รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.9.1
सुतीक्ष्णेनाभ्यनुज्ञातं प्रस्थितं रघुनन्दनम्।
हृद्यया स्निग्धया वाचा भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ ३.९.१ ॥
สีดาได้รับอนุญาตจากฤๅษีสุตีกษณะแล้ว และเมื่อออกเดินทาง นางได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระสวามี ผู้เป็นความยินดีของวงศ์รฆุ ด้วยน้ำเสียงที่ไพเราะจับใจและเต็มไปด้วยความรักใคร่
3.9.2
अधर्मं तु सुसूक्ष्मेण विधिना प्राप्यते महान्।
निवृत्तेन च शक्योऽयं व्यसनात् कामजादिह ॥ ३.९.२ ॥
อธรรมย่อมได้มาด้วยวิถีอันละเอียดอ่อนยิ่ง และเติบโตใหญ่ขึ้น แต่ผู้ที่หันกลับได้ในโลกนี้ก็อาจพ้นจากความวิบัติอันเกิดแต่กามได้
3.9.3
त्रीण्येव व्यसनान्यत्र कामजानि भवन्त्युत।
मिथ्यावाक्यं तु परमं तस्माद् गुरुतरावुभौ ॥ ३.९.३ ॥
ในโลกนี้ โทษอันเกิดแต่กามมีอยู่เพียงสามประการ แต่การกล่าววาจาเท็จเป็นสิ่งร้ายแรงที่สุด ด้วยเหตุนั้นทั้งสองประการหลังจึงหนักยิ่งกว่า
3.9.4
परदाराभिगमनं विना वैरं च रौद्रता।
मिथ्यावाक्यं न ते भूतं न भविष्यति राघव ॥ ३.९.४ ॥
นอกจากการเข้าหาภรรยาของผู้อื่น ความเป็นศัตรูและความโหดร้ายแล้ว ข้าแต่พระราฆวะ พระองค์ไม่เคยกล่าววาจาเท็จ และจะไม่กล่าวเลยในกาลต่อไป
3.9.5
कुतोऽभिलषणं स्त्रीणां परेषां धर्मनाशनम्।
तव नास्ति मनुष्येन्द्र न चाभूत् ते कदाचन ॥ ३.९.५ ॥
ข้าแต่ราชาแห่งมนุษย์ ความปรารถนาของสตรีที่จะทำลายธรรมของผู้อื่นจะมีแก่พระองค์ได้อย่างไร ไม่มีในพระองค์ และไม่เคยมีในพระองค์เลยแม้สักครั้ง
3.9.6
मनस्यपि तथा राम न चैतद् विद्यते क्वचित्।
स्वदारनिरतश्चैव नित्यमेव नृपात्मज ॥ ३.९.६ ॥
ข้าแต่พระราม แม้ในใจของพระองค์ก็ไม่มีเรื่องเช่นนั้นอยู่ที่ใดเลย ข้าแต่พระราชโอรส พระองค์ทรงจงรักภักดีต่อภรรยาของพระองค์เองอยู่เป็นนิตย์
3.9.7
धर्मिष्ठः सत्यसंधश्च पितुर्निर्देशकारकः।
त्वयि धर्मश्च सत्यं च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ ३.९.७ ॥
พระองค์ทรงตั้งมั่นในธรรม ทรงซื่อตรงต่อคำสัตย์ และทรงปฏิบัติตามพระบัญชาของพระราชบิดา ในพระองค์ธรรมและสัตย์ดำรงอยู่ ในพระองค์สิ่งทั้งปวงตั้งมั่นอยู่
3.9.8
तच्च सर्वं महाबाहो शक्यं वोढुं जितेन्द्रियैः।
तव वश्येन्द्रियत्वं च जानामि शुभदर्शन ॥ ३.९.८ ॥
ข้าแต่ผู้มีพระพาหาใหญ่ สิ่งทั้งปวงนั้นจะแบกรับไว้ได้ก็เฉพาะผู้ที่ข่มอินทรีย์ได้แล้วเท่านั้น และหม่อมฉันรู้ว่าพระองค์ทรงควบคุมอินทรีย์ได้ ข้าแต่ผู้มีพระรูปงดงามมงคล
3.9.9
तृतीयं यदिदं रौद्रं परप्राणाभिहिंसनम्।
निर्वैरं क्रियते मोहात् तच्च ते समुपस्थितम् ॥ ३.९.९ ॥
ประการที่สามคือกิจอันโหดร้ายนี้ คือการปลงชีวิตผู้อื่น การกระทำโดยปราศจากความเป็นศัตรูแต่เกิดจากความหลง เรื่องนั้นได้มาถึงพระองค์แล้ว
3.9.10
प्रतिज्ञातस्त्वया वीर दण्डकारण्यवासिनाम्।
ऋषीणां रक्षणार्थाय वधः संयति रक्षसाम् ॥ ३.९.१० ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ พระองค์ได้ปฏิญาณไว้ว่า เพื่อคุ้มครองฤๅษีผู้อาศัยอยู่ในป่าทัณฑกะ จะปราบยักษ์รากษสในการรบ
3.9.11
एतन्निमित्तं च वनं दण्डका इति विश्रुतम्।
प्रस्थितस्त्वं सह भ्रात्रा धृतबाणशरासनः ॥ ३.९.११ ॥
เพราะเหตุนี้เอง พระองค์จึงออกเดินทางไปยังป่าที่มีชื่อเสียงว่าทัณฑกะ พร้อมด้วยพระอนุชา ทรงถือคันธนูและลูกศร
3.9.12
ततस्त्वां प्रस्थितं दृष्ट्वा मम चिन्ताकुलं मनः।
त्वद्धृत्तं चिन्तयन्त्या वै भवेन्निःश्रेयसं हितम् ॥ ३.९.१२ ॥
เมื่อเห็นพระองค์ออกเดินทาง ใจของหม่อมฉันก็เต็มไปด้วยความกังวล เพราะการตรึกถึงความประพฤติของพระองค์จะเป็นความดีสูงสุดและเป็นประโยชน์แก่หม่อมฉันอย่างแท้จริง
3.9.13
नहि मे रोचते वीर गमनं दण्डकान् प्रति।
कारणं तत्र वक्ष्यामि वदन्त्याः श्रूयतां मम ॥ ३.९.१३ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ การไปยังป่าทัณฑกะไม่เป็นที่พอใจของหม่อมฉัน หม่อมฉันจะบอกเหตุผล ขอพระองค์โปรดฟังสิ่งที่หม่อมฉันกล่าว
3.9.14
त्वं हि बाणधनुष्पाणिर्भ्रात्रा सह वनं गतः।
दृष्ट्वा वनचरान् सर्वान् कच्चित् कुर्याः शरव्ययम् ॥ ३.९.१४ ॥
พระองค์ทรงถือคันธนูและลูกศรเสด็จเข้าป่าพร้อมพระอนุชา เมื่อเห็นสัตว์ป่าทั้งหลาย พระองค์จะใช้ลูกศรของพระองค์หรือไม่
3.9.15
क्षत्रियाणामिह धनुर्हुताशस्येन्धनानि च।
समीपतः स्थितं तेजोबलमुच्छ्रयते भृशम् ॥ ३.९.१५ ॥
ในโลกนี้ สำหรับกษัตริย์ คันธนูเปรียบเสมือนเชื้อฟืนของไฟ อำนาจและความรุ่งเรืองที่อยู่ใกล้ย่อมพวยพุ่งขึ้นอย่างมาก
3.9.16
पुरा किल महाबाहो तपस्वी सत्यवान् शुचिः।
कस्मिंश्चिदभवत् पुण्ये वने रतमृगद्विजे ॥ ३.९.१६ ॥
ข้าแต่ผู้มีพระพาหาใหญ่ ในกาลก่อนมีดาบสผู้มีความจริงและบริสุทธิ์องค์หนึ่ง อาศัยอยู่ในป่าอันศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่ง ที่ซึ่งฝูงกวางและนกเพลิดเพลินท่องเที่ยวอยู่
3.9.17
तस्यैव तपसो विघ्नं कर्तुमिन्द्रः शचीपतिः।
खड्गपाणिरथागच्छदाश्रमं भटरूपधृक् ॥ ३.९.१७ ॥
เพื่อขัดขวางการบำเพ็ญตบะของดาบสองค์นั้น พระอินทร์ ผู้เป็นเจ้าแห่งศจี ได้เสด็จมายังอาศรมด้วยพระขรรค์ในพระหัตถ์ ทรงแปลงกายเป็นนักรบ
3.9.18
तस्मिंस्तदाश्रमपदे निहितः खड्ग उत्तमः।
स न्यासविधिना दत्तः पुण्ये तपसि तिष्ठतः ॥ ३.९.१८ ॥
ณ สถานที่อาศรมแห่งนั้น มีดาบอันประเสริฐวางไว้อยู่ ตามวิธีการฝากของ ดาบนั้นได้ถูกมอบให้แก่ดาบสผู้กำลังตั้งมั่นในการบำเพ็ญตบะอันศักดิ์สิทธิ์
3.9.19
स तच्छस्त्रमनुप्राप्य न्यासरक्षणतत्परः।
वने तु विचरत्येव रक्षन् प्रत्ययमात्मनः ॥ ३.९.१९ ॥
ดาบสนั้นได้รับศัสตราวุธนั้นแล้ว ตั้งใจพิทักษ์สิ่งที่ฝากไว้ ท่านท่องเที่ยวอยู่ในป่า คุ้มครองความไว้วางใจที่มีต่อตนเอง
3.9.20
यत्र गच्छत्युपादातुं मूलानि च फलानि च।
न विना याति तं खड्गं न्यासरक्षणतत्परः ॥ ३.९.२० ॥
ไม่ว่าท่านจะไปเก็บรากไม้และผลไม้ที่ใด ท่านก็ไม่เคยไปโดยปราศจากดาบนั้น ท่านตั้งใจพิทักษ์สิ่งที่ฝากไว้เสมอ
3.9.21
नित्यं शस्त्रं परिवहन् क्रमेण स तपोधनः।
चकार रौद्रीं स्वां बुद्धिं त्यक्त्वा तपसि निश्चयम् ॥ ३.९.२१ ॥
ผู้มีทรัพย์คือตบะนั้นถืออาวุธอยู่ทุกวัน ค่อย ๆ ทำให้จิตใจของตนดุร้ายขึ้นทีละน้อย และละทิ้งความมั่นคงในการบำเพ็ญตบะ
3.9.22
ततः स रौद्राभिरतः प्रमत्तोऽधर्मकर्षितः।
तस्य शस्त्रस्य संवासाज्जगाम नरकं मुनिः ॥ ३.९.२२ ॥
ต่อมา ท่านผู้นั้นยินดีในความโหดร้าย ประมาทและถูกความอธรรมฉุดลาก เพราะการอยู่ร่วมกับอาวุธนั้น ฤๅษีจึงไปสู่นรก
3.9.23
एवमेतत् पुरावृत्तं शस्त्रसंयोगकारणम्।
अग्निसंयोगवद्धेतुः शस्त्रसंयोग उच्यते ॥ ३.९.२३ ॥
เรื่องเก่านี้เป็นเหตุของการติดต่อกับอาวุธฉันใด เหตุก็เป็นเช่นนั้น เหมือนการติดต่อกับไฟเป็นเหตุ การติดต่อกับอาวุธก็กล่าวว่าเป็นเหตุฉันนั้น
3.9.24
स्नेहाच्च बहुमानाच्च स्मारये त्वां तु शिक्षये।
न कथंचन सा कार्या गृहीतधनुषा त्वया ॥ ३.९.२४ ॥
ด้วยความรักและความเคารพอย่างยิ่ง ข้าขอเตือนและสั่งสอนท่าน ท่านผู้ถือธนูอยู่ไม่ควรทำเช่นนั้นเด็ดขาด
3.9.25
बुद्धिर्वैरं विना हन्तुं राक्षसान् दण्डकाश्रितान्।
अपराधं विना हन्तुं लोको वीर न मंस्यते ॥ ३.९.२५ ॥
โอ้วีรบุรุษ ความคิดที่จะฆ่าพวกรากษสผู้อาศัยอยู่ในป่าทัณฑกะโดยไม่มีความเป็นศัตรู และฆ่าโดยไม่มีความผิด โลกย่อมไม่เห็นชอบ
3.9.26
क्षत्रियाणां तु वीराणां वनेषु नियतात्मनाम्।
धनुषा कार्यमेतावदार्तानामभिरक्षणम् ॥ ३.९.२६ ॥
สำหรับกษัตริย์ผู้กล้าหาญที่อาศัยอยู่ในป่า ผู้ควบคุมตนได้ หน้าที่ที่ต้องทำด้วยธนูมีเพียงนี้ คือการคุ้มครองผู้ทุกข์ยาก
3.9.27
क्व च शस्त्रं क्व च वनं क्व च क्षात्रं तपः क्व च।
व्याविद्धमिदमस्माभिर्देशधर्मस्तु पूज्यताम् ॥ ३.९.२७ ॥
อาวุธอยู่ที่ไหน ป่าอยู่ที่ไหน หน้าที่ของนักรบอยู่ที่ไหน ตบะอยู่ที่ไหน! พวกเราได้ทำให้สิ่งนี้กระจัดกระจายไปแล้ว แต่ธรรมเนียมของแผ่นดินควรได้รับความเคารพ
3.9.28
कदर्यकलुषा बुद्धिर्जायते शस्त्रसेवनात्।
पुनर्गत्वा त्वयोध्यायां क्षत्रधर्मं चरिष्यसि ॥ ३.९.२८ ॥
จิตใจย่อมแปดเปื้อนด้วยความตระหนี่เพราะการจับต้องอาวุธ เมื่อท่านกลับไปยังอโยธยาอีกครั้ง ท่านจะปฏิบัติหน้าที่ของกษัตริย์
3.9.29
अक्षया तु भवेत् प्रीतिः श्वश्रूश्वशुरयोर्मम।
यदि राज्यं हि संन्यस्य भवेस्त्वं निरतो मुनिः ॥ ३.९.२९ ॥
หากท่านสละราชอาณาจักรและกลายเป็นฤๅษีผู้ยินดีในการบำเพ็ญตบะ ความรักของข้าที่มีต่อพระแม่ยายและพ่อตาจะไม่มีวันเสื่อมคลาย
3.9.30
धर्मादर्थः प्रभवति धर्मात् प्रभवते सुखम्।
धर्मेण लभते सर्वं धर्मसारमिदं जगत् ॥ ३.९.३० ॥
จากธรรมย่อมเกิดทรัพย์ จากธรรมย่อมเกิดความสุข ด้วยธรรมย่อมได้ทุกสิ่ง โลกนี้มีธรรมเป็นแก่นสาร
3.9.31
आत्मानं नियमैस्तैस्तैः कर्षयित्वा प्रयत्नतः।
प्राप्तये निपुणैर्धर्मो न सुखाल्लभते सुखम् ॥ ३.९.३१ ॥
เมื่อบำรุงตนด้วยการควบคุมตนแบบต่าง ๆ นั้นด้วยความพยายามอย่างขยันขันแข็ง ผู้ชำนาญย่อมบรรลุธรรม ความสุขย่อมไม่ได้มาจากความสบาย
3.9.32
नित्यं शुचिमतिः सौम्य चर धर्मं तपोवने।
सर्वं तु विदितं तुभ्यं त्रैलोक्यामपि तत्त्वतः ॥ ३.९.३२ ॥
ผู้อ่อนโยน ด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์เสมอ จงประพฤติธรรมในป่าแห่งตบะเถิด สิ่งทั้งหมดที่รู้กันในสามโลก ท่านก็รู้ตามความจริงอยู่แล้ว
3.9.33
स्त्रीचापलादेतदुपाहृतं मे
धर्मं च वक्तुं तव कः समर्थः।
विचार्य बुद्ध्या तु सहानुजेन
यद् रोचते तत् कुरु माचिरेण ॥ ३.९.३३ ॥
เพราะความหวั่นไหวอย่างสตรี ข้าจึงได้กล่าวเรื่องนี้ออกมา ใครเล่าจะมีความสามารถสั่งสอนท่านในเรื่องธรรม เมื่อท่านพิจารณาด้วยปัญญาร่วมกับน้องชายแล้ว จงทำโดยไม่ชักช้าตามที่ท่านพอใจเถิด