వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.74.1
तौ कबन्धेन तं मार्गं पम्पाया दर्शितं वने।
आतस्थतुर्दिशं गृह्य प्रतीचीं नृवरात्मजौ ॥ ३.७४.१ ॥
కబంధుడు అడవిలో పంపకు దారి చూపగా, ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠుని కుమారులు పశ్చిమ దిక్కు వైపు బయలుదేరారు.
3.74.2
तौ शैलेष्वाचितानेकान् क्षौद्रपुष्पफलद्रुमान्।
वीक्षन्तौ जग्मतुर्द्रष्टुं सुग्रीवं रामलक्ष्मणौ ॥ ३.७४.२ ॥
కొండలపై విస్తరించిన తేనె పూలు, పండ్లు గల అనేక వృక్షాలను చూస్తూ రాముడు, లక్ష్మణుడు సుగ్రీవుని చూడడానికి వెళ్ళారు.
3.74.3
कृत्वा तु शैलपृष्ठे तु तौ वासं रघुनन्दनौ।
पम्पायाः पश्चिमं तीरं राघवावुपतस्थतुः ॥ ३.७४.३ ॥
కొండ పైభాగంలో కొంతకాలం నివసించిన తర్వాత, రఘువంశపు ఆనందమైన ఆ ఇద్దరు పంపా పశ్చిమ తీరానికి చేరుకున్నారు.
3.74.4
तौ पुष्करिण्याः पम्पायास्तीरमासाद्य पश्चिमम्।
अपश्यतां ततस्तत्र शबर्या रम्यमाश्रमम् ॥ ३.७४.४ ॥
పంపా సరస్సు యొక్క పశ్చిమ తీరానికి చేరుకున్న వారిద్దరూ అక్కడ శబరి యొక్క రమ్యమైన ఆశ్రమాన్ని చూశారు.
3.74.5
तौ तमाश्रममासाद्य द्रुमैर्बहुभिरावृतम्।
सुरम्यमभिवीक्षन्तौ शबरीमभ्युपेयतुः ॥ ३.७४.५ ॥
అనేక వృక్షాలతో చుట్టబడిన ఆ అతి రమ్యమైన ఆశ్రమాన్ని చేరి, దాన్ని చూస్తూ ఆ ఇద్దరు శబరి వద్దకు వెళ్ళారు.
3.74.6
तौ दृष्ट्वा तु तदा सिद्धा समुत्थाय कृताञ्जलिः।
पादौ जग्राह रामस्य लक्ष्मणस्य च धीमतः ॥ ३.७४.६ ॥
ఆ ఇద్దరిని చూడగానే సిద్ధురాలైన శబరి లేచి చేతులు జోడించి, జ్ఞానవంతులైన రామ లక్ష్మణుల పాదాలను పట్టుకుంది.
3.74.7
पाद्यमाचमनीयं च सर्वं प्रादाद् यथाविधि।
तामुवाच ततो रामः श्रमणीं धर्मसंस्थिताम् ॥ ३.७४.७ ॥
ఆమె విధిప్రకారం పాద్యం, ఆచమనీయం అన్నీ సమర్పించింది. అప్పుడు రాముడు ధర్మంలో నిలిచిన ఆ శ్రమణితో అన్నాడు.
3.74.8
कच्चित्ते निर्जिता विघ्नाः कच्चित्ते वर्धते तपः।
कच्चित्ते नियतः कोप आहारश्च तपोधने ॥ ३.७४.८ ॥
తపోధనీ, నీవు విఘ్నాలను జయించావా? నీ తపస్సు వృద్ధి చెందుతోందా? నీ కోపం, ఆహారం నియంత్రణలో ఉన్నాయా?
3.74.9
कच्चित्ते नियमाः प्राप्ताः कच्चित्ते मनसः सुखम्।
कच्चित्ते गुरुशुश्रूषा सफला चारुभाषिणि ॥ ३.७४.९ ॥
నియమాలను సాధించావా? నీ మనస్సుకు సుఖం కలిగిందా? మధురభాషిణీ, గురుసేవ ఫలించిందా?
3.74.10
रामेण तापसी पृष्टा सा सिद्धा सिद्धसम्मता।
शशंस शबरी वृद्धा रामाय प्रत्यवस्थिता ॥ ३.७४.१० ॥
రాముడు అడగగా, సిద్ధులచే గౌరవింపబడిన ఆ సిద్ధ తాపసి, వృద్ధురాలైన శబరి, రాముని ఎదుట నిలిచి పలికింది.
3.74.11
अद्य प्राप्ता तपःसिद्धिस्तव संदर्शनान्मया।
अद्य मे सफलं जन्म गुरवश्च सुपूजिताः ॥ ३.७४.११ ॥
ఈ రోజు నీ దర్శనంతో నేను తపఃఫలాన్ని పొందాను. ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించింది, గురువులు కూడా బాగా పూజింపబడ్డారు.
3.74.12
अद्य मे सफलं तप्तं स्वर्गश्चैव भविष्यति।
त्वयि देववरे राम पूजिते पुरुषर्षभ ॥ ३.७४.१२ ॥
ఈ రోజు నా తపస్సు ఫలించింది; దేవోత్తముడా, రామా, పురుషోత్తమా, నిన్ను పూజించడంతో స్వర్గం కూడా నాకు లభిస్తుంది.
3.74.13
तवाहं चक्षुषा सौम्य पूता सौम्येन मानद।
गमिष्याम्यक्षयांल्लोकांस्त्वत्प्रसादादरिंदम ॥ ३.७४.१३ ॥
ఓ సౌమ్యుడా, గౌరవాన్ని ఇచ్చేవాడా, నీ దర్శనంతో నేను పవిత్రురాలినయ్యాను. ఓ శత్రుసంహారీ, నీ అనుగ్రహంతో అక్షయ లోకాలకు వెళ్తాను.
3.74.14
चित्रकूटं त्वयि प्राप्ते विमानैरतुलप्रभैः।
इतस्ते दिवमारूढा यानहं पर्यचारिषम् ॥ ३.७४.१४ ॥
నువ్వు చిత్రకూటానికి వచ్చినప్పుడు, అతులిత కాంతి గల విమానాలపై నేను సేవించినవారు ఇక్కడినుండి స్వర్గానికి ఎక్కారు.
3.74.15
तैश्चाहमुक्ता धर्मज्ञैर्महाभागैर्महर्षिभिः।
आगमिष्यति ते रामः सुपुण्यमिममाश्रमम् ॥ ३.७४.१५ ॥
ధర్మజ్ఞులైన, మహాభాగులైన మహర్షులు నాతో ఇలా చెప్పారు: 'రాముడు ఈ అతి పవిత్ర ఆశ్రమానికి వస్తాడు.'
3.74.16
स ते प्रतिग्रहीतव्यः सौमित्रिसहितोऽतिथिः।
तं च दृष्ट्वा वरांल्लोकानक्षयांस्त्वं गमिष्यसि ॥ ३.७४.१६ ॥
సౌమిత్రితో కలిసి వచ్చే ఆ అతిథిని నువ్వు స్వీకరించాలి; అతడిని చూసి నువ్వు శ్రేష్ఠమైన అక్షయ లోకాలకు వెళ్తావు.
3.74.17
एवमुक्ता महाभागैस्तदाहं पुरुषर्षभ।
मया तु संचितं वन्यं विविधं पुरुषर्षभ ॥ ३.७४.१७ ॥
మహాభాగులైన మహర్షులు ఇలా చెప్పగా, ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, అప్పుడు నేను అడవిలో పుట్టిన వివిధ రకాల ఫలాలను సేకరించాను.
3.74.18
तवार्थे पुरुषव्याघ्र पम्पायास्तीरसम्भवम्।
एवमुक्तः स धर्मात्मा शबर्या शबरीमिदम् ॥ ३.७४.१८ ॥
ఓ పురుషవ్యాఘ్రా, నీ కోసం పంపా తీరంలో పుట్టినవాటిని నేను సేకరించాను. శబరి ఇలా చెప్పగా, ధర్మాత్ముడైన అతడు శబరితో ఇలా అన్నాడు.
3.74.19
राघवः प्राह विज्ञाने तां नित्यमबहिष्कृताम्।
दनोः सकाशात् तत्त्वेन प्रभावं ते महात्मनाम् ॥ ३.७४.१९ ॥
రాఘవుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు — ఎప్పుడూ తిరస్కరించబడనిదైన ఆమెతో — దను వంశీయుల నుండి, నిజంగా ఆ మహాత్ముల ప్రభావాన్ని (విన్నాను).
3.74.20
श्रुतं प्रत्यक्षमिच्छामि संद्रष्टुं यदि मन्यसे।
एतत्तु वचनं श्रुत्वा रामवक्त्रविनिःसृतम् ॥ ३.७४.२० ॥
మీరు తగినదని భావిస్తే, విన్నదాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూడాలనుకుంటున్నాను. రాముని నోటి నుండి వెలువడిన ఈ మాటలు విని —
3.74.21
शबरी दर्शयामास तावुभौ तद्वनं महत्।
पश्य मेघघनप्रख्यं मृगपक्षिसमाकुलम् ॥ ३.७४.२१ ॥
శబరి ఆ ఇద్దరికీ ఆ విశాలమైన అడవిని చూపించింది — "చూడండి, దట్టమైన మేఘంలా ఉన్నది, జింకలు పక్షులతో నిండినది."
3.74.22
मतङ्गवनमित्येव विश्रुतं रघुनन्दन।
इह ते भावितात्मानो गुरवो मे महाद्युते।
जुहवांचक्रिरे नीडं मन्त्रवन्मन्त्रपूजितम् ॥ ३.७४.२२ ॥
"రఘునందనా, ఇది మతంగ వనంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. మహాతేజస్వీ, ఇక్కడే పవిత్ర మనస్కులైన నా గురువులు మంత్రానుసారం హోమం చేశారు; మంత్రాలతో పూజించబడిన ఆ వేదికపై..."
3.74.23
इयं प्रत्यक्स्थली वेदी यत्र ते मे सुसत्कृताः।
पुष्पोपहारं कुर्वन्ति श्रमादुद्वेपिभिः करैः ॥ ३.७४.२३ ॥
ఇది పశ్చిమ దిశలోని వేదిక; ఇక్కడ నా గౌరవనీయ గురువులు అలసటతో వణుకుతున్న చేతులతో పుష్ప సమర్పణ చేస్తారు.
3.74.24
तेषां तपःप्रभावेण पश्याद्यापि रघूत्तम।
द्योतयन्ती दिशः सर्वाः श्रिया वेद्यतुलप्रभा ॥ ३.७४.२४ ॥
రఘుశ్రేష్ఠా, వారి తపస్సు ప్రభావం వల్ల ఇప్పటికీ చూడండి — ఆ వేదిక అసమాన కాంతితో అన్ని దిశలను ప్రకాశింపజేస్తోంది.
3.74.25
अशक्नुवद्भिस्तैर्गन्तुमुपवासश्रमालसैः।
चिन्तितेनागतान् पश्य समेतान् सप्त सागरान् ॥ ३.७४.२५ ॥
ఉపవాసం, శ్రమల వల్ల అలసిన వారు నడవలేకపోయారు; అయినా కేవలం సంకల్పంతో ఏడు సముద్రాలు అక్కడికి వచ్చి చేరాయి; చూడు.
3.74.26
कृताभिषेकैस्तैर्न्यस्ता वल्कलाः पादपेष्विह।
अद्यापि न विशुष्यन्ति प्रदेशे रघुनन्दन ॥ ३.७४.२६ ॥
స్నానం చేసి వారు ఇక్కడి చెట్లపై వల్కలాలను వేలాడదీశారు; ఓ రఘునందనా, ఇప్పటికీ అవి ఈ ప్రదేశంలో ఎండిపోలేదు.
3.74.27
देवकार्याणि कुर्वद्भिर्यानीमानि कृतानि वै।
पुष्पैः कुवलयैः सार्धं म्लानत्वं न तु यान्ति वै ॥ ३.७४.२७ ॥
దేవకార్యాలు చేస్తూ వారు చేసిన ఈ కార్యాలలో, పూలు మరియు నీలకమలాలు నిజంగా వాడిపోలేదు.
3.74.28
कृत्स्नं वनमिदं दृष्टं श्रोतव्यं च श्रुतं त्वया।
तद् इच्छाम्य् अभ्यनुज्ञाता त्यक्ष्याम्य् एतत् कलेवरम् ॥ ३.७४.२८ ॥
ఈ అడవినంతా నువ్వు చూశావు; వినదగినవన్నీ విన్నావు. కాబట్టి నీ అనుమతితో ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టాలనుకుంటున్నాను.
3.74.29
तेषामिच्छाम्यहं गन्तुं समीपं भावितात्मनाम्।
मुनीनामाश्रमो येषामहं च परिचारिणी ॥ ३.७४.२९ ॥
పవిత్రాత్ములైన ఆ మునుల సమీపానికి వెళ్లాలనుకుంటున్నాను; వారి ఆశ్రమంలో నేను సేవకురాలిని.
3.74.30
धर्मिष्ठं तु वचः श्रुत्वा राघवः सहलक्ष्मणः।
प्रहर्षमतुलं लेभे आश्चर्यमिति चाब्रवीत् ॥ ३.७४.३० ॥
ఆ ధర్మయుక్తమైన మాటలు విని రాఘవుడు లక్ష్మణునితో కలిసి అపారమైన ఆనందం పొందాడు; 'ఆశ్చర్యం!' అని అన్నాడు.
3.74.31
तामुवाच ततो रामः शबरीं संशितव्रताम्।
अर्चितोऽहं त्वया भद्रे गच्छ कामं यथासुखम् ॥ ३.७४.३१ ॥
అప్పుడు రాముడు దృఢవ్రతురాలైన శబరితో ఇలా అన్నాడు: ఓ భద్రే, నీవు నన్ను పూజించావు; ఇప్పుడు నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు సుఖంగా వెళ్ళు.
3.74.32
इत्येवमुक्ता जटिला चीरकृष्णाजिनाम्बरा।
अनुज्ञाता तु रामेण हुत्वाऽऽत्मानं हुताशने ॥ ३.७४.३२ ॥
రాముడు ఇలా అనగా, వల్కలాలు, కృష్ణాజినం ధరించిన జటాధారిణి శబరి అనుమతి పొంది, తనను తానే అగ్నిలో హవిస్సుగా సమర్పించుకుంది.
3.74.33
ज्वलत्पावकसंकाशा स्वर्गमेव जगाम ह।
दिव्याभरणसंयुक्ता दिव्यमाल्यानुलेपना ॥ ३.७४.३३ ॥
మండుతున్న అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ ఆమె స్వర్గానికి వెళ్ళింది; దివ్య ఆభరణాలు, దివ్య మాలలు, సుగంధ లేపనాలతో అలంకరించబడినదై.
3.74.34
दिव्याम्बरधरा तत्र बभूव प्रियदर्शना।
विराजयन्ती तं देशं विद्युत्सौदामनी यथा ॥ ३.७४.३४ ॥
అక్కడ దివ్య వస్త్రాలు ధరించి ఆమె చూడ ముచ్చటగా మారింది; మెరుపులా ఆ ప్రదేశాన్ని ప్రకాశింపజేసింది.
3.74.35
यत्र ते सुकृतात्मानो विहरन्ति महर्षयः।
तत् पुण्यं शबरी स्थानं जगामात्मसमाधिना ॥ ३.७४.३५ ॥
పుణ్యాత్ములైన మహర్షులు సంచరించే ఆ పవిత్ర స్థానానికి శబరి ఆత్మసమాధి ద్వారా వెళ్ళింది.