ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.74.1
तौ कबन्धेन तं मार्गं पम्पाया दर्शितं वने।
आतस्थतुर्दिशं गृह्य प्रतीचीं नृवरात्मजौ ॥ ३.७४.१ ॥
କବନ୍ଧ ବନରେ ପମ୍ପାର ପଥ ଦେଖାଇବା ପରେ, ସେହି ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ପୁତ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
3.74.2
तौ शैलेष्वाचितानेकान् क्षौद्रपुष्पफलद्रुमान्।
वीक्षन्तौ जग्मतुर्द्रष्टुं सुग्रीवं रामलक्ष्मणौ ॥ ३.७४.२ ॥
ପର୍ବତ ଉପରେ ଥିବା ମଧୁପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳବନ୍ତ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ଦେଖି ଦେଖି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
3.74.3
कृत्वा तु शैलपृष्ठे तु तौ वासं रघुनन्दनौ।
पम्पायाः पश्चिमं तीरं राघवावुपतस्थतुः ॥ ३.७४.३ ॥
ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ବାସ କରି ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ପମ୍ପାର ପଶ୍ଚିମ ତୀରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
3.74.4
तौ पुष्करिण्याः पम्पायास्तीरमासाद्य पश्चिमम्।
अपश्यतां ततस्तत्र शबर्या रम्यमाश्रमम् ॥ ३.७४.४ ॥
ପମ୍ପା ସରୋବରର ପଶ୍ଚିମ ତୀରରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ସେଠାରେ ଶବରୀଙ୍କ ରମଣୀୟ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ।
3.74.5
तौ तमाश्रममासाद्य द्रुमैर्बहुभिरावृतम्।
सुरम्यमभिवीक्षन्तौ शबरीमभ्युपेयतुः ॥ ३.७४.५ ॥
ଅନେକ ବୃକ୍ଷରେ ଘେରା ସେହି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି, ତାହା ଦେଖୁ ଦେଖୁ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ଶବରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
3.74.6
तौ दृष्ट्वा तु तदा सिद्धा समुत्थाय कृताञ्जलिः।
पादौ जग्राह रामस्य लक्ष्मणस्य च धीमतः ॥ ३.७४.६ ॥
ସେହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ସିଦ୍ଧା ଶବରୀ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ।
3.74.7
पाद्यमाचमनीयं च सर्वं प्रादाद् यथाविधि।
तामुवाच ततो रामः श्रमणीं धर्मसंस्थिताम् ॥ ३.७४.७ ॥
ସେ ଯଥାବିଧି ପାଦ୍ୟ ଓ ଆଚମନୀୟ ସବୁ ଅର୍ପଣ କଲେ। ତା'ପରେ ରାମ ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ସେହି ଶ୍ରମଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
3.74.8
कच्चित्ते निर्जिता विघ्नाः कच्चित्ते वर्धते तपः।
कच्चित्ते नियतः कोप आहारश्च तपोधने ॥ ३.७४.८ ॥
ହେ ତପୋଧନେ, ତୁମେ କି ବିଘ୍ନସବୁ ଜିତିଛ? ତୁମ ତପସ୍ୟା ବଢ଼ୁଛି କି? ତୁମ କ୍ରୋଧ ଓ ଆହାର ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କି?
3.74.9
कच्चित्ते नियमाः प्राप्ताः कच्चित्ते मनसः सुखम्।
कच्चित्ते गुरुशुश्रूषा सफला चारुभाषिणि ॥ ३.७४.९ ॥
ତୁମେ କି ନିୟମ ପାଇଛ? ତୁମ ମନକୁ କି ସୁଖ ମିଳିଛି? ହେ ମଧୁରଭାଷିଣି, ଗୁରୁସେବା କି ସଫଳ ହୋଇଛି?
3.74.10
रामेण तापसी पृष्टा सा सिद्धा सिद्धसम्मता।
शशंस शबरी वृद्धा रामाय प्रत्यवस्थिता ॥ ३.७४.१० ॥
ରାମ ପଚାରିବାରୁ, ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତା ସେହି ସିଦ୍ଧା ତାପସୀ, ବୃଦ୍ଧା ଶବରୀ, ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ କହିଲେ।
3.74.11
अद्य प्राप्ता तपःसिद्धिस्तव संदर्शनान्मया।
अद्य मे सफलं जन्म गुरवश्च सुपूजिताः ॥ ३.७४.११ ॥
ଆଜି ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ପାଇଲି। ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସଫଳ ହେଲା, ଗୁରୁଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ପୂଜିତ ହେଲେ।
3.74.12
अद्य मे सफलं तप्तं स्वर्गश्चैव भविष्यति।
त्वयि देववरे राम पूजिते पुरुषर्षभ ॥ ३.७४.१२ ॥
ଆଜି ମୋ ତପସ୍ୟା ସଫଳ ହେଲା; ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ପୂଜି ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ମୋର ହେବ।
3.74.13
तवाहं चक्षुषा सौम्य पूता सौम्येन मानद।
गमिष्याम्यक्षयांल्लोकांस्त्वत्प्रसादादरिंदम ॥ ३.७४.१३ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ହେ ମାନଦ, ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି। ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ତୁମ କୃପାରେ ମୁଁ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକକୁ ଯିବି।
3.74.14
चित्रकूटं त्वयि प्राप्ते विमानैरतुलप्रभैः।
इतस्ते दिवमारूढा यानहं पर्यचारिषम् ॥ ३.७४.१४ ॥
ତୁମେ ଚିତ୍ରକୂଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳେ, ଅତୁଳ ପ୍ରଭାର ବିମାନରେ ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସେବା କରିଥିଲି, ସେମାନେ ଏଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
3.74.15
तैश्चाहमुक्ता धर्मज्ञैर्महाभागैर्महर्षिभिः।
आगमिष्यति ते रामः सुपुण्यमिममाश्रमम् ॥ ३.७४.१५ ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ମହର୍ଷିମାନେ ମୋତେ କହିଥିଲେ: 'ରାମ ଏହି ଅତି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିବେ।'
3.74.16
स ते प्रतिग्रहीतव्यः सौमित्रिसहितोऽतिथिः।
तं च दृष्ट्वा वरांल्लोकानक्षयांस्त्वं गमिष्यसि ॥ ३.७४.१६ ॥
ସୌମିତ୍ରିଙ୍କ ସହିତ ଆସୁଥିବା ସେହି ଅତିଥିଙ୍କୁ ତୁମେ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକକୁ ଯିବ।
3.74.17
एवमुक्ता महाभागैस्तदाहं पुरुषर्षभ।
मया तु संचितं वन्यं विविधं पुरुषर्षभ ॥ ३.७४.१७ ॥
ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ମହର୍ଷିମାନେ ଏପରି କହିବାରୁ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ବନରେ ଜାତ ନାନା ପ୍ରକାରର ଫଳମୂଳ ସଂଗ୍ରହ କଲି।
3.74.18
तवार्थे पुरुषव्याघ्र पम्पायास्तीरसम्भवम्।
एवमुक्तः स धर्मात्मा शबर्या शबरीमिदम् ॥ ३.७४.१८ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ତୁମ ନିମନ୍ତେ ପମ୍ପା ତୀରରେ ଜାତ ବସ୍ତୁ ମୁଁ ସଂଗ୍ରହ କରିଛି। ଶବରୀ ଏପରି କହିବାରୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ଶବରୀକୁ ଏହା କହିଲେ।
3.74.19
राघवः प्राह विज्ञाने तां नित्यमबहिष्कृताम्।
दनोः सकाशात् तत्त्वेन प्रभावं ते महात्मनाम् ॥ ३.७४.१९ ॥
ରାଘବ ସେହି ଜ୍ଞାନବତୀ ନାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ — ଯିଏ କେବେ ବି ଅବହେଳିତା ନଥିଲେ — ଦନୁ ବଂଶରୁ, ପ୍ରକୃତରେ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ (ମୁଁ ଶୁଣିଛି)।
3.74.20
श्रुतं प्रत्यक्षमिच्छामि संद्रष्टुं यदि मन्यसे।
एतत्तु वचनं श्रुत्वा रामवक्त्रविनिःसृतम् ॥ ३.७४.२० ॥
ଆପଣ ଉଚିତ ମନେ କଲେ ଶୁଣିଥିବା ବିଷୟ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ରାମଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିସୃତ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି —
3.74.21
शबरी दर्शयामास तावुभौ तद्वनं महत्।
पश्य मेघघनप्रख्यं मृगपक्षिसमाकुलम् ॥ ३.७४.२१ ॥
ଶବରୀ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସେ ବିଶାଳ ବନ ଦେଖାଇଲା — "ଦେଖନ୍ତୁ, ଘନ ମେଘ ପରି, ହରିଣ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବନ।"
3.74.22
मतङ्गवनमित्येव विश्रुतं रघुनन्दन।
इह ते भावितात्मानो गुरवो मे महाद्युते।
जुहवांचक्रिरे नीडं मन्त्रवन्मन्त्रपूजितम् ॥ ३.७४.२२ ॥
"ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଏହା ମତଙ୍ଗ ବନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ଏଠାରେ ହିଁ ମୋ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଗୁରୁମାନେ ମନ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ହୋମ କରିଥିଲେ; ମନ୍ତ୍ରପୂଜିତ ସେହି ବେଦୀରେ..."
3.74.23
इयं प्रत्यक्स्थली वेदी यत्र ते मे सुसत्कृताः।
पुष्पोपहारं कुर्वन्ति श्रमादुद्वेपिभिः करैः ॥ ३.७४.२३ ॥
ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ବେଦୀ; ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ପୂଜ୍ୟ ଗୁରୁମାନେ ଶ୍ରମରେ କମ୍ପିତ ହାତରେ ପୁଷ୍ପାର୍ପଣ କରନ୍ତି।
3.74.24
तेषां तपःप्रभावेण पश्याद्यापि रघूत्तम।
द्योतयन्ती दिशः सर्वाः श्रिया वेद्यतुलप्रभा ॥ ३.७४.२४ ॥
ହେ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ — ସେହି ବେଦୀ ଅତୁଳନୀୟ ପ୍ରଭାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଛି।
3.74.25
अशक्नुवद्भिस्तैर्गन्तुमुपवासश्रमालसैः।
चिन्तितेनागतान् पश्य समेतान् सप्त सागरान् ॥ ३.७४.२५ ॥
ଉପବାସ ଓ ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ସେମାନେ ଚାଲିପାରୁ ନଥିଲେ; ତଥାପି କେବଳ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତ ସାଗର ସେଠାକୁ ଆସି ମିଳିତ ହେଲେ, ଦେଖ।
3.74.26
कृताभिषेकैस्तैर्न्यस्ता वल्कलाः पादपेष्विह।
अद्यापि न विशुष्यन्ति प्रदेशे रघुनन्दन ॥ ३.७४.२६ ॥
ସ୍ନାନ କରି ସେମାନେ ଏଠାକାର ଗଛରେ ବଲ୍କଳ ବସ୍ତ୍ର ଟାଙ୍ଗି ରଖିଥିଲେ; ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଆଜି ବି ସେଗୁଡ଼ିକ ଏ ପ୍ରଦେଶରେ ଶୁଖିନାହିଁ।
3.74.27
देवकार्याणि कुर्वद्भिर्यानीमानि कृतानि वै।
पुष्पैः कुवलयैः सार्धं म्लानत्वं न तु यान्ति वै ॥ ३.७४.२७ ॥
ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି କର୍ମରେ ଫୁଲ ଓ ନୀଳପଦ୍ମ ପ୍ରକୃତରେ ମଳିନ ହୋଇନାହାଁନ୍ତି।
3.74.28
कृत्स्नं वनमिदं दृष्टं श्रोतव्यं च श्रुतं त्वया।
तद् इच्छाम्य् अभ्यनुज्ञाता त्यक्ष्याम्य् एतत् कलेवरम् ॥ ३.७४.२८ ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ବନ ତୁମେ ଦେଖିଲ ଏବଂ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ଯାହା ଥିଲା ତାହା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲ; ତେଣୁ ତୁମ ଅନୁମତିରେ ମୁଁ ଏହି ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
3.74.29
तेषामिच्छाम्यहं गन्तुं समीपं भावितात्मनाम्।
मुनीनामाश्रमो येषामहं च परिचारिणी ॥ ३.७४.२९ ॥
ସେହି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମୁନିମାନଙ୍କ ସମୀପକୁ ଯିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ଯାହାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେବିକା।
3.74.30
धर्मिष्ठं तु वचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
प्रहर्षमतुलं लेभे आश्चर्यमिति चाब्रवीत् ॥ ३.७४.३० ॥
ସେହି ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ବାଣୀ ଶୁଣି ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଅତୁଳ ହର୍ଷ ପାଇଲେ ଓ 'ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!' କହିଲେ।
3.74.31
तामुवाच ततो रामः शबरीं संशितव्रताम्।
अर्चितोऽहं त्वया भद्रे गच्छ कामं यथासुखम् ॥ ३.७४.३१ ॥
ଏଥର ରାମ ଦୃଢ଼ବ୍ରତା ଶବରୀଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ ମୋର ସମ୍ମାନ କରିଛ; ଏବେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ସୁଖରେ ଯାଅ।
3.74.32
इत्येवमुक्ता जटिला चीरकृष्णाजिनाम्बरा।
अनुज्ञाता तु रामेण हुत्वाऽऽत्मानं हुताशने ॥ ३.७४.३२ ॥
ରାମ ଏପରି କହିବାରୁ, ବଲ୍କଳ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପରିଧାନ କରିଥିବା ଜଟାଧାରିଣୀ ଶବରୀ ଅନୁମତି ପାଇ ନିଜକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ।
3.74.33
ज्वलत्पावकसंकाशा स्वर्गमेव जगाम ह।
दिव्याभरणसंयुक्ता दिव्यमाल्यानुलेपना ॥ ३.७४.३३ ॥
ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱିନୀ ହୋଇ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ହିଁ ଗଲେ; ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧି ଲେପରେ ଶୋଭିତା ହୋଇ।
3.74.34
दिव्याम्बरधरा तत्र बभूव प्रियदर्शना।
विराजयन्ती तं देशं विद्युत्सौदामनी यथा ॥ ३.७४.३४ ॥
ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ସେ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନା ହେଲେ; ବିଜୁଳି ପରି ସେ ସ୍ଥାନକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ।
3.74.35
यत्र ते सुकृतात्मानो विहरन्ति महर्षयः।
तत् पुण्यं शबरी स्थानं जगामात्मसमाधिना ॥ ३.७४.३५ ॥
ଯେଉଁଠାରେ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ମହର୍ଷିମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି, ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଶବରୀ ଆତ୍ମସମାଧିରେ ଗଲେ।