ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.9.1
सुतीक्ष्णेनाभ्यनुज्ञातं प्रस्थितं रघुनन्दनम्।
हृद्यया स्निग्धया वाचा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ ३.९.१ ॥
ಸುತೀಕ್ಷ್ಣನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಹೊರಟ ರಘುನಂದನನಿಗೆ, ಸೀತೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
3.9.2
अधर्मं तु सुसूक्ष्मेण विधिना प्राप्यते महान्।
निवृत्तेन च शक्योऽयं व्यसनात् कामजादिह ॥ ३.९.२ ॥
ಅಧರ್ಮವು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಪಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದವನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಆಪತ್ತಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲನು.
3.9.3
त्रीण्येव व्यसनान्यत्र कामजानि भवन्त्युत।
मिथ्यावाक्यं तु परमं तस्माद् गुरुतरावुभौ ॥ ३.९.३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ವ್ಯಸನಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಮೂರು; ಆದರೆ ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಎರಡೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಾದವು.
3.9.4
परदाराभिगमनं विना वैरं च रौद्रता।
मिथ्यावाक्यं न ते भूतं न भविष्यति राघव ॥ ३.९.४ ॥
ಪರಸ್ತ್ರೀ ಸಂಗ, ವೈರ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರತೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ; ಓ ರಾಘವ, ನೀನು ಸುಳ್ಳು ಮಾತು ಆಡಿದ್ದಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಆಡುವುದಿಲ್ಲ.
3.9.5
कुतोऽभिलषणं स्त्रीणां परेषां धर्मनाशनम्।
तव नास्ति मनुष्येन्द्र न चाभूत् ते कदाचन ॥ ३.९.५ ॥
ಓ ಮನುಷ್ಯೇಂದ್ರ, ಇತರರ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಬಯಕೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಂದ? ಅದು ನಿನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
3.9.6
मनस्यपि तथा राम न चैतद् विद्यते क्वचित्।
स्वदारनिरतश्चैव नित्यमेव नृपात्मज ॥ ३.९.६ ॥
ಓ ರಾಮ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಅಂತಹದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲೇ ಅನುರಕ್ತನಾಗಿರುವೆ, ಓ ರಾಜಕುಮಾರ.
3.9.7
धर्मिष्ठः सत्यसंधश्च पितुर्निर्देशकारकः।
त्वयि धर्मश्च सत्यं च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.९.७ ॥
ನೀನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞನು; ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು. ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೂ ಸತ್ಯವೂ ಇವೆ; ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸರ್ವವೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
3.9.8
तच्च सर्वं महाबाहो शक्यं वोढुं जितेन्द्रियैः।
तव वश्येन्द्रियत्वं च जानामि शुभदर्शन ॥ ३.९.८ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವರೇ ಹೊರಲು ಸಾಧ್ಯ. ನೀನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವೆ ಎಂದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ, ಓ ಶುಭದರ್ಶನ.
3.9.9
तृतीयं यदिदं रौद्रं परप्राणाभिहिंसनम्।
निर्वैरं क्रियते मोहात् तच्च ते समुपस्थितम् ॥ ३.९.९ ॥
ಇದು ಮೂರನೆಯದು, ಭಯಂಕರವಾದದ್ದು: ಇತರರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವುದು. ವೈರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಮೋಹದಿಂದ ಮಾಡುವುದು, ಅದೂ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ.
3.9.10
प्रतिज्ञातस्त्वया वीर दण्डकारण्यवासिनाम्।
ऋषीणां रक्षणार्थाय वधः संयति रक्षसाम् ॥ ३.९.१० ॥
ಓ ವೀರ, ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಋಷಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ವಧಿಸುವುದಾಗಿ ನೀನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿರುವೆ.
3.9.11
एतन्निमित्तं च वनं दण्डका इति विश्रुतम्।
प्रस्थितस्त्वं सह भ्रात्रा धृतबाणशरासनः ॥ ३.९.११ ॥
ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ದಂಡಕ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ, ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸಹೋದರನೊಡನೆ ನೀನು ಹೊರಟಿರುವೆ.
3.9.12
ततस्त्वां प्रस्थितं दृष्ट्वा मम चिन्ताकुलं मनः।
त्वद्धृत्तं चिन्तयन्त्या वै भवेन्निःश्रेयसं हितम् ॥ ३.९.१२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಹೊರಟಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿದೆ. ನಿನ್ನ ನಡತೆಯನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸುವುದು ನನಗೆ ಪರಮ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಹಿತವಾಗುವುದು.
3.9.13
नहि मे रोचते वीर गमनं दण्डकान् प्रति।
कारणं तत्र वक्ष्यामि वदन्त्याः श्रूयतां मम ॥ ३.९.१३ ॥
ವೀರನೇ, ದಂಡಕಾರಣ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ.
3.9.14
त्वं हि बाणधनुष्पाणिर्भ्रात्रा सह वनं गतः।
दृष्ट्वा वनचरान् सर्वान् कच्चित् कुर्याः शरव्ययम् ॥ ३.९.१४ ॥
ನೀನು ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೀಯ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಂಡು ನೀನು ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗಿಸುವೆಯಾ?
3.9.15
क्षत्रियाणामिह धनुर्हुताशस्येन्धनानि च।
समीपतः स्थितं तेजोबलमुच्छ्रयते भृशम् ॥ ३.९.१५ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಬಿಲ್ಲು ಬೆಂಕಿಯ ಇಂಧನದಂತಿದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲ ಬಹಳವಾಗಿ ಏರುತ್ತವೆ.
3.9.16
पुरा किल महाबाहो तपस्वी सत्यवान् शुचिः।
कस्मिंश्चिदभवत् पुण्ये वने रतमृगद्विजे ॥ ३.९.१६ ॥
ಹಿಂದೆ, ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಸತ್ಯವಂತನೂ ಶುದ್ಧನೂ ಆದ ಒಬ್ಬ ತಪಸ್ವಿ, ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುವ ಒಂದು ಪುಣ್ಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು.
3.9.17
तस्यैव तपसो विघ्नं कर्तुमिन्द्रः शचीपतिः।
खड्गपाणिरथागच्छदाश्रमं भटरूपधृक् ॥ ३.९.१७ ॥
ಆ ತಪಸ್ವಿಯ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು, ಯೋಧನ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
3.9.18
तस्मिंस्तदाश्रमपदे निहितः खड्ग उत्तमः।
स न्यासविधिना दत्तः पुण्ये तपसि तिष्ठतः ॥ ३.९.१८ ॥
ಆ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಸ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪುಣ್ಯತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ತಪಸ್ವಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
3.9.19
स तच्छस्त्रमनुप्राप्य न्यासरक्षणतत्परः।
वने तु विचरत्येव रक्षन् प्रत्ययमात्मनः ॥ ३.९.१९ ॥
ಆ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದು, ನ್ಯಾಸರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲೇ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ.
3.9.20
यत्र गच्छत्युपादातुं मूलानि च फलानि च।
न विना याति तं खड्गं न्यासरक्षणतत्परः ॥ ३.९.२० ॥
ಬೇರು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಎಲ್ಲೇ ಹೋದರೂ, ಆ ಖಡ್ಗವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ನ್ಯಾಸರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ.
3.9.21
नित्यं शस्त्रं परिवहन् क्रमेण स तपोधनः।
चकार रौद्रीं स्वां बुद्धिं त्यक्त्वा तपसि निश्चयम् ॥ ३.९.२१ ॥
ನಿತ್ಯವೂ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಕ್ರಮೇಣ ಆ ತಪೋಧನನು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡನು; ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ದೃಢನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
3.9.22
ततः स रौद्राभिरतः प्रमत्तोऽधर्मकर्षितः।
तस्य शस्त्रस्य संवासाज्जगाम नरकं मुनिः ॥ ३.९.२२ ॥
ಆಗ ಅವನು ಕ್ರೂರತೆಯಲ್ಲಿ ರಮಿಸಿ, ಅಜಾಗರೂಕನಾಗಿ, ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆ ಶಸ್ತ್ರದ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಆ ಮುನಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
3.9.23
एवमेतत् पुरावृत्तं शस्त्रसंयोगकारणम्।
अग्निसंयोगवद्धेतुः शस्त्रसंयोग उच्यते ॥ ३.९.२३ ॥
ಇದು ಪೂರ್ವದ ಕಥೆ, ಶಸ್ತ್ರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು. ಬೆಂಕಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಂತೆಯೇ, ಶಸ್ತ್ರ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
3.9.24
स्नेहाच्च बहुमानाच्च स्मारये त्वां तु शिक्षये।
न कथंचन सा कार्या गृहीतधनुषा त्वया ॥ ३.९.२४ ॥
ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಗೌರವದಿಂದ ನಿನಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತೇನೆ, ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತೇನೆ — ಬಿಲ್ಲು ಹಿಡಿದ ನೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.
3.9.25
बुद्धिर्वैरं विना हन्तुं राक्षसान् दण्डकाश्रितान्।
अपराधं विना हन्तुं लोको वीर न मंस्यते ॥ ३.९.२५ ॥
ಓ ವೀರನೇ, ದಂಡಕಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ವೈರವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಲ್ಲುವ ಬುದ್ಧಿ, ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಲ್ಲುವುದು — ಲೋಕ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.
3.9.26
क्षत्रियाणां तु वीराणां वनेषु नियतात्मनाम्।
धनुषा कार्यमेतावदार्तानामभिरक्षणम् ॥ ३.९.२६ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಿತ ವೀರ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಧನುಸ್ಸಿನ ಕರ್ತವ್ಯ ಇಷ್ಟೇ — ಪೀಡಿತರ ರಕ್ಷಣೆ.
3.9.27
क्व च शस्त्रं क्व च वनं क्व च क्षात्रं तपः क्व च।
व्याविद्धमिदमस्माभिर्देशधर्मस्तु पूज्यताम् ॥ ३.९.२७ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ, ಎಲ್ಲಿ ಕಾಡು, ಎಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮ, ಎಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು! ನಾವು ಇದನ್ನು ಕಲಕಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ; ಆದರೆ ದೇಶಧರ್ಮ ಗೌರವಾರ್ಹ.
3.9.28
कदर्यकलुषा बुद्धिर्जायते शस्त्रसेवनात्।
पुनर्गत्वा त्वयोध्यायां क्षत्रधर्मं चरिष्यसि ॥ ३.९.२८ ॥
ಶಸ್ತ್ರ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ನೀಚತೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀನು ಮತ್ತೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆ.
3.9.29
अक्षया तु भवेत् प्रीतिः श्वश्रूश्वशुरयोर्मम।
यदि राज्यं हि संन्यस्य भवेस्त्वं निरतो मुनिः ॥ ३.९.२९ ॥
ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮುನಿಯಾಗಿ ನಿರತನಾದರೆ, ನನ್ನ ಅತ್ತೆ-ಮಾವರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
3.9.30
धर्मादर्थः प्रभवति धर्मात् प्रभवते सुखम्।
धर्मेण लभते सर्वं धर्मसारमिदं जगत् ॥ ३.९.३० ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಅರ್ಥ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮದಿಂದ ಸುಖ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ — ಇದೇ ಜಗತ್ತಿನ ಧರ್ಮಸಾರ.
3.9.31
आत्मानं नियमैस्तैस्तैः कर्षयित्वा प्रयत्नतः।
प्राप्तये निपुणैर्धर्मो न सुखाल्लभते सुखम् ॥ ३.९.३१ ॥
ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೃಶಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಪುಣರು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸುಖದಿಂದ ಸುಖ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.9.32
नित्यं शुचिमतिः सौम्य चर धर्मं तपोवने।
सर्वं तु विदितं तुभ्यं त्रैलोक्यामपि तत्त्वतः ॥ ३.९.३२ ॥
ಸೌಮ್ಯನೇ, ಸದಾ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪೋವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದಿದೆ.
3.9.33
स्त्रीचापलादेतदुपाहृतं मे
धर्मं च वक्तुं तव कः समर्थः।
विचार्य बुद्ध्या तु सहानुजेन
यद् रोचते तत् कुरु माचिरेण ॥ ३.९.३३ ॥
ಸ್ತ್ರೀ ಚಾಪಲ್ಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು? ತಮ್ಮನೊಡನೆ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಮಾಡಿ, ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ರುಚಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ತಡಮಾಡದೆ ಮಾಡು.