras establecer su morada en la cumbre de la montaña, los dos deleites de la estirpe de Raghu llegaron a la orilla occidental del Pampā.
3.74.4
तौ पुष्करिण्याः पम्पायास्तीरमासाद्य पश्चिमम्।
अपश्यतां ततस्तत्र शबर्या रम्यमाश्रमम् ॥ ३.७४.४ ॥
Al llegar a la orilla occidental del lago Pampā, ambos vieron allí el encantador ermitaño de Śabarī.
3.74.5
तौ तमाश्रममासाद्य द्रुमैर्बहुभिरावृतम्।
सुरम्यमभिवीक्षन्तौ शबरीमभ्युपेयतुः ॥ ३.७४.५ ॥
Llegando a aquel hermosísimo ermitaño, rodeado de muchos árboles, y contemplándolo, los dos se acercaron a Śabarī.
3.74.6
तौ दृष्ट्वा तु तदा सिद्धा समुत्थाय कृताञ्जलिः।
पादौ जग्राह रामस्य लक्ष्मणस्य च धीमतः ॥ ३.७४.६ ॥
Al verlos, la perfeccionada Śabarī se levantó, juntó las palmas y tomó los pies del sabio Rāma y de Lakṣmaṇa.
3.74.7
पाद्यमाचमनीयं च सर्वं प्रादाद् यथाविधि।
तामुवाच ततो रामः श्रमणीं धर्मसंस्थिताम् ॥ ३.७४.७ ॥
Ella ofreció todo el agua para los pies y para beber, según el rito. Entonces Rāma habló a la asceta, firme en el dharma.
3.74.8
कच्चित्ते निर्जिता विघ्नाः कच्चित्ते वर्धते तपः।
कच्चित्ते नियतः कोप आहारश्च तपोधने ॥ ३.७४.८ ॥
¡Oh asceta!, ¿has vencido los obstáculos? ¿Crece tu austeridad? ¿Tienes controlada la ira y la comida?
3.74.9
कच्चित्ते नियमाः प्राप्ताः कच्चित्ते मनसः सुखम्।
कच्चित्ते गुरुशुश्रूषा सफला चारुभाषिणि ॥ ३.७४.९ ॥
¿Has alcanzado tus votos? ¿Ha hallado tu mente la paz? ¡Oh de dulce habla!, ¿ha dado fruto tu servicio al maestro?
3.74.10
रामेण तापसी पृष्टा सा सिद्धा सिद्धसम्मता।
शशंस शबरी वृद्धा रामाय प्रत्यवस्थिता ॥ ३.७४.१० ॥
Preguntada por Rāma, ella, la asceta realizada, honrada por los realizados, la anciana Śabarī, de pie ante él, habló.
3.74.11
अद्य प्राप्ता तपःसिद्धिस्तव संदर्शनान्मया।
अद्य मे सफलं जन्म गुरवश्च सुपूजिताः ॥ ३.७४.११ ॥
Hoy, por verte, he alcanzado el fruto de mi austeridad. Hoy mi nacimiento ha dado fruto, y mis maestros han sido bien honrados.
3.74.12
अद्य मे सफलं तप्तं स्वर्गश्चैव भविष्यति।
त्वयि देववरे राम पूजिते पुरुषर्षभ ॥ ३.७४.१२ ॥
Hoy mi austeridad ha dado fruto, y también el cielo será mío, ¡oh Rāma, el mejor de los dioses, el mejor de los hombres!, ahora que te he honrado.
3.74.13
तवाहं चक्षुषा सौम्य पूता सौम्येन मानद।
गमिष्याम्यक्षयांल्लोकांस्त्वत्प्रसादादरिंदम ॥ ३.७४.१३ ॥
¡Oh tú, de gentil corazón, dador de honor, por tu mirada he sido purificada! ¡Oh domador de enemigos, por tu gracia iré a los mundos imperecederos.
3.74.14
चित्रकूटं त्वयि प्राप्ते विमानैरतुलप्रभैः।
इतस्ते दिवमारूढा यानहं पर्यचारिषम् ॥ ३.७४.१४ ॥
Cuando llegaste a Citrakūṭa, aquellos a quienes yo había servido ascendieron desde aquí al cielo en carros celestiales de esplendor incomparable.
3.74.15
तैश्चाहमुक्ता धर्मज्ञैर्महाभागैर्महर्षिभिः।
आगमिष्यति ते रामः सुपुण्यमिममाश्रमम् ॥ ३.७४.१५ ॥
Y los grandes sabios, conocedores del dharma y de gran fortuna, me dijeron: 'Rāma vendrá a este santísimo ermitaño.'
3.74.16
स ते प्रतिग्रहीतव्यः सौमित्रिसहितोऽतिथिः।
तं च दृष्ट्वा वरांल्लोकानक्षयांस्त्वं गमिष्यसि ॥ ३.७४.१६ ॥
Debes acoger a ese huésped que viene con Saumitri; al verlo, irás a los mundos imperecederos y excelsos.
3.74.17
एवमुक्ता महाभागैस्तदाहं पुरुषर्षभ।
मया तु संचितं वन्यं विविधं पुरुषर्षभ ॥ ३.७४.१७ ॥
Así exhortada por aquellos grandes sabios, oh toro entre los hombres, reuní diversos frutos nacidos en el bosque, oh toro entre los hombres.
3.74.18
तवार्थे पुरुषव्याघ्र पम्पायास्तीरसम्भवम्।
एवमुक्तः स धर्मात्मा शबर्या शबरीमिदम् ॥ ३.७४.१८ ॥
Por ti, oh tigre entre los hombres, reuní lo que nace en la orilla del Pampā. Así dirigido por Śabarī, el de alma recta habló a Śabarī estas palabras.
3.74.19
राघवः प्राह विज्ञाने तां नित्यमबहिष्कृताम्।
दनोः सकाशात् तत्त्वेन प्रभावं ते महात्मनाम् ॥ ३.७४.१९ ॥
Rāghava le dijo a ella, que nunca había sido desdeñada, con verdadero conocimiento: he oído, por boca de la estirpe de Danu, del verdadero poder de aquellos magnánimos.
3.74.20
श्रुतं प्रत्यक्षमिच्छामि संद्रष्टुं यदि मन्यसे।
एतत्तु वचनं श्रुत्वा रामवक्त्रविनिःसृतम् ॥ ३.७४.२० ॥
Si lo consideras oportuno, deseo ver con mis propios ojos lo que he oído. Al escuchar estas palabras salidas de la boca de Rāma —
3.74.21
शबरी दर्शयामास तावुभौ तद्वनं महत्।
पश्य मेघघनप्रख्यं मृगपक्षिसमाकुलम् ॥ ३.७४.२१ ॥
Śabarī les mostró a los dos aquel vasto bosque: "Contemplad, semejante a una densa masa de nubes, lleno de ciervos y aves."
3.74.22
मतङ्गवनमित्येव विश्रुतं रघुनन्दन।
इह ते भावितात्मानो गुरवो मे महाद्युते।
जुहवांचक्रिरे नीडं मन्त्रवन्मन्त्रपूजितम् ॥ ३.७४.२२ ॥
"Oh deleite de los Raghus, este es famoso como el bosque de Mataṅga. Aquí, oh resplandeciente, mis maestros de alma purificada ofrecían oblaciones según los mantras, sobre un altar honrado con mantras..."
3.74.23
इयं प्रत्यक्स्थली वेदी यत्र ते मे सुसत्कृताः।
पुष्पोपहारं कुर्वन्ति श्रमादुद्वेपिभिः करैः ॥ ३.७४.२३ ॥
Este es el altar hacia el oeste, donde mis venerados maestros ofrecen flores con manos temblorosas por el esfuerzo.
3.74.24
तेषां तपःप्रभावेण पश्याद्यापि रघूत्तम।
द्योतयन्ती दिशः सर्वाः श्रिया वेद्यतुलप्रभा ॥ ३.७४.२४ ॥
Oh el mejor de los Raghus, por el poder de su austeridad, contemplad aun ahora: aquel altar, de incomparable resplandor, ilumina todas las direcciones con su esplendor.
3.74.25
अशक्नुवद्भिस्तैर्गन्तुमुपवासश्रमालसैः।
चिन्तितेनागतान् पश्य समेतान् सप्त सागरान् ॥ ३.७४.२५ ॥
Incapaces de caminar, agotados por el ayuno y la fatiga, mira cómo, solo con el pensamiento, los siete océanos vinieron y se reunieron allí.
3.74.26
कृताभिषेकैस्तैर्न्यस्ता वल्कलाः पादपेष्विह।
अद्यापि न विशुष्यन्ति प्रदेशे रघुनन्दन ॥ ३.७४.२६ ॥
Tras bañarse, colgaron sus vestidos de corteza en los árboles de aquí; oh alegría de los Raghus, incluso ahora no se han secado en esta región.
3.74.27
देवकार्याणि कुर्वद्भिर्यानीमानि कृतानि वै।
पुष्पैः कुवलयैः सार्धं म्लानत्वं न तु यान्ति वै ॥ ३.७४.२७ ॥
Las ofrendas que hicieron al realizar los ritos para los dioses: sus flores y loto azul, en verdad, no se han marchitado.
3.74.28
कृत्स्नं वनमिदं दृष्टं श्रोतव्यं च श्रुतं त्वया।
तद् इच्छाम्य् अभ्यनुज्ञाता त्यक्ष्याम्य् एतत् कलेवरम् ॥ ३.७४.२८ ॥
Has visto todo este bosque y has oído lo que era digno de oír; por eso, con tu permiso, deseo abandonar este cuerpo.
3.74.29
तेषामिच्छाम्यहं गन्तुं समीपं भावितात्मनाम्।
मुनीनामाश्रमो येषामहं च परिचारिणी ॥ ३.७४.२९ ॥
Deseo ir cerca de esos sabios de alma pura, en cuyo ermitaño yo también soy servidora.
3.74.30
धर्मिष्ठं तु वचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
प्रहर्षमतुलं लेभे आश्चर्यमिति चाब्रवीत् ॥ ३.७४.३० ॥
Al oír aquellas palabras virtuosas, Rāghava, junto con Lakṣmaṇa, alcanzó una alegría incomparable y dijo: «¡Asombroso!»
3.74.31
तामुवाच ततो रामः शबरीं संशितव्रताम्।
अर्चितोऽहं त्वया भद्रे गच्छ कामं यथासुखम् ॥ ३.७४.३१ ॥
Entonces Rāma dijo a Śabarī, la de votos firmes: Oh bienaventurada, me has honrado; ahora ve como desees, con comodidad.
3.74.32
इत्येवमुक्ता जटिला चीरकृष्णाजिनाम्बरा।
अनुज्ञाता तु रामेण हुत्वाऽऽत्मानं हुताशने ॥ ३.७४.३२ ॥
Así hablada por Rāma, la de cabellos enmarañados, vestida con corteza y piel de antílope negro, recibió permiso y se ofreció a sí misma al fuego sagrado.
3.74.33
ज्वलत्पावकसंकाशा स्वर्गमेव जगाम ह।
दिव्याभरणसंयुक्ता दिव्यमाल्यानुलेपना ॥ ३.७४.३३ ॥
Resplandeciente como fuego ardiente, subió directamente al cielo, adornada con joyas divinas, con guirnaldas celestiales y ungüentos divinos.
3.74.34
दिव्याम्बरधरा तत्र बभूव प्रियदर्शना।
विराजयन्ती तं देशं विद्युत्सौदामनी यथा ॥ ३.७४.३४ ॥
Allí, vestida con ropas divinas, se volvió agradable a la vista, iluminando aquel lugar como un relámpago.
3.74.35
यत्र ते सुकृतात्मानो विहरन्ति महर्षयः।
तत् पुण्यं शबरी स्थानं जगामात्मसमाधिना ॥ ३.७४.३५ ॥
Hacia aquel lugar sagrado donde moran los grandes sabios de alma recta, Śabarī partió, por la absorción de su propio ser.