Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.9.1
सुतीक्ष्णेनाभ्यनुज्ञातं प्रस्थितं रघुनन्दनम्।
हृद्यया स्निग्धया वाचा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ ३.९.१ ॥
Habiendo recibido permiso de Sutīkṣṇa y puesto en marcha, Sītā dijo estas palabras a su esposo, el deleite de los Raghus, con una voz grata al corazón y llena de afecto.
3.9.2
अधर्मं तु सुसूक्ष्मेण विधिना प्राप्यते महान्।
निवृत्तेन च शक्योऽयं व्यसनात् कामजादिह ॥ ३.९.२ ॥
La adharma se alcanza por un camino muy sutil y crece grande; pero quien se ha apartado puede aquí librarse de ella, de la calamidad nacida del deseo.
3.9.3
त्रीण्येव व्यसनान्यत्र कामजानि भवन्त्युत।
मिथ्यावाक्यं तु परमं तस्माद् गुरुतरावुभौ ॥ ३.९.३ ॥
Aquí los vicios nacidos del deseo son en verdad tres; pero la palabra falsa es suprema, y por eso esos dos son aún más graves.
3.9.4
परदाराभिगमनं विना वैरं च रौद्रता।
मिथ्यावाक्यं न ते भूतं न भविष्यति राघव ॥ ३.९.४ ॥
Aparte de acercarse a la mujer de otro, la enemistad y la crueldad — oh Rāghava, nunca has pronunciado palabras falsas, ni lo harás.
3.9.5
कुतोऽभिलषणं स्त्रीणां परेषां धर्मनाशनम्।
तव नास्ति मनुष्येन्द्र न चाभूत् ते कदाचन ॥ ३.९.५ ॥
Oh señor de los hombres, ¿cómo podría haber en ti el deseo de las mujeres que arruina el dharma de otros? No está en ti, y nunca lo ha estado.
3.9.6
मनस्यपि तथा राम न चैतद् विद्यते क्वचित्।
स्वदारनिरतश्चैव नित्यमेव नृपात्मज ॥ ३.९.६ ॥
Oh Rāma, ni siquiera en tu mente existe tal cosa en ningún lugar; siempre estás entregado a tu propia esposa, oh príncipe.
3.9.7
धर्मिष्ठः सत्यसंधश्च पितुर्निर्देशकारकः।
त्वयि धर्मश्च सत्यं च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.९.७ ॥
Eres firme en el dharma y fiel a la verdad, quien cumple el mandato de tu padre. En ti residen el dharma y la verdad; en ti todo está establecido.
3.9.8
तच्च सर्वं महाबाहो शक्यं वोढुं जितेन्द्रियैः।
तव वश्येन्द्रियत्वं च जानामि शुभदर्शन ॥ ३.९.८ ॥
Oh tú, de brazos poderosos, todo esto solo pueden soportarlo quienes han vencido sus sentidos. Y sé que tienes dominio sobre tus sentidos, oh tú de aspecto auspicioso.
3.9.9
तृतीयं यदिदं रौद्रं परप्राणाभिहिंसनम्।
निर्वैरं क्रियते मोहात् तच्च ते समुपस्थितम् ॥ ३.९.९ ॥
Esto es lo tercero, lo terrible: dar muerte a la vida de otros. Lo que se hace sin enemistad, por ofuscación, ha llegado ante ti.
3.9.10
प्रतिज्ञातस्त्वया वीर दण्डकारण्यवासिनाम्।
ऋषीणां रक्षणार्थाय वधः संयति रक्षसाम् ॥ ३.९.१० ॥
Oh héroe, has prometido, para proteger a los sabios que habitan el bosque de Daṇḍaka, dar muerte a los rākṣasas en batalla.
3.9.11
एतन्निमित्तं च वनं दण्डका इति विश्रुतम्।
प्रस्थितस्त्वं सह भ्रात्रा धृतबाणशरासनः ॥ ३.९.११ ॥
Por esta misma razón has partido con tu hermano, portando arco y flechas, hacia aquel bosque famoso como el de Daṇḍaka.
3.9.12
ततस्त्वां प्रस्थितं दृष्ट्वा मम चिन्ताकुलं मनः।
त्वद्धृत्तं चिन्तयन्त्या वै भवेन्निःश्रेयसं हितम् ॥ ३.९.१२ ॥
Por eso, al verte partir, mi mente está turbada por la inquietud; pues meditar en tu conducta será en verdad mi mayor bien y beneficio.
3.9.13
नहि मे रोचते वीर गमनं दण्डकान् प्रति।
कारणं तत्र वक्ष्यामि वदन्त्याः श्रूयतां मम ॥ ३.९.१३ ॥
Héroe, no me agrada ir hacia el bosque de Daṇḍaka. Te diré la razón; escucha lo que digo.
3.9.14
त्वं हि बाणधनुष्पाणिर्भ्रात्रा सह वनं गतः।
दृष्ट्वा वनचरान् सर्वान् कच्चित् कुर्याः शरव्ययम् ॥ ३.९.१४ ॥
Tú has ido al bosque con el arco y las flechas en la mano, junto a tu hermano. Al ver a todos los habitantes del bosque, ¿gastarás tus flechas?
3.9.15
क्षत्रियाणामिह धनुर्हुताशस्येन्धनानि च।
समीपतः स्थितं तेजोबलमुच्छ्रयते भृशम् ॥ ३.९.१५ ॥
Aquí, para los kṣatriyas, el arco es como leña para el fuego; el poder y el esplendor que están cerca crecen enormemente.
3.9.16
पुरा किल महाबाहो तपस्वी सत्यवान् शुचिः।
कस्मिंश्चिदभवत् पुण्ये वने रतमृगद्विजे ॥ ३.९.१६ ॥
Hace mucho tiempo, oh de brazos poderosos, un asceta veraz y puro vivía en cierto bosque sagrado donde los ciervos y las aves se deleitaban.
3.9.17
तस्यैव तपसो विघ्नं कर्तुमिन्द्रः शचीपतिः।
खड्गपाणिरथागच्छदाश्रमं भटरूपधृक् ॥ ३.९.१७ ॥
Para obstruir precisamente la penitencia de aquel asceta, Indra, señor de Śacī, llegó al ermitaño con una espada en la mano, adoptando la forma de un guerrero.
3.9.18
तस्मिंस्तदाश्रमपदे निहितः खड्ग उत्तमः।
स न्यासविधिना दत्तः पुण्ये तपसि तिष्ठतः ॥ ३.९.१८ ॥
En aquel lugar del ermitaño se había colocado entonces una excelente espada; según el rito del depósito, había sido confiada a aquel asceta que permanecía en penitencia sagrada.
3.9.19
स तच्छस्त्रमनुप्राप्य न्यासरक्षणतत्परः।
वने तु विचरत्येव रक्षन् प्रत्ययमात्मनः ॥ ३.९.१९ ॥
Habiendo recibido aquella arma, dedicado a custodiar el depósito, deambulaba por el bosque, protegiendo su propia confianza.
3.9.20
यत्र गच्छत्युपादातुं मूलानि च फलानि च।
न विना याति तं खड्गं न्यासरक्षणतत्परः ॥ ३.९.२० ॥
Dondequiera que iba a recoger raíces y frutos, nunca iba sin aquella espada, dedicado a custodiar el depósito.
3.9.21
नित्यं शस्त्रं परिवहन् क्रमेण स तपोधनः।
चकार रौद्रीं स्वां बुद्धिं त्यक्त्वा तपसि निश्चयम् ॥ ३.९.२१ ॥
Llevando el arma cada día, poco a poco aquel asceta hizo su propia mente feroz y abandonó su resolución en la austeridad.
3.9.22
ततः स रौद्राभिरतः प्रमत्तोऽधर्मकर्षितः।
तस्य शस्त्रस्य संवासाज्जगाम नरकं मुनिः ॥ ३.९.२२ ॥
Entonces se deleitó en la crueldad, descuidado y arrastrado por la injusticia; por su asociación con aquella arma, el sabio fue al infierno.
3.9.23
एवमेतत् पुरावृत्तं शस्त्रसंयोगकारणम्।
अग्निसंयोगवद्धेतुः शस्त्रसंयोग उच्यते ॥ ३.९.२३ ॥
Así es este relato antiguo, la causa del contacto con las armas; del mismo modo que el contacto con el fuego es causa, el contacto con las armas se dice que es causa.
3.9.24
स्नेहाच्च बहुमानाच्च स्मारये त्वां तु शिक्षये।
न कथंचन सा कार्या गृहीतधनुषा त्वया ॥ ३.९.२४ ॥
Por afecto y gran respeto te lo recuerdo y te lo enseño: tú, que empuñas el arco, de ninguna manera debes hacerlo.
3.9.25
बुद्धिर्वैरं विना हन्तुं राक्षसान् दण्डकाश्रितान्।
अपराधं विना हन्तुं लोको वीर न मंस्यते ॥ ३.९.२५ ॥
Oh héroe, la intención de matar a los rākṣasas que habitan en el bosque de Daṇḍaka sin enemistad, y matar sin ofensa, el mundo no lo aprueba.
3.9.26
क्षत्रियाणां तु वीराणां वनेषु नियतात्मनाम्।
धनुषा कार्यमेतावदार्तानामभिरक्षणम् ॥ ३.९.२६ ॥
Para los kṣatriyas heroicos que habitan en los bosques, de mente controlada, el deber que se cumple con el arco es sólo esto: la protección de los afligidos.
3.9.27
क्व च शस्त्रं क्व च वनं क्व च क्षात्रं तपः क्व च।
व्याविद्धमिदमस्माभिर्देशधर्मस्तु पूज्यताम् ॥ ३.९.२७ ॥
¿Dónde está el arma, dónde el bosque, dónde el deber del guerrero, dónde la austeridad! Nosotros hemos desordenado esto; pero la costumbre de la tierra debe ser honrada.
3.9.28
कदर्यकलुषा बुद्धिर्जायते शस्त्रसेवनात्।
पुनर्गत्वा त्वयोध्यायां क्षत्रधर्मं चरिष्यसि ॥ ३.९.२८ ॥
Por el manejo de las armas la mente se mancha de bajeza. Habiendo vuelto a Ayodhyā, cumplirás el deber del guerrero.
3.9.29
अक्षया तु भवेत् प्रीतिः श्वश्रूश्वशुरयोर्मम।
यदि राज्यं हि संन्यस्य भवेस्त्वं निरतो मुनिः ॥ ३.९.२९ ॥
Si renuncias al reino y te haces un sabio entregado a la austeridad, mi afecto hacia mis suegros será inmutable.
3.9.30
धर्मादर्थः प्रभवति धर्मात् प्रभवते सुखम्।
धर्मेण लभते सर्वं धर्मसारमिदं जगत् ॥ ३.९.३० ॥
Del dharma nace la riqueza; del dharma nace la felicidad; por el dharma se obtiene todo: esta es la esencia del dharma en el mundo.
3.9.31
आत्मानं नियमैस्तैस्तैः कर्षयित्वा प्रयत्नतः।
प्राप्तये निपुणैर्धर्मो न सुखाल्लभते सुखम् ॥ ३.९.३१ ॥
Solo mediante la disciplina constante y el esfuerzo diligente, que debilitan el yo, los sabios alcanzan el dharma; la felicidad no se obtiene por la comodidad.
3.9.32
नित्यं शुचिमतिः सौम्य चर धर्मं तपोवने।
सर्वं तु विदितं तुभ्यं त्रैलोक्यामपि तत्त्वतः ॥ ३.९.३२ ॥
Amable, con mente siempre pura, practica el dharma en el bosque de austeridad; todo lo que se conoce en los tres mundos te es conocido en verdad.
3.9.33
स्त्रीचापलादेतदुपाहृतं मे
धर्मं च वक्तुं तव कः समर्थः।
विचार्य बुद्ध्या तु सहानुजेन
यद् रोचते तत् कुरु माचिरेण ॥ ३.९.३३ ॥
Por la inconstancia propia de una mujer he dicho esto; ¿quién es capaz de enseñarte el dharma? Después de reflexionar con tu inteligencia junto a tu hermano menor, haz sin demora lo que te agrade.