వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.9.1
सुतीक्ष्णेनाभ्यनुज्ञातं प्रस्थितं रघुनन्दनम्।
हृद्यया स्निग्धया वाचा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ ३.९.१ ॥
సుతీక్ష్ణుని అనుమతి పొంది బయలుదేరిన రఘునందనునితో, సీత హృదయానికి ప్రియమైన స్నేహపూర్వక మాటలతో తన భర్తకు ఇలా చెప్పింది.
3.9.2
अधर्मं तु सुसूक्ष्मेण विधिना प्राप्यते महान्।
निवृत्तेन च शक्योऽयं व्यसनात् कामजादिह ॥ ३.९.२ ॥
అధర్మం అతి సూక్ష్మమైన మార్గంలో ఘోరంగా పెరుగుతుంది; కానీ వెనక్కి తిరిగినవాడు ఇక్కడ కామజనితమైన ఆపద నుండి దీనిని తప్పించుకోగలడు.
3.9.3
त्रीण्येव व्यसनान्यत्र कामजानि भवन्त्युत।
मिथ्यावाक्यं तु परमं तस्माद् गुरुतरावुभौ ॥ ३.९.३ ॥
ఇక్కడ కామజనితమైన వ్యసనాలు నిజంగా మూడు; కానీ అసత్య వాక్కు అత్యంత ఘోరమైనది; అందువల్ల ఆ రెండూ మరింత బరువైనవి.
3.9.4
परदाराभिगमनं विना वैरं च रौद्रता।
मिथ्यावाक्यं न ते भूतं न भविष्यति राघव ॥ ३.९.४ ॥
పరస్త్రీ సంగమం, వైరం, క్రౌర్యం తప్ప; ఓ రాఘవా, నీవు అసత్య వాక్కు ఎప్పుడూ పలికలేదు, ఇకపై పలకవు కూడా.
3.9.5
कुतोऽभिलषणं स्त्रीणां परेषां धर्मनाशनम्।
तव नास्ति मनुष्येन्द्र न चाभूत् ते कदाचन ॥ ३.९.५ ॥
ఓ మనుష్యేంద్రా, ఇతరుల ధర్మాన్ని నాశనం చేసే స్త్రీల కోరిక నీలో ఎక్కడినుంచి ఉంటుంది? అది నీలో లేదు, ఎప్పుడూ లేదు.
3.9.6
मनस्यपि तथा राम न चैतद् विद्यते क्वचित्।
स्वदारनिरतश्चैव नित्यमेव नृपात्मज ॥ ३.९.६ ॥
ఓ రామా, మనసులో కూడా అలాంటిది ఎక్కడా లేదు; నీవు ఎల్లప్పుడూ నీ స్వంత భార్యపైనే అనురక్తుడవు, ఓ రాజకుమారా.
3.9.7
धर्मिष्ठः सत्यसंधश्च पितुर्निर्देशकारकः।
त्वयि धर्मश्च सत्यं च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.९.७ ॥
నీవు ధర్మనిష్ఠుడివి, సత్యప్రతిజ్ఞ కలవాడివి; తండ్రి ఆజ్ఞను పాటించేవాడివి. నీలో ధర్మమూ సత్యమూ ఉన్నాయి; నీలోనే సమస్తమూ నెలకొనివుంది.
3.9.8
तच्च सर्वं महाबाहो शक्यं वोढुं जितेन्द्रियैः।
तव वश्येन्द्रियत्वं च जानामि शुभदर्शन ॥ ३.९.८ ॥
ఓ మహాబాహూ, ఇవన్నీ ఇంద్రియాలను జయించినవారే భరించగలరు. నీవు ఇంద్రియాలను వశపరచుకున్నవాడవని నేనెరుగుదును, ఓ శుభదర్శనా.
3.9.9
तृतीयं यदिदं रौद्रं परप्राणाभिहिंसनम्।
निर्वैरं क्रियते मोहात् तच्च ते समुपस्थितम् ॥ ३.९.९ ॥
ఇది మూడవది, భయంకరమైనది: ఇతరుల ప్రాణాలను హింసించడం. వైరం లేకుండానే మోహంతో చేసేది, అది నీ ముందుకు వచ్చింది.
3.9.10
प्रतिज्ञातस्त्वया वीर दण्डकारण्यवासिनाम्।
ऋषीणां रक्षणार्थाय वधः संयति रक्षसाम् ॥ ३.९.१० ॥
ఓ వీరా, దండకారణ్యంలో నివసించే ఋషులను రక్షించడానికి యుద్ధంలో రాక్షసులను వధిస్తానని నీవు ప్రతిజ్ఞ చేశావు.
3.9.11
एतन्निमित्तं च वनं दण्डका इति विश्रुतम्।
प्रस्थितस्त्वं सह भ्रात्रा धृतबाणशरासनः ॥ ३.९.११ ॥
ఈ కారణంగానే దండకులని పేరుపొందిన ఆ అరణ్యానికి, ధనుర్బాణాలు ధరించి, సోదరునితో కలిసి నీవు బయలుదేరావు.
3.9.12
ततस्त्वां प्रस्थितं दृष्ट्वा मम चिन्ताकुलं मनः।
त्वद्धृत्तं चिन्तयन्त्या वै भवेन्निःश्रेयसं हितम् ॥ ३.९.१२ ॥
అందువల్ల నీవు బయలుదేరడం చూసి నా మనస్సు ఆందోళనతో కలవరపడుతోంది. నీ ప్రవర్తననే ధ్యానించడమే నాకు పరమ శ్రేయస్సూ హితమూ అవుతుంది.
3.9.13
नहि मे रोचते वीर गमनं दण्डकान् प्रति।
कारणं तत्र वक्ष्यामि वदन्त्याः श्रूयतां मम ॥ ३.९.१३ ॥
వీరా, దండకారణ్యం వైపు వెళ్లడం నాకు ఇష్టం లేదు. దానికి కారణం చెబుతాను, నా మాట వినండి.
3.9.14
त्वं हि बाणधनुष्पाणिर्भ्रात्रा सह वनं गतः।
दृष्ट्वा वनचरान् सर्वान् कच्चित् कुर्याः शरव्ययम् ॥ ३.९.१४ ॥
నీవు ధనుర్బాణాలు చేతబట్టి తమ్ముడితో అడవికి వెళ్లావు. అడవిలో తిరిగే వారందరినీ చూసి నీవు బాణాలు వేస్తావా?
3.9.15
क्षत्रियाणामिह धनुर्हुताशस्येन्धनानि च।
समीपतः स्थितं तेजोबलमुच्छ्रयते भृशम् ॥ ३.९.१५ ॥
ఇక్కడ క్షత్రియుల ధనుస్సు అగ్నికి ఇంధనం వంటిది. దగ్గర ఉన్న తేజస్సు, బలం మిక్కిలిగా పెరుగుతాయి.
3.9.16
पुरा किल महाबाहो तपस्वी सत्यवान् शुचिः।
कस्मिंश्चिदभवत् पुण्ये वने रतमृगद्विजे ॥ ३.९.१६ ॥
పూర్వం, ఓ మహాబాహూ, సత్యవంతుడూ పవిత్రుడూ అయిన ఒక తపస్వి, మృగాలు పక్షులు ఆనందంగా తిరిగే ఒక పుణ్య వనంలో ఉండేవాడు.
3.9.17
तस्यैव तपसो विघ्नं कर्तुमिन्द्रः शचीपतिः।
खड्गपाणिरथागच्छदाश्रमं भटरूपधृक् ॥ ३.९.१७ ॥
ఆ తపస్విని తపస్సుకు విఘ్నం కలిగించడానికి, శచీపతి అయిన ఇంద్రుడు చేతిలో ఖడ్గం పట్టి, యోధుని రూపం ధరించి ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
3.9.18
तस्मिंस्तदाश्रमपदे निहितः खड्ग उत्तमः।
स न्यासविधिना दत्तः पुण्ये तपसि तिष्ठतः ॥ ३.९.१८ ॥
ఆ సమయంలో ఆ ఆశ్రమ స్థలంలో ఒక ఉత్తమమైన ఖడ్గం ఉంచబడింది. అది న్యాస విధి ప్రకారం పుణ్యతపస్సులో ఉన్న ఆ తపస్విదికి అప్పగించబడింది.
3.9.19
स तच्छस्त्रमनुप्राप्य न्यासरक्षणतत्परः।
वने तु विचरत्येव रक्षन् प्रत्ययमात्मनः ॥ ३.९.१९ ॥
ఆ ఆయుధాన్ని పొంది, న్యాసరక్షణలో నిమగ్నుడై, అడవిలోనే సంచరించాడు; తన విశ్వాసాన్ని కాపాడుకుంటూ.
3.9.20
यत्र गच्छत्युपादातुं मूलानि च फलानि च।
न विना याति तं खड्गं न्यासरक्षणतत्परः ॥ ३.९.२० ॥
మూలాలు, ఫలాలు సేకరించడానికి ఎక్కడికి వెళ్లినా, ఆ ఖడ్గం లేకుండా వెళ్లేవాడు కాదు; న్యాసరక్షణలో నిమగ్నుడై.
3.9.21
नित्यं शस्त्रं परिवहन् क्रमेण स तपोधनः।
चकार रौद्रीं स्वां बुद्धिं त्यक्त्वा तपसि निश्चयम् ॥ ३.९.२१ ॥
నిత్యం ఆయుధాన్ని ధరిస్తూ, క్రమంగా ఆ తపోధనుడు తన బుద్ధిని క్రూరంగా మార్చుకున్నాడు; తపస్సులో తన నిశ్చయాన్ని విడిచిపెట్టాడు.
3.9.22
ततः स रौद्राभिरतः प्रमत्तोऽधर्मकर्षितः।
तस्य शस्त्रस्य संवासाज्जगाम नरकं मुनिः ॥ ३.९.२२ ॥
అప్పుడు అతడు క్రూరత్వంలో ఆనందించి, అప్రమత్తత లేక, అధర్మంచే లాగబడి; ఆ ఆయుధ సహవాసం వల్ల ఆ ముని నరకానికి వెళ్లాడు.
3.9.23
एवमेतत् पुरावृत्तं शस्त्रसंयोगकारणम्।
अग्निसंयोगवद्धेतुः शस्त्रसंयोग उच्यते ॥ ३.९.२३ ॥
ఇదీ పూర్వకాలపు వృత్తాంతం, ఆయుధ సంపర్కానికి కారణం. అగ్ని సంపర్కంలాగానే, ఆయుధ సంపర్కమూ హేతువు అని చెప్పబడుతుంది.
3.9.24
स्नेहाच्च बहुमानाच्च स्मारये त्वां तु शिक्षये।
न कथंचन सा कार्या गृहीतधनुषा त्वया ॥ ३.९.२४ ॥
స్నేహంతో, గొప్ప గౌరవంతో నిన్ను గుర్తుచేస్తున్నాను, బోధిస్తున్నాను — విల్లు ధరించిన నీవు ఏ విధంగానూ దాన్ని చేయకూడదు.
3.9.25
बुद्धिर्वैरं विना हन्तुं राक्षसान् दण्डकाश्रितान्।
अपराधं विना हन्तुं लोको वीर न मंस्यते ॥ ३.९.२५ ॥
ఓ వీరా, వైరం లేకుండా దండకారణ్యంలో నివసించే రాక్షసులను చంపాలనే బుద్ధి, అపరాధం లేకుండా చంపడం, లోకం అంగీకరించదు.
3.9.26
क्षत्रियाणां तु वीराणां वनेषु नियतात्मनाम्।
धनुषा कार्यमेतावदार्तानामभिरक्षणम् ॥ ३.९.२६ ॥
అడవిలో నివసించే నియతాత్మ అయిన వీర క్షత్రియులకు ధనువుతో చేయవలసినది ఇంతే — ఆర్తులను రక్షించడం.
3.9.27
क्व च शस्त्रं क्व च वनं क्व च क्षात्रं तपः क्व च।
व्याविद्धमिदमस्माभिर्देशधर्मस्तु पूज्यताम् ॥ ३.९.२७ ॥
ఎక్కడ ఆయుధం, ఎక్కడ అడవి, ఎక్కడ క్షాత్రధర్మం, ఎక్కడ తపస్సు! మనం దీనిని చిక్కుపరచాము; అయినా దేశధర్మం గౌరవనీయమైనది.
3.9.28
कदर्यकलुषा बुद्धिर्जायते शस्त्रसेवनात्।
पुनर्गत्वा त्वयोध्यायां क्षत्रधर्मं चरिष्यसि ॥ ३.९.२८ ॥
ఆయుధ సేవనం వల్ల మనసు నీచత్వంతో మలినమవుతుంది. నువ్వు మళ్లీ అయోధ్యకు వెళ్లి క్షాత్రధర్మాన్ని ఆచరిస్తావు.
3.9.29
अक्षया तु भवेत् प्रीतिः श्वश्रूश्वशुरयोर्मम।
यदि राज्यं हि संन्यस्य भवेस्त्वं निरतो मुनिः ॥ ३.९.२९ ॥
నువ్వు రాజ్యాన్ని త్యజించి మునిగా నిమగ్నమైతే, నా అత్తమామల పట్ల ప్రేమ అక్షయంగా ఉంటుంది.
3.9.30
धर्मादर्थः प्रभवति धर्मात् प्रभवते सुखम्।
धर्मेण लभते सर्वं धर्मसारमिदं जगत् ॥ ३.९.३० ॥
ధర్మం నుండి అర్థం పుడుతుంది; ధర్మం నుండి సుఖం పుడుతుంది; ధర్మం ద్వారా అన్నీ లభిస్తాయి — ఇదే లోకానికి ధర్మసారం.
3.9.31
आत्मानं नियमैस्तैस्तैः कर्षयित्वा प्रयत्नतः।
प्राप्तये निपुणैर्धर्मो न सुखाल्लभते सुखम् ॥ ३.९.३१ ॥
ఆయా నియమాలతో తనను ప్రయత్నపూర్వకంగా కృశింపజేసుకుని నిపుణులు ధర్మాన్ని పొందుతారు; సుఖంతో సుఖం లభించదు.
3.9.32
नित्यं शुचिमतिः सौम्य चर धर्मं तपोवने।
सर्वं तु विदितं तुभ्यं त्रैलोक्यामपि तत्त्वतः ॥ ३.९.३२ ॥
సౌమ్యుడా, ఎల్లప్పుడూ శుద్ధ మనస్సుతో తపోవనంలో ధర్మాన్ని ఆచరించు; మూడు లోకాలలోని సమస్తమూ నీకు యథార్థంగా తెలుసు.
3.9.33
स्त्रीचापलादेतदुपाहृतं मे
धर्मं च वक्तुं तव कः समर्थः।
विचार्य बुद्ध्या तु सहानुजेन
यद् रोचते तत् कुरु माचिरेण ॥ ३.९.३३ ॥
స్త్రీ చాపల్యంతో ఇది నేను చెప్పాను; నీకు ధర్మం బోధించగల సమర్థుడెవరు? తమ్ముడితో బుద్ధితో విచారించి, నీకు ఏది ఇష్టమో దానిని ఆలస్యం లేకుండా చెయ్యి.